Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3643 K.2025/9555

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; davalı işverenin yanında 11.12.2000-31.07.2014 tarihleri arasında aralıksız bir fiil işçi olarak çalıştığını, en son net 1.500,00 TL ücret almasına karşılık asgari ücretten bildirimde bulunulduğu, Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/147 E., 2016/311 K. sayılı dosyasında gerçek ücretin kesinleşmiş olduğunu belirterek sigorta primine esas kazançlarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1- Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davacıya asgari ücret üzerinden ödeme yapıldığını, davacının sigorta primlerinin eksik ödenmediğini, sigorta primlerinin eksik ödendiğini davacının 14 yıl boyunca fark edememesinin hayatın normal akışına aykırı olduğunu, davacıya elden ödeme yapılmadığını, ücretlerinin banka yoluyla ödendiğini, şirkette elden ödeme yapılmadığını, davacının maaş bordrolarını ihtirazi kayıtsız imzaladığını, davacı asgari ücretle çalıştığı için primlerinin de bu ücret üzerinden ödendiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

2- Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesinde; sigortalı çalışmanın kabulü için fiili ve gerçek çalışmanın hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde ispatının gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.09.2021 tarihli kararı ile "davanın kısmen kabulüne,

1-Davacının 23148.28 sicil numarasında işlem gören davalı ... Demir San. ve Tic. Ltd. Şti unvanlı işyerinde 11.12.2000 ile 31.07.2014 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespiti ile

2-Davacının 11.12.2000 ile 30.09.2011 tarihleri arasında davalı ... Demir San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinde prime esas kazançlarının gerçek ücret üzerinden ödenmediğinin tespiti yönündeki talebin reddine,

3-Davacının davalı ... Demir San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerindeki 01.10.2011 - 31.07.2014 tarihleri arasındaki dönemdeki çalışmasından dolayı prime esas kazancın;

01.10.2011-31.12.2011 tarihleri arasında net 1.129,96 TL (brüt 1.455,22 TL),

01.01.2012-31.12.2012 tarihleri arasında net 1.251,13 TL (brüt 1.610,56 TL),

01.01.2013-31.12.2013 tarihleri arasında net 1.373,01 TL (brüt 1.766,55 TL),

01.01.2014-31.07.2014 tarihleri arasında net 1.496,00 TL (brüt 1.924,04 TL) olduğunun tespitine,

4-2011 yılında Ekim ayı (dahil)- Aralık ayı (dahil) arası beher ay için 618,22 TL,

2012 yılında Ocak ayı (dahil) ile Haziran ayı (dahil) arası beher ay için 724,06 TL,

2012 yılında Temmuz ayı (dahil) ile Aralık ayı (dahil) arası beher ay için 670,06 TL,

2013 yılında Ocak ayı (dahil) ile Haziran ayı (dahil) arası beher ay için 787,95 TL,

2013 yılında Temmuz ayı (dahil) ile Aralık ayı (dahil) arası beher ay için 745,05 TL,

2014 yılında Ocak ayı (dahil) ile Haziran ayı (dahil) arası beher ay için 853,04 TL,

2014 yılında Temmuz ayı için ise 6.237,00 TL kazanç tutarları üzerinden Kuruma prim ödenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 15.09.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 28.02.2023 tarihli kararı ile fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.02.2023 tarihli kararının süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...İnceleme konusu eldeki davada, davacının hizmet tespiti talebine ilişkin olarak verilen kabul kararı yerinde ise de, prime esas kazanç tespiti istemi yönünden somut olayda, Mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler ışığında kapsamında yeterli araştırma yapılmadığı anlaşılmakla, kabul edilen 2011/Ekim-2014/Temmuz döneminin prime esas kazancı yönünden gerekli araştırma yapılmalı, bankaya maaş ve iş avansı adı altında yatırılan ödemelerin ayrı ayrı yatırıldıkları ay bakımından tutarları tespit edilerek,

ilgili ayda bankaya yatırılan ödeme gözetilmek suretiyle ve talebi aşmayacak şekilde davacının ilgili dönem prime esas kazanç miktarı tespit edilmelidir..."gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile

1-Davacının 23148.28 sicil numarasında işlem gören davalı ... Demir San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinde 11.12.2000 ile 31.07.2014 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespiti ile

2-Davacının 11.12.2000 ile 30.09.2011 tarihleri arasında davalı ... Demir San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinde prime esas kazançlarının gerçek ücret üzerinden ödenmediğinin tespiti yönündeki talebin reddine,

3-Davacının davalı ... Demir San. ve Tic. Ltd. Şti unvanlı işyerindeki 01.10.2011 - 31.07.2014 tarihleri arasındaki dönemdeki çalışmasından dolayı prime esas kazancın;

01.10.2011-31.12.2011 tarihleri arasında net 1.129,96 TL (brüt 1.455,22 TL),

01.01.2012-31.12.2012 tarihleri arasında net 1.251,13 TL (brüt 1.610,56 TL),

01.01.2013-31.12.2013 tarihleri arasında net 1.373,01 TL (brüt 1.766,55 TL),

01.01.2014-31.07.2014 tarihleri arasında net 1.496,00 TL (brüt 1.924,04 TL) olduğunun tespitine,

4-2011 yılında Ekim ayı (dahil)- Aralık ayı (dahil) arası beher ay için 618,22 TL,

2012 yılında Ocak ayı (dahil) ile Haziran ayı (dahil) arası beher ay için 724,06 TL,

2012 yılında Temmuz ayı (dahil) ile Aralık ayı (dahil) arası beher ay için 670,06 TL,

2013 yılında Ocak ayı (dahil) ile Haziran ayı (dahil) arası beher ay için 787,95 TL,

2013 yılında Temmuz ayı (dahil) ile Aralık ayı (dahil) arası beher ay için 745,05 TL,

2014 yılında Ocak ayı (dahil) ile Haziran ayı (dahil) arası beher ay için 853,04 TL,

2014 yılında Temmuz ayı için ise 790,04 TL kazanç tutarları üzerinden Kuruma prim ödenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın kısmen kabul kararının hatalı olduğunu, ayrıca davanın kısmen kabul kararı verilmesine rağmen davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.

2. Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde; tanık ifadelerinin yazılı delil ile ispatlanması durumunda dikkate alınabileceğini, kararda tanık ifadelerine dayalı olarak ek kazancın elden ödendiğinin kabul edildiği, tanık ifadeleri ile yazılı deliller arasındaki çelişkinin yeterince giderilmediğini, işyerindeki genel uygulamaya yönelik yeterli araştırma yapılmadığını beyan etmektedir.

3. Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; ispatlanamayan davanın reddi gerektiğini, Kurum aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının 11.12.2000 - 31.07.2014 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen hizmetlerinin ve prime esas kazancının tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR