Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3752 K.2025/6241

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Türkiye'de sigorta başlangıç tarihinin 01.01.1999 olarak tespitine ve 22.04.2020 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebine istinaden davacıya yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taleplerinin 22.04.2020 tarihli tahsis talebine istinaden yaşlılık aylığı tahsisi olduğunu, bu hususun irdelenmediğini, davanın kabulü gerektiğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Türkiye'de sigorta başlangıç tarihinin 01.01.1999 olarak tespiti ile 22.04.2020 tarihli tahsis talebine istinaden yaşlılık aylığı tahsisi istemine ilişkindir.

1-01.03.2023 tarihli 7438 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile düzenlenen 5510 sayılı Kanun'un 95. maddesi, bu maddenin yürürlük tarihinden sonra aylık bağlanması için talepte bulunanlardan 506 sayılı Kanun'un geçici 81. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi, 1479 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesinin ikinci fıkrası, 2925 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi ve 5434 sayılı Kanun'un geçici 205. maddesi hükümlerine göre yaşlılık veya emekli aylığı bağlanacak olanlar, söz konusu hükümlerde yaş dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık veya emekli aylığından yararlanırlar. Bu fıkra esas alınarak geriye dönük herhangi bir ödeme yapılmaz ve geriye dönük hak talep edilmez düzenlemesini içerir.

2-İnceleme konusu davada, 01.02.1969 doğumlu davacının, halihazırda 01.09.2023 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı aldığı, dava konusu 22.04.2020 tarihi itibariyle Türkiye'de 25.07.2017-13.08.20017 tarihleri arasında 20 gün 4/1-a kapsamda sigortalılık süresi, yurtdışı borçlanmaları kapsamında 5150 gün 4/1-a, 880 gün 4/1-b kapsamda sigortalılık süresi ile toplam 6050 gün hizmet süresinin bulunduğu, sigorta başlangıç tarihinin 17.08.1998 tarihi olan davacının 22.04.2020 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebinin yaş şartının gerçekleşmediği gerekçesi ile reddi üzerine eldeki davanın açıldığı, Mahkemece davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Yaşlılık aylığı tahsisi yapılmasına ilişkin eldeki davada, Kuruma başvuruda bulunulduğu tarih veya dava tarihi itibarıyla tümüyle oluşmayan tahsis koşullarının yargılama aşamasında gerçekleşmesi durumunda, özellikle, Anayasa’nın 141. maddesindeki, davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılmasının, yargının görevi olduğunu belirten hüküm, 6100 sayılı Kanun'un “Usul ekonomisi ilkesi” başlıklı 30. maddesinde yer alan, hâkimin, yargılamanın kabul edilebilir süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu yönündeki düzenleme, sosyal koruma, dayanışma,

sosyal denkleştirme ve zorunluluk ilkelerine dayanan sosyal sigortalar, bireyin onuru ile kişiliğinin geliştirilmesi için kaçınılmaz ekonomik, sosyal ve kültürel hakların doyurulması temeline dayanan sosyal güvenlik hukukunun ilkeleri dikkate alındığında, bütün şartların yerine getirildiği tarihi izleyen aybaşından itibaren aylığa hak kazanıldığının tespitine ilişkin hüküm kurulmalı, kuşkusuz,

yargılama aşamasında gelir/aylık bağlama koşulları gerçekleşen sigortalı yönünden tahsis talep günü itibarıyla şartlar oluşmamakla kurumun dava açılmasına sebep olan herhangi bir haksız işleminin de söz konusu bulunmadığı gözetilerek yargılama giderlerinin taraflar arasında paylaştırılıp vekil ile temsil olunan davalı Kurum yararına da avukatlık ücreti belirlenmesi gereği de bozma sonrası yapılacak yargılamada dikkate alınmalı ve buna göre bir karar verilmelidir.

Bu bağlamda davacının yaşlılık aylığı tahsis talebine isitnaden 5510 sayılı Kanun'un geçici 95. maddesi kapsamında, maddenin yürürlük tarihini takip eden aybaşından itibaren davacıya yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

VI.KARAR