Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3853 K.2025/8203

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait işyerinde 10.02.2002 ile 20.02.2003 tarihleri arasında ve yine 05.03.2003 ile 17.05.2012 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı Kuruma yüklenecek sorumluluk bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait işyerinde 01.03.2005-16.05.2012 tarihleri arasında kuruma bildirimi yapılmayan 2596 gün süreyle hizmet akdi kapsamında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı şirket ile feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ile feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında. Davraz Vergi Dairesi Müdürlüğünün 19.01.2022 tarihli cevabi yazısında; ......vergi numaralı ...'in yetki alanları içerisinde bulunan .... Sitesi ...

Blok No. ../.. .. adresinde 01.07.1986-30.09.1993 tarihleri arasında büro, okul, ibadethane, otel, lokanta, sinema, tiyatro vb kapalı alanlar için mobilya imalatı 06.05.1996 - 31.12.1996 tarihleri arasında ağacın ilk işlenmesinden elde edilen ürünlerin toptan ticareti, 17.06.1998 - 25.12.2007 tarihleri arasında belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda hırdavat malzemesi ve ev aletleri perakende ticaretinden dolayı kayıtlı bulunduğunun, 25.12.2007 tarihinde Davraz Vergi Dairesindeki faaliyetini terk ettiğinin, 23.12.2009 tarihinde Kaymakkapı Vergi Dairesi Müdürlüğünde işe başladığının tespit edildiğinin bildirildiği,

Kaymakkapı Vergi Dairesi Müdürlüğünün 20.01.2022 tarihli cevabı yazısında. 183 006 8340 vergi numaralı ...'in yetki alanları içerisinde bulunan ... Mahallesi ... Cadde No-.. Merkez Isparta adresinde 23.12.2009 tarihinden itibaren seyyar ahşap ürünler montajı, tavan taban çakımı işine başladığının ve 15.03.2010 tarihinde bu faaliyetini terk ettiğinin tespit edildiğinin bildirildiği; ... Mob. Dek. Tar. Yapı Market İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Davraz Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazdıkları 09.01.2008 tarihli yazılarıyla ..... vergi sicil numaralı mükellefi Mobilya Hırdavatı ve Aksesuarı Ticareti yapmakta olan ... isimli işletmeyi, Gelir Vergisi Kanun'un 81. Maddesinin 3. bendi gereğince tüm aktif pasifi ile birlikte 24.12.2007 tarihli bilanço üzerinden 25/12/2007 tarihinde devir aldığın belirtildiğinden ve Davraz Vergi Dairesinin 19.01.2022 tarihli ve Kaymakkapı Vergi Dairesinin 20.01.2022 tarihli cevabi yazılarından; ...'in ... vergi sicil numarası ile 24.12.2007 tarihi öncesinde Mobilya Hırdavatı ve Aksesuarı Ticareti faaliyetinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda, yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular ışığında davanın somutlaştırılması yükümlülüğü çerçevesinde, davalı şirketin ticaret ve vergi kayıtlarına göre 2007 yılında kurulduğu ve davalı Kurum kayıtlarına göre 2009 yılında kanun kapsamına alındığının anlaşılması karşısında Mahkemece öncelikle askerlik süresi hariç olmak üzere 10.02.2002 ile 20.02.2003 tarihleri arasında ve yine 05.03.2003 ile 17.05.2012 tarihleri arasında aralıksız çalıştığını iddia eden davacıya, önceki dönemlerde nerede kimin nezdinde çalıştığı, hangi işveren nezdinde çalıştığı, çalışmaya ara verip vermediği, başka işyerinde çalışması olup olmadığı,

çalışma ve işten ayrılış süreleri sorularak talebi tam olarak açıklattırılmalı, önceki çalıştığı işyeri var ise bu kişi/kişilerin HMK.'nın 124. maddesi gereğince davaya dahil edilmesi sağlanmalı, resen araştırma ilkesi gereğince tüm deliller toplanmalı, uyuşmazlık konusu husus hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında dinlenen tanık beyanları, Yargıtay bozma öncesi ve sonrası toplanan deliller, ...'in ... Vergi sicil numarası ile 24.12.2007 tarihi öncesinde Mobilya Hırdavatı ve Aksesuarı Ticareti faaliyetinde bulunması, davacının .... Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğüne başvuruda bulunarak .... Mob. Dek. Tar. Yapı Market İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti.de 05.10.2009 tarihinde mesleki eğitime başlaması 04.03.2011 tarihinde İnşaat Malzemeleri Satış Elemanı Ustalık Belgesi alması, davalı ...'in cevap dilekçesi ekinde sunulan Isparta 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 13.09.2018 tarih 2018/364 Esas 2018/926 Karar sayılı gerekçeli kararında savunmada bulunan davacı ...'ın savunmasında. “Ben 2022-2017 Eylül yılları arasında 2003-2004 bir yıllık askerlik sürem haricinde mağdurun işlettiği işyerinde tezgahtar olarak çalıştım.

Kendisi hakkında tazminat davası açtığım için benim hakkımda böyle bir şikayette bulundu.

Ben kendisinden para çalmış olsam 15 sene boyunca yanında çalıştırmazdı.” şeklinde, davacı asilin mahkememizin 07.02.2024 tarihli duruşmasında; " ben davalı işyerinden önce başka hiçbir yerde çalışmadım, 2002 Şubat ayında ...'in yanında işe başladım, ondan önce başka bir işyerinde çalışmam olmadı, başka bir işyerinde çalışmadım, 2002 Şubat ayında başlayıp 2003 yılı Şubat ayına kadar çalıştım, daha sonra 15 ay askerlik yaptım, askerden döndükten sonra tekrar 2005 yılında davalı yanında çalışmaya başladım, 2017 yılında da işten ayrıldım, davalı yanındaki çalışmalarım kesintisizdi,

benim davalı yanında çalıştığımı iddia ettiğim dönemde gözüken tarım bağkur prim ödemelerini ben kendim yatırmadım, çalıştığım işyeri yatırmış, ben sigorta primi yatırdığını sanıyordum ancak tarım bağkur primi yatırmış" şeklinde beyanda bulunması hususları bir arada değerlendirildiğinde, davacının bir hizmet akdine bağlı olarak (...'in işyerinde ) .... Mobilya Dek. Tar. Yapı Market İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. işyerinde 01.03.2005-28.08.2017 tarihleri arasında sigortalı ve sigortasız olarak çalıştırıldığı anlaşılmış, davacının sigortasız olarak çalıştırıldığı 01.03.2005-16.05.2012 tarihleri arasında geçen 2596 günlük sürenin 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinin 9. fıkrası gereğince sigortalılık süresi olarak tespit edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Ticaret sicil kayıtlarından şirketlerin sermaye ortaklarının aynı olması, şirketlerin Ticaret Sicilinde kayıtlı adreslerinin aynı olması, faaliyet konularının aynı olması, yönetim kurulu üyelerinin aynı kişiler olması, aynı adreste faaliyet göstermeleri, işçinin ara vermeksizin bir şirketten diğer şirkete geçiş yapması halinde organik bağ söz konusu olmaktadır.

Bu bağlamda, ...'in .... vergi sicil numarası ile 24.12.2007 tarihi öncesinde Mobilya Hırdavatı ve Aksesuarı Ticareti faaliyetinde bulunduğu ve .... Mob. Dek. Tar. Yapı Market İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 1875 hisse ile 3/4 oranında kurucu ortağı olduğu, şirketlerin faaliyet alanının aynı olduğunun anlaşıldığı, bu kapsamda dosya arasındaki ticaret sicil kayıtları ve tüm dosya kapsamı birlikte degerlendirildiğinde .....in ...

Mobilya Hırdavatı ve Aksesuarı Ticareti işyeri ile davalı şirket arasında organik bağ bulunduğu tespit ve kabul edilmiştir. Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı ...'ın bir hizmet akdine bağlı olarak (...'in işyerinde) .... Mob. Dek. Tar. Yapı Market İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. işyerinde 01.03.2005-28.08.2017 tarihleri arasında sigortalı ve sigortasız olarak çalıştırıldığı tespit edilmiş olmakla davacının sigortasız olarak çalıştırıldığı 01.03.2005-16.05.2012 tarihleri arasında geçen 2596 gün süreyle çalıştığının tespitine karar verilmiş, her ne kadar davacı dava dilekçesinde 10.02.2002-20.02.2003 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığını iddia etmiş ise de, davacının arkadaşı dışında, 2002 yılında davacının davalı işyerinde çalıştığına ilişkin hiçbir kuşkuya meydan vermeyecek şekilde net bir tanık beyanı, bilgi,

belge yahut başkaca bir delil bulunmadığından anılan tarihler arasında geçen süreler hizmet tespitinde dikkate alınmayarak, davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait işyerinde 01.03.2005-16.05.2012 tarihleri arasında Kuruma bildirimi yapılmayan 2596 gün süreyle hizmet akdi kapsamında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Eldeki davada, davacının davalıya ait işyerinde 10.02.2002 ile 20.02.2003 tarihleri arasında ve yine 05.03.2003 ile 17.05.2012 tarihleri arasında çalıştığının tespitinin talep edildiği, Mahkemece; davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait işyerinde 01.03.2005-16.05.2012 tarihleri arasında Kuruma bildirimi yapılmayan 2596 gün süreyle hizmet akdi kapsamında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece verilen karar yerinde olmasına rağmen; dosya kapsamında kesintisiz çalışmanın varlığı ve davalı şirketin kuruluş tarihi göz önüne alınarak infazda tereddüt oluşturmaması için her bir davalı yönünden geçen hizmetlerin ayrı ayrı belirtilerek hüküm kurulması gerekirken, davacının davalıya ait işyerinde 01.03.2005-16.05.2012 tarihleri arasında çalıştığının tespitine dair verilen karar hatalı olup bozma sebebidir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, kanuni gerektirici sebepler ile temyiz nedenlerine göre, davalılar vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.İlk Derece Mahkemesi kararınında hükmün 1 numaralı bendinin tamamen silinerek yerine, "Davanın kısmen kabulüne, davacının 01.03.2005-24.12.2007 tarihleri arasında davalı ...'e ait iş yerinde, 25.12.2007-17.05.2012 tarihleri arasında davalı ... Mob. Dek. Tar. Yapı Market İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nde hizmet akdi kapsamında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine” ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,