Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3925 K.2025/8290

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... köyü ilköğretim okulunda 1 Eylül 1994 yılında çalışmaya başladığını 1 Temmuz 2011 tarihine kadar hizmet sözleşmesine dayalı olarak hademe olarak çalıştığını maaşını aylık olarak elden aldığını, ancak sigorta yapılmadğını bu hizmetlerden faydalanabilmesi için sigortalılığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep ve beyan etmiştir.

Davalı MEB vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaların soyut ifadeler olduğunu davanın reddini talep ve beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.05.2019 tarihli kararı ile "1-Davacı vekili tarafından açılan davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 21.01.2019 havale tarihli raporda, bilirkişinin belirttiği şekilde, davacı ...'ın ... Köyü İlkokulunda SGK'ya bildirilen çalışma süreleri dışlanarak; 1994/9-2011/6 dönemleri arasında 922 gün süreyle dönemin asgari ücreti ile kısmi süreli olarak çalıştığının ve çalıştığı bu sürelerin Kuruma bildirilmediğinin tespitine, bilirkişi raporunun karar ekinden sayılmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 21.05.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 03.06.2020 tarihli kararıyla;

"I-Fer'i müdahil Kurum ve davalı ... Bakanlığının istinaf başvurularının kısmen kabulü ile Ereğli (Konya) 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/306 E. ve 2019/320 K. sayılı kararının yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına,

a)Davanın kısmen kabulü ile bilirkişi ... tarafından hazırlanan 21.01.2019 havale tarihli raporda, bilirkişinin belirttiği şekilde, davacı ...'ın ... Köyü İlkokulunda fer'i müdahil Kuruma bildirilen çalışma süreleri dışlanarak; 1994/9-2011/6 dönemleri arasında 921 gün süreyle dönemin asgari ücreti ile kısmi süreli olarak çalıştığının ve çalıştığı bu sürelerin Kuruma bildirilmediğinin tespitine, bilirkişi raporunun karar ekinden sayılmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.06.2020 tarihli kararının süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 03.11.2021 tarihli kararı ile "... Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 15.05.2010-08.09.2010 tarihleri arasında 3785 işyeri sicil no.lu ....

İnşaat Şirketi ile 19.04.2011-09.05.2011 tarihleri arasında ... iş yeri sicil no.lu Çevre Yapı A.Ş. tarafından sigorta bildirimlerinin yapıldığı, aynı zamanda komşu iş yeri araştırması yapılırken beyanı alınan ve Mahkemece de dinlenen, mahallenin eski muhtarı ...'in davacının 1996-2000 yılları arasında çalıştığını, 2000-2011 yılları arasında da çalıştığını ancak bu süre içinde yaklaşık 3 yıl çalışmadığını, başka bir şahsın çalıştığını belirtmesi;

yine 02.10.2000-17.08.2009 tarihleri arasında müdür yetkili öğretmen olduğu belirtilen davalı tanığı ...'ın, çalıştığı dönemde 7 farklı kişinin çalıştığı, davacının okulda günde 1 saaat kadar zaman geçirdiği, bazen işi olduğunda gelmediği, eşinin ilkbahar, sonbahar dönemlerinde çalışmaya geldiği.

2009 yılı Eylül ayı ile 15.10.2002 tarihleri arasında müdür yetkili öğretmen olduğu belirtilen ...'nun ise davacının çalışmasının sürekli olmadığı, kaloriferleri yaktıktan sonra gittiği, onun döneminde başkalarının da kaloriferi yakıp bu işi gördüğünü; son olarak 12.02.1994-15.11.1999 tarihleri arasında öğretmen olduğu belirtilen davacı tanığı ...'un davacının daimi bir çalışması olmadığını beyan etmeleri karşısında, davacının davalı işveren yanındaki çalışmalarının niteliği, süresi, çalışmanın kısmi ya da mevsimlik olup olmadığı belirlenmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip;

deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir." gerekçesiyle söz konusu kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen İkinci Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin 15.02.2024 tarihli kararı ile "I-Davalı ... vekili ve fer'i müdahil vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile Hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk Derece Mahkemesi kararının ...nın 353/1-b.2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına, 1-Davanın kısmen kabulü ile davacı ...'ın ... Köyü İlkokulunda 1994/9-2011/5 dönemleri arasında 701 gün süreyle dönemin asgari ücreti ile kısmi süreli olarak çalıştığının ve çalıştığı bu sürelerin Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 15.02.2024 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 12.06.2024 tarihli kararı ile "... Eldeki davada verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup bozma ilamına uyulmuş ise de bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.

Uyulan bozma ilamı sonrasında yapılan araştırma neticesinde davacının çalışmalarının sürekli olmadığı tespit edilmiş olup tanık beyanlarına göre davacının belli dönemlerde işe ara verdiği, nitekim davacıya ait hizmet cetvelinde de 15.05.2010-08.09.2010 tarihleri arasında ... iş yeri sicil no.lu ....

İnşaat Şirketi ile 19.04.2011-09.05.2011 tarihleri arasında ... iş yeri sicil no.lu Çevre Yapı A.Ş. tarafından sigorta bildirimlerinin yapıldığı anlaşılmakta olup ilk bozma ilamı ile davacının dava dışı iş yerlerinden bildirimlerinin bulunduğu belirtilerek hak düşürücü süre yönünden bozma kararı verilmiş olup; davanın 09.03.2016 tarihinde açıldığı,

bozma kararı sonrasında ise Mahkemece 2001/6-2005/9 dönemlerinde ve farklı işyerlerinden bildirimlerinin bulunduğu 15.05.2010-08.09.2010 ile 19.04.2011-09.05.2011 tarihlerinde ara verdiği kabul edilerek ve bu bildirimler dışlanarak bu tarihler aralığında işe ara verildiği kabul edildiği halde her iki dönem yönünden (2010 öncesi) davanın hak düşürücü süreye uğradığının gözetilmemesi hatalı olup bozmayı gerektirir." gerekçesiyle söz konusu kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.11.2024 tarihli kararı ile

"Davanın kısmen kabulüne;

Davacının davalıya ait ... Köyü İlkokulunda hademe olarak Kuruma bildirim yapılan sürelere ek olarak,

20.09.2010 - 28.01.2011, (sömestir tatili)

14.02.2011 - 18.04.2011 ve

10.05.2011 - 17.06.2011 tarihleri arasında geçen çalışmaları ile:

2010/9. ayda 3 gün

2010/10. ayda 6 gün

2010/11. ayda 6 gün

2010/12. ayda 7 gün

2011/1. ayda 6 gün

2011/2. ayda 2 gün

2011/3. ayda 7 gün

2011/4. ayda 3 gün

2011/5. ayda 5 gün

2011/6. ayda 3 gün süreyle olmak üzere toplam 48 gün daha dönemin asgari ücreti üzerinden geçen çalışmasının sigortalı çalışma olarak tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davanın reddi gerektiğini beyanla karara karşı temyiz talebinde bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddi gerektiğini beyanla karara karşı temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,