Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/410 K.2025/7679

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... tahsis numarası ile 01.12.2012 tarihinden itibaren emeklilik aylığı aldığını, ... Sıhhiye Sosyal Güvenlik Merkezinin 17.11.2020 tarih ve E-97774677-205.02.01-13999238 sayılı yazısı tebliğ edilerek Sosyal Güvenlik Denetmenliğince düzenlenen 29.09.2020 tarih ve 042 sayılı rapora istinaden ... Otomotov Nak. Pet. Ürn. İnş. Mak. San. Tic. Ltd.

Şti. unvanlı iş yerindeki 19.01.2010-11.06.2011 tarihleri arasındaki çalışmanın iptal edildiğinin bildirildiğini, müvekkili tarafından, süresi içerisinde, haksız ve hukuka aykırı işleme karşı itiraz dilekçesi verildiğini, 04.01.2021 tarihinde müvekkiline tebliğ edilen 24.12.2020 tarih ve E-97774677-205.02.01-16652807 sayılı yazı ile itiraz dilekçesi hakkında yapılacak işlem olmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, yukarıda bahsi geçen yazı ile müvekkilinin hizmetlerinin iptal edildiği gibi ödenen emekli aylıklarında istendiğini belirterek,

kurum işleminin iptaline, davacı müvekkilinin emekliliğe hak kazandığının tespitine, emekli maaşının yeniden bağlanmasına, kesilen emekli maaşlarının hak ediş tarihinden itibaren uygulanacak faiz ile iadesine, davacının Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum denetmenlerince geçmişe dönük hizmetlerine ilişkin yapılan inceleme neticesinde davacının ... Otomotiv Nak. Pet. Ürn. İnş. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinden adına bildirilen hizmetlerinin fiili çalışma olmadığı tespit edildiğini ve emekli aylığının iptal edildiğini, Kurum işlemlerinde herhangi bir hata veya hukuka aykırılık bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davanın kabulü ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, denetmen raporuna istinaden iptal edilen sigortalılık sürelerinin geçerli olduğu ve yaşlılık aylığının yeniden bağlanması talebine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Sahte sigortalılığa dayanan davalar hizmet tespiti içerikli olmakla, davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar.

Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu iş yeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunlu olup Mahkemece, tarafların sunduğu deliller ile yetinilmemeli, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili hükümleri esas alınarak kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmeli, sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır.

3.Eldeki davada, davacı, dava dışı ... sicil numaralı ... Şirketinden 19.01.2010-09.11.2012 tarihleri arasında bildirilen çalışmalarının fiili çalışmaya dayanmaması nedeniyle denetmen raporu ile iptali üzerine yaşlılık aylığının kesilmesi nedeniyle Kurum işleminin iptalini ve yeniden yaşlılık aylığının bağlanmasını talep etmiş olup Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de verilen kararın eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

4.Somut olayda, davacının çalıştığı ... şirketinin faaliyette bulunmaması nedeniyle buradan yapılan tüm sigortalılık bildirimlerinin iptali yönünde işlem yapıldığı, davacının da bu kapsamda sigortalılığının iptal edildiği ancak denetim raporunda davalı iş yerinin ".... Sok.

No:... .../..." adresine taşındığına yönelik tespit yapıldığı, ayrıca bu adreste yapılan vergi denetiminde vergi memurunun tuttuğu 26.07.2011 tarihli vergi yoklama fişinde iş yerinde sekiz kişinin çalıştığı belirtildiği halde davalı Kurumun denetim elemanı tarafından yoklamanın çalışanların huzurunda değil, tutanakta imzası bulunan ...'in beyanı üzerine oluşturulduğunun kabul edilmesi gerektiği belirtilerek bu tutanağa itibar edilmeyeceği belirtilmiş ise de 26.07.2011 tarihli vergi yoklama fişi imzalı olup beyanına başvurulan ... ve vergi yoklama memuru tanık olarak dinlenilmeli, bu sekiz kişinin kim olduğu,

davacının da bu kişilerin arasında olup olmadığı, aynı hususlar davacıya da sorulmak ve komşu iş yeri tanıkları da tespit edilip dinlenilmek suretiyle fiili çalışma tereddütsüz şekilde ortaya konulmalı, sonucuna göre yaşlılık aylığı bağlanması talebi yönünden de bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,