Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/4384 K.2025/7070

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 30.04.2015-30.04.2018 tarihleri arasında geçen 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamındaki sigortalılığının iptal edilemeyeceğini belirterek, 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamındaki sigortalılığının geçerli sayılarak 01.11.2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, aksine tesis edilen Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulüne davacının 30.04.2015-30.04.2018 tarihleri arası dönemde 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamında sigortalı olduğunun tespiti ile 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-e maddesi uyarınca 01.11.2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, aksine tesis edilen Konya İl Müdürlüğünün 20.02.2019 tarih ve 2880215 Esas sayılı ve 07.12.2018 tarih ve 16707340 Esas sayılı Kurum işlemlerinin ayrı ayrı iptallerine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesince; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; eldeki davada, 30.04.2015 tarihinde Kuruma başvurarak, 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamında tescil edildiği anlaşılan davacı hakkında, davalı Kurumca 30.04.2015 - 30.04.2018 tarihleri arasında kalan dönem bakımından, davacının 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılarak tahsis talebinin reddedildiği,

davacının ise bu dönemde 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamındaki sigortalılığın geçerli olduğunu iddia ettiği anlaşılmakta olup dosyadan, davacının zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmadığı açık ise de 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamındaki sigortalılığın araştırılması ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği dikkate alınarak,

davacının ikamet adresi, faaliyetinin bulunduğu yerde kollukça faaliyetin varlığı ve niteliği konusunda geniş çaplı araştırma yapılmalı, davacıya kimin yanında süreksiz tarım işinde çalıştığını açıklattırılmalı, başkasının yanında hizmet aktiyle tarım işlerinde çalışıp çalışamayacağı değerlendirilmeli ve muhtar ve azaların beyanlarına başvurarak davacının tarım işlerinde süreksiz olarak hizmet aktiyle çalışmasının olup olmadığı,

varsa nerede ve kimin yanında çalıştığını yoksa Kurum değiştirmek amacıyla mı 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamında sigortalılık müracaatında bulunduğu hususları da açıklığa kavuşturulmalı ve böylelikle sigortalılık koşulları oluşup oluşmadığı değerlendirildikten sonra bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının 30.04.2015-30.04.2018 tarihleri arası dönemde 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamında sigortalı olduğunun tespiti ile 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-e maddesi uyarınca 01.11.2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, aksine tesis edilen Konya İl Müdürlüğünün 20.02.2019 tarih ve 2880215 Esas sayılı ve 07.12.2018 tarih ve 16707340 Esas sayılı Kurum işlemlerinin ayrı ayrı iptallerine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/1, 370 ve 371. maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi hükümleri 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR