Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/4455 K.2026/1738

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalının iş yerinde 01.05.2001-30.03.2012 tarihlerinde aralıksız ve fasılasız çalıştığını, 2012 yılında da müvekkilinin maaşını artırmadığı gibi haklarını vermeden sebepsiz bir şekilde işten çıkardığını, müvekkilinin davalının firmasına ait yolcu otobüslerinde şoför olarak çalıştığını, hac döneminde Suudi Arabistan'a gittiğini, sonra kargo yükünü almak sureti ile Türkiye'ye geri döndüğünü, müvekkilinin 2001 yılından 2012 yılının Nisan ayına kadar çalıştığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafların cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.

Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde davacıya ait Kurum kayıtları incelendiğinde davacının dava dilekçesinde tespitini istediği hizmet sürelerine ilişkin olarak 13.02.2001 tarihinden itibaren çeşitli firmalarda çalışmasının görülmekte olduğunu, çalıştığı günlerin ilgili firmalarca düzenli olarak Kuruma bildirildiğini, Kuruma bildirilen günlerin tespitinde hukuki yarar olmadığını, Kurum kayıtlarının resmi belge olması nedeniyle davacının resmi kayıtlarda görünmeyen hizmetinin varlığını kanıtlamasının ancak aynı güçte deliller ile mümkün olduğunu, bu itibarla Kurum kayıtları ile çelişen davanın reddini dilediklerini,

bil farz dava kısmen de olsa kabul edilmesi halinde davayı Kurumun tahrik etmediğinden ve kusuru da bulunmadığından yargılama gideri ve ücreti vekaletle sorumlu tutulmasını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile

1-Davacı ...’in davalı ... Sanayi İç ve ...Limited Şirketine ait ... sicil sayılı iş yerinde 14.09.2002 – 02.08.2004 tarihleri arasında 679 gün, 12.08.2004 – 05.09.2005 tarihleri arasında 384 gün, 01.08.2007 – 09.04.2008 tarihleri arasında 249 gün daha,

2-Davacı ... ...’in davalı ...’e ait iş yerinde 10.04.2008 – 03.06.2009 tarihleri arasında 414 gün, 01.09.2009 – 12.02.2010 tarihleri arasında 162 gün daha hizmet akdine dayalı olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırından çalıştığının tespitine,

Kuruma bildirilen sürelerin infazda nazara alınmasına, fazla talebin reddine,

3-Davanın davalı ... ... yönünden reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili, eksik araştırma ile karar verildiğini, iş yerinde çalışan müdür, şef gibi personellerin dinlenilmesi komşu iş yeri tanıklarının dinlenilmesi gerektiğini, davanın reddini savunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 01.05.2001-30.03.2012 tarihleri arasında davacının davalılar nezdinde çalıştığının tespitine ilişkindir. 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79. maddenin 10. fıkrası maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

3.Mahkemece ... Sanayi İç ve ...Limited Şirketine ait ... sicil sayılı iş yerinde 14.09.2002 – 02.08.2004 tarihleri arasında 679 gün, 12.08.2004 – 05.09.2005 tarihleri arasında 384 gün, 01.08.2007 – 09.04.2008 tarihleri arasında 249 gün, davalı ...’e ait iş yerinde 10.04.2008 – 03.06.2009 tarihleri arasında 414 gün, 01.09.2009 – 12.02.2010 tarihleri arasında 162 gün çalıştığı tespit edilmiş ise de karar eksik araştırmaya dayanmaktadır.

Davacının 14.09.2002-03.08.2004 tarihleri arasında trafik cezaları, takograf kayıtları ve tanık beyanları ile çalıştığı yönündeki tespit yerinde ise de sonraki dönemler için araştırma yeterli görülmemiştir.

Öncelikle davanın somutlaştırılması kapsamında davacının beyanı alınmalı, şirkette ne iş yaptığı hangi araçları kullandığı, servis işi yapıyorsa hangi Kurum ve iş yerlerine hizmet verdiği sorulup belirlenmeli, bu döneme ilişkin servis sözleşmeleri ilgili Kurum ve iş yerlerinden sorulup sözleşmeler getirtilmeli, bu sözleşmeler ve ekindeki belgelerde davacı gibi şoför olarak çalışan diğer kişiler tespit edilmeli, bu şekilde tespit edilen şoförler ve davalı iş yerlerinden tespit edilen bordro tanıkları dinlenilmeli, davacının çalışmalarının süresi ve niteliği belirlenmeli, sürekli çalışıp çalışmadığı aydınlatılmalı,

tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmelidir.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR