Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/4912 K.2025/7790

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, 30.09.2016 tarihinde evlendikten sonra 26.07.2018 tarihinde evlilik yardımı için başvuru yaptığını, talebinin "eski eşiyle evlendiğiniz tespit edilmiş olup, hakkınızda araştırma yapıldığından sonucu tarafınıza bildirilecektir" 05.08.2018 tarihinde cevap verildiğini geçen süre bakımından zımmen reddedildiğini, davacının 14.05.1993 yılında boşandığını 23 yıl sonra 30.09.2016 tarihinde tekrar evlendiğini, boşanmadan muvazaa olmadığını kurumun evlilik yardımı yapması gerektiğini, evlilik yardımının kuruma başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 27.03.2011 tarihinden itibaren murisi ...'a ait 3/... sicil numaralı dosyadan yetim aylığı aldığı ve 09.09.2016 tarihinde kesildiğini, davacının evlilik nedeniyle evlilik yardımı talebi üzerine boşandığı eşiyle yeniden evlendiğini, 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesi uyarınca eski eşiyle birlikte yaşayıp yaşamadığı yönünde denetmenlerce inceleme yapılmakta olduğunu, sonucunun beklendiğini, evlilik yardımı yapılmadığını, müvekkili yönünden reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.06.2022 tarihli ve 2020/443 Esas, 2022/179 Karar sayılı kararıyla, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.10.2022 tarihli ve 2022/3194 Esas, 2022/2484 Karar sayılı kararıyla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin 28.12.2022 tarihli, 2022/14301 E., 2022/16897 K. kararında; davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşayıp yaşamadığı araştırılmak suretiyle karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulüne, davacının evlilik yardımı hak ettiğinin tespitine, evlilik yardımının Kuruma başvuru tarihi olan 26.07.2018 itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, yeterli inceleme yapılmadığını, davacının eski eşiyle birlikte yaşadığının tespit edildiğini belirterek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, evlilik yardımının ödenmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79, 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesidir.

3. Değerlendirme

İnceleme konusu dosyada; davacının 14.05.1993 tarihinde boşandığı, 30.09.2916 tarihinde eski eşiyle yeniden evlendiği, 26.07.2018 tarihinde evlilik yardımı almak için Kuruma başvurduğu, Kurum tarafından eski eşiyle yeniden evlendiğinden araştırma yapılarak sonucundan bilgi verileceğinin bildirildiği ancak sonra bir cevap verilmediği anlaşılmaktadır, 09.07.2021 tarihli Kurum raporunda araştırma yapılarak davacının 01.10.2008-31.12.2013 ve 05.09.2016-30.09.2016 tarihleri arasında eski eşiyle birlikte yaşadığının tespit edildiği, ayrıca ... ilinde de araştırma yapılması gerektiğinin belirtildiği görülmektedir.

09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir Mahkemenin Yargıtay dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda; Mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar.

Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de bozma gereği yerine getirilmeden, gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan karar verilmiştir. Bu kapsamda davacı ile ilgili Kurum tarafından ...'da araştırma yapılıp yapılmadığı, konuyla ilgili başka Kurum raporunun olup olmadığı, davacıya hangi dönemler için yersiz ödeme çıkartıldığı, yersiz ödemelerin tahsili hususunda bir işlem yapılıp yapılmadığı ve ya dava açılıp açılmadığı davalı Kurumdan sorularak araştırılmalı, Kurum tarafından yapılan işlemler ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR