Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/4991 K.2025/8407

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.

Kararın, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; askerlik süresi dışında, davalı iş yerinde 01.04.2013-31.05.2019 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. 2.Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili, eylemli ve gerçek çalışmanın ispat edilmesi gerektiğini beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının Kurum kayıtlarına intikal eden hizmetleri ile askerlik dönemi dışlanmak suretiyle (terhis tarihi 01.03.2018-13.09.2018) davalı işyeri nezdinde 01.042013-31.05.2019 tarihleri arası dönemde hizmet akdine istinaden kesintisiz şekilde çalıştığının tespitine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, fer'i müdahil vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine, dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının aksinin aynı nitelikte belgeler ile ispatlanması gerektiğini, hizmet akdine dayalı fiili ve tam zamanlı çalışmasının varlığının ispat edilemediğini beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesi bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.09.1999 gün 1999/21-510-527, 30.06.1999 gün 1999/21-549-555- 03.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Eldeki davada, davacının 01.04.2013 ile 31.05.2019 tarihleri arasında askerlik dönemi haricinde kesintisiz çalışmanın tespitini talep ettiği, Mahkemece, komşu iş yeri tanıkları beyanları kapsamında askerlik dönemi dışlanmak suretiyle talebin kabulüne dair karar verildiği anlaşılmakla; verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Bu kapsamda, Mahkemece yapılacak iş, geri çevirme kararı sonrası dosyaya celp edilen davalı işveren dönem bordro bilgilerine göre davacının talep dönemi itibari ile çalışması gözüken bordrolu çalışanlar kendi dönemleri de gösterilerek re'sen seçilmeli, davacının çalışmasının başlangıcı ve devamı hususlarında ayrıntılı, somut olaylara dayalı beyanlarına başvurulmalı, yeterli görülmediği taktirde komşu iş yerlerinin işverenlerinin ve bordrolu çalışanlarının da kendi dönemleri de gösterilmek suretiyle beyanlarına başvurularak, davacının hizmetleri tereddütsüz ortaya konularak karar verilmelidir.

Kabule göre de davacının askerlik dönemi dışlanırken askerlik öncesi ve sonrası bakımından makul süre gözetilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının, BOZULMASINA,