Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/5379 K.2025/12829

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde.

1990 yılında eski eşi ... ile evlendiklerini, eski eşinin annesinin vefatından sonra eve gelmemesi, düzenlerinin tamamen bozulmasından sonra sürekli seyahat etmeye başladığını, 2017 yılında boşandıklarını, 2002 yılında annesi ..., 2013 yılında babası ...'ın vefat ettiğini, 2017 yılında boşandıktan sonra hem annesinden hem de babası üzerinden maaş bağlandığını, 14.01.2020 tarihinde borç bildirimi gönderildiğini, "uygulama değişiklikleri-anlaşmalı boşanma" borç sebebi gösterildiğini, borç aslı 20.681,91 TL olarak belirlendiğini, itiraz ettiğini, itirazının reddedildiğini, muvaazalı boşunmadığını,

boşandıktan sonra eski eşinin eşyalarını alarak evden ayrıldığını, halen sabit bir adresi bulunmadığını, ikamet adresi tespit edemedikleri için kendisi ile birlikte yaşadığını iddia ettiklerini, oğlunu alarak Antalya'ya taşındığını, burada oğlu ile birlikte yalnız yaşadığını, apartmanlarında komşuluk ilişkisi olmadığını, bu nedenle komşularıyla irtibatı bulunmadığını, SGK tarafından evine denetlemeye gelen olmadığını, eski eşinin oğlunu görmek için 4-5 ayda 1 defa evini ziyarete geldiğini, çayını içip gittiğini,

boşanmış olmalarının düşman olmalarını gerektirmediğini beyanla Kurum tarafından yersiz ödeme adı altında gönderilen borç ödeme bildiriminin iptaline, kesilen tutarın faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dava davacı vekili dava dilekçesinde; davacının eski eşi ile 2017 yılında anlaşmalı olarak boşandığını, 2002 yılında annesi...un, 2013 yılında babası ... vefat ettiğini, 2017 yılında boşandıktan sonra hem annesi hem de babası üzerinden maaş bağlandığını, Ocak ayında babasından aldığı maaşın kesildiğini, buna ilişkin Antalya 2. İş Mahkemesinin 2020/91 Esas sayılı dosyası üzerinden devam ettiğini, Temmuz ayında da annesi ... ...'tan aldığı maaşının kesildiğini, 23.07.2020 tarihinde borç ödeme bildirim belgesi tebliğ edildiğini, emekli maaşı için anlaşmalı olarak boşanacak olsa idi annesinin vefatından sonra boşanacağını,

boşanmanın anlaşmalı olarak gerçekleşmiş olması değerlendirilerek maaşlarının kesildiğini belirterek, yersiz ödeme adı altında tarafına gönderilen 16.07.2020 tarihli borç ödeme bildiriminin iptali ile kesilen tutarın iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde.

Kurum işlemlerinin yasal mevzuat gereği olduğunu, davacıya ait dosya incelenmiş olup, 27.11.2017 tarihli 14397069 sayılı talebine istinaden 01.06.2017 tarihinden ölüm aylığı bağlandığı, ancak 15.11.2018 tarihinde yapılan bir ihbar dilekçesi nedeniyle Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından gerekli araştırma ve inceleme yapıldığını, Kurum denetmeni tarafından hazırlanan 23.08.2019 tarihli 2019/RK60 sayılı denetim raporunda "hak sahibi ...'ın boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı, 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesi gereğince aylığının kesilerek,

yine Kanun'un 96. maddesi gereği yersiz ödemelerin tahsil edilmesi" hususu gereğinin belirtildiğini, söz konusu denetim raporuna istinaden hak sahibinin aylığının iptal edildiğini, yersiz ödeme borcu oluşturulduğunu, buna göre hak sahibi ...'a oluşturulan borcun tahsili gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile denetim raporu, tanık beyanları ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildirilerek davacının ihtilaflı dönemde boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı, Kurum işleminin yerinde olduğu gözetilerek asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının ve oğlunun yaşadığı eve girilmediğini, mevcut fiili durumun tespit edilmediğini, denetmen raporunun usule aykırı olduğunu, salt denetmen raporunun hükme esas alındığını, tanık beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, davacının eski eşi ile birlikte yaşadığına dair delil bulunmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davalarda boşandığı eşiyle birlikte yaşamadığını belirterek yetim aylığının kesilmesine ilişkin olarak tesis edilen işlemin iptali ile yeniden yetim aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR