Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/5417 K.2026/357

Taraflar arasında iş kazası nedeniyle tazminat istemli davadan dolayı yapılan yargılama neticesinde Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesinin kararın bozulması üzerine bozma kararına uyan Bölge Adliye Mahkemesince hükümde belirtilen gerekçelerle asıl ve birleşen davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı ... Taş. San. Tic. Ltd. Şti vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacılar vekili asıl dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi olan ......'in davalılardan ...Mad. Taş. San. Tic. Ltd.

Şti. tarafından işletilmekte olan TTK ...Taşkömürü İşletme Müessesesine bağlı maden ocağında 01.07.2017 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, davalılardan TTK'nın asıl işveren olarak sorumluluğunun bulunduğunu, müvekkilinin murisinin ölümüne yol açan bu kazanın davalı işverenin iş güvenliği ile ilgili önlemleri almamış olmasından gözetim ve denetim yetersizliğinden dikkatsiz ve tedbirsiz davranışından dolayı meydana geldiğini, müvekkillerinin maddi ve manevi zarara uğradığını belirterek fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile eş ... için 190.310,97 TL maddi tazminat ile 200.000,00 TL manevi tazminatın,

çocuk ... için 60.929,82 TL maddi tazminat ile 150.000,00 TL manevi tazminatın, çocuk ... için 74.273,79 TL maddi tazminat ile 150.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 01.07.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, davalılardan ...Madencilik Taş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin diğer davalı nezdindeki hak ve alacakları ile tüm banka hesaplarına tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ayrıca birleşen 2018/47 Esas sayılı dava dosyası ile de müteveffanın ölümünden sonra doğan çocuk ... için aynı iş kazası nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 200.000,00 TL manevi, 97.014,49 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların murisinin kapatılan ve kapalı olduğunu bildiği ve tüm işçilerin uyarıldığı, kimsenin girmemesi gerektiği açıkça beyan edildiği bir yere hiç kimseye bilgi vermeden ve açıklama yapmadan söz konusu yeri kapatan levhaları sökerek girdiğini ve gazdan zehirlendiğini, olayın kendi kusurundan meydana geldiğini belirterek, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı TTK Genel Müdürlüğü cevap dilekçesinde özetle; Kurum ile ...Madencilik şirketi arasında imzalanan sözleşmenin rödövans sözleşmesi olduğu ve Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere rödövans sözleşmesi hasılat kirası niteliğinde olduğundan BK hükümlerine tabi olduğunu, BK'nın hasılat kirasını düzenleyen hükümlerinde kiralayanın kiracının işçilerine karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

A. İlk Derece Mahkeme Kararı

İlk Derece Mahkemesince 28.05.20 21... /776 E., 2021/204 K. sayılı kararı ile iş kazasının oluşumunda davacılar murisinin %30, davalı işverenlerin %70 oranında kusurlu olduğu kabulünden hareketle davacı eş ... için 190.310,97 TL maddi tazminat ile 70.000,00 TL manevi tazminatın, çocuk ... ... için 60.929,82 TL maddi tazminat ile 55.000,00 TL manevi tazminatın, çocuk ... için 74.273,79 TL maddi tazminat ile 55.000,00 TL manevi tazminatın, çocuk ... 97.014,49 TL maddi tazminat ile 55.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince 12.10.20 22... /1791 E., 2022/1816 K. sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi ile davalı TTK vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davalı ... Taş Kömürünün hüküm altına alınan tazminat miktarlarından sorumlu olmayacağı yönünde İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Kararına davacılar vekilinin temyiz Kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemizce yapılan temyiz incelemesi neticesinde dairemiz 15.05.20 24... /996 Esas, 2024/5400 Karar sayılı ilamı ile maddi hata başvurusunun kabulüne ilişkin 22.10.20 24... /128 65... /10022 sayılı Kararıyla; davacılar vekilinin maddi tazminat alacağı yönünden yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına,

davacılar vekilinin davacı ... ve ... için sunduğu manevi tazminat alacağına yönelik temyiz dilekçesinin miktardan reddine, davacılar vekilinin davacı ... ve ... için manevi tazminat alacağı yönünden temyiz olunan, esas hakkında karar veren Bölge Adliye Mahkemesi kararının ise "...Somut olayda, davacılar murisinin davalı şirkette çalışırken gerçekleşen kazada vefat ettiği, hükme esas alınan kusur raporuna göre davalı işverenin %70 oranında, davacılar murisinin %30 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Bu açıklamalar doğrultusunda davacılar murisinin kazada vefat etmesi, murisin iş kazasının gerçekleşmesinde işverene göre kusurunun azlığı, iş kazasının davacılarda meydana getirdiği şiddetli elem ve ızdırap kapsamında, hüküm altına alınan manevi tazminatın az miktarda olduğu anlaşılmaktadır. ..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

B.Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda,"Davacılar murisinin kazada vefat etmesi, murisin iş kazasının gerçekleşmesinde işverene göre kusurunun azlığı, iş kazasının davacılarda meydana getirdiği şiddetli elem ve ızdırap kapsamında davacı ... için 170.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 110.000,00 TL manevi tazminat hüküm altına almak gerekmiştir." gerekçesiyle; "Davalı ... Taş. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan asıl ve birleşen ek davanın kısmen kabülü ile kısmen reddine;

1-Davacı eş ve davacı çocukların maddi tazminat talepleri yönünden,

Davacıların murisinin iş kazası neticesinde ölümü nedeniyle davacı eş ... için 190.310,97 TL, davacı çocuk ... için 97.014,49 TL, davacı çocuk ... için 74.273,79 TL, davacı çocuk ... için 60.929,82 maddi tazminatın ölüm ve iş kazası tarihi olan 01.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı ... Taş. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacılara verilmesine,

2-Davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile

Davacıların iş kazası neticesinde eş ve babalarını kaybetmeleri nedeniyle duydukları elem ve üzüntünün derecesi, kazanın oluş şekli, ... ve davacıların yaşı, kusur durumu ve ekonomik koşullar dikkate alınarak takdiren davacı eş ... için 170.000,00 TL, çocuklar ... için 110.000,00 TL, ... ve ... için ayrı ayrı 55.000,00'er TL manevi tazminatın davacılar murisinin ölüm tarihi ve iş kazası tarihi olan 01.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı ... Taş. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,

3-Davacıların 3.021,75 TL ölüm tazminatının davacılar murisinin ölüm tarihi ve iş kazası tarihi olan 01.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı ... Taş. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak miras payları oranında davacılara verilmesine," şeklinde karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... Taş. San. Tic. Ltd. Şti vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; kazalıya verilen kusur oranının fahiş olduğu, davalılar arasında üst işveren - alt işveren ilişkisinin bulunduğu hüküm altına alınan miktarlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerektiği, manevi tazminatın az takdir olunduğu gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... firması temyiz dilekçesinde özetle; müvekkile verilen kusur oranının fahiş olduğu, davanın reddi gerektiğini, hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminatların fahiş olduğu gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

1. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77., 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52, 54, 55... . maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19... . maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'u hükümleri.

2. Değerlendirme

A) Taraf vekillerinin davacılar ... ve ... yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına yönelik temyiz istemi yönünden;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacılar vekilince dava dilekçesinde davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 200.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu, Mahkemece bozma öncesi tesis edilen karar ile davacı eş ... lehine 70.000,00 TL, davacı çocuk ... lehine 55.000,00 TL manevi tazminata hükmolunduğu anılan karara karşı yalnızca davacı vekilince temyiz isteminde bulunulduğu,

manevi tazminatın iş bu davacılar yönünden az takdir edildiğine ilişkin bozma ilamı sonrası Mahkemece davacı ... lehine 170.000,00 TL, davacı ... lehine ise 110.000,00 TL manevi tazminata karar verildiği gözetildiğinde reddedilen ve davalı yönünden bozma öncesi hükmolunan ve temyiz edilmeyen hüküm ile bozma sonrası hüküm altına alınan miktarlar bakımından fark miktar esas alındığında kabulüne karar verilen manevi tazminat tutarının ayrı ayrı Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından taraf vekillerinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.

B) Davalı vekilinin davacılar ... ile ... yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına yönelik temyiz istemi yönünden;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre Mahkemece davacılar lehine ayrı ayrı 55.000,00 TL manevi tazminata karar verildiği gözetildiğinde kabulüne karar verilen manevi tazminat tutarının ayrı ayrı Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı vekilinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.

C)Davalı vekilinin davacılar yararına hükmedilen maddi tazminat alacağına yönelik temyiz istemi yönünden;

Davacının, dava açmada hukuki yararının bulunması 6100 sayılı HMK.'nın 114/1-h maddesinde de belirtildiği üzere dava şartlarından olduğu gibi temyiz yoluna başvuracak olan tarafın da temyiz yoluna başvuruda hukuki yararının bulunması gerekir. Temyiz yoluna başvuran tarafın hukuki yararının bulunup bulunmadığı, öncelikle onun davadaki talebi ile Mahkemenin hükmü karşılaştırılarak belirlenir.

Somut olayda, davalı vekilince bozma ilamı öncesi Bölge Adliye Mahkemesince hükmolunan maddi tazminata ilişkin temyiz isteminde bulunulmadığı, Mahkemece bozma ilamı sonrası tesis edilen temyize konu kararında maddi tazminat yönünden hükmün aynen tesis edildiği anlaşılmakla ilk kararı temyiz etmeyen davalının maddi tazminata yönelik ileri sürülen temyiz isteminin hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

VI. KARAR