Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/5508 K.2025/13625

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...’nın 2014 yılının Ekim ayından 2018 yılının Nisan ayına kadar davalı ... ... ait ...

Sürüş Akademisi Otoyol Sürücü Kursu isimli işyerinde sekreter olarak çalıştığını, çalıştığı süre zarfında sigortasının yatırılmadığını, müvekkilinin 01.09.2014 tarihinde işe başladığını, ancak çalıştığı süreler boyunca SGK primlerinin yatırılmadığını, ayrıca aylık ücretleri de dahil olmak üzere hak ettiği ücretlerinin de ödenmediğini, hak ettiği ücretin çok altında maaş verildiğini, yapılan ödemelerin elden verildiğini, müvekkilinin işverenden SGK primlerinin yatırılmasını ve hak ettiği ücretlerini ödenmesini defalarca istemesine rağmen davalı işverenin müvekkilini sürekli ertelediğini,

SGK girişini bildirmediğini belirterek davanın kabulü ile müvekkilinin 01.09.2014-30.04.2018 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde tam gün ve bilfiil çalıştığının tespitine, çalışma süreleri boyunca ödenmeyen SGK primlerinin ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı asilin müvekkiline ait işyerinde çalışmış olduğu iddiasını kabul etmemekle birlikte hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, bu sebeple öncelikli olarak davanın zamanaşımı itirazları doğrultusunda usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın müvekkile ait işyerinde çalıştığı iddialarının doğru olmadığını, müvekkili yanında hiç çalışmadığını, davacının ... ilçesinde yaşamakta olup müvekkile ait ...’te sürücü kursu bulunmadığını,

ancak davacı tarafın ilk önce çiğ köfteci olarak işlettiği daha sonrasında iç çamaşırı vs. dükkanı olarak devam ettiği yerde daha öncesinde ...Özel Eğitim Öğretim Ticaret Ltd. Şti. bulunduğunu, bu işyerinin yetkilisinin müvekkilin eşi ... olduğunu, müvekkilin eşi ...Özel Eğitim Öğretim Ticaret Ltd.

Şti.’nin kapatılması için gerekli işlemleri yaptıktan sonra Ticaret Sicilinden silinmesini beklediği dönemlerde davacı tarafın bu adreste kiracı olabilmek için beklediğini, ilk başta bu işyerinde ve önünde çiğ köfte satmaya başladığını, ...Ltd.

Şti.’nin kapatılması için gerekli işlemleri tamamladıktan sonra davacı tarafın kiracı olarak burada çiğ köfte satmaya ve akabinde iç çamaşırı vs. dükkanı işletmeye devam ettiğini, davacı tarafın müvekkil yanında çalıştığını iddia ettiği dönemlerde ... Cad. ...Mah.

4/C .../Amasya adresinde ‘belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda tuhafiye ürünleri parekende ticareti’ meslek adı altında işyeri bulunduğunu, daha sonrasında davacı tarafın 24.04.2017 tarihinde İŞKUR’dan yararlanarak işe girdiğini ve kanunda yazılı bildirim süresi içerisinde işe başlama işlemlerini 25.04.2017 tarihinde tekemmül ettirdiğini, davacı tarafın müvekkile ait sürücü kursuna ehliyet almak için başvurduğunu, iki kere sınavda başarısız olan davacının 3. kez girmiş olduğu sınavda başarılı olduğunu, bu süreçte müvekkil ile davacı taraf arasında bir dostluk bağı geliştiğini,

müvekkili ... ... ilçesi ...köyü nüfusuna kayıtlı olduğunu, ... ilçesinde ehliyet almak isteyen kişilerin hemşerisi olması nedeniyle talep gördüğünü, müvekkile ait sürücü kursuna gelen ... ilçesinden bir çok müşterisi bulunduğunu, bu kişiler arasında Amasya’ya o gün için işi olmadığından gelemeyen veya gelmekte zorlanan birkaç kişinin sürücü kursu ücretini davacı ...’ya müvekkile teslim edilmek üzere bıraktığını, davacının en fazla 3-5 kere müvekkil adına para alıp makbuz kesmiş olabileceğini, davacı ile müvekkilinin aralarında ki dostluk ilişkisi davacının müvekkile ait sürücü kursuna olan borcunu ödememesi nedeni ile bozulduğunu,

defalarca borcunu ödemesi için davacı taraf ile iletişime geçen müvekkilinin olumlu yönde bir geri dönüş alamayınca davacı aleyhinde Amasya İcra Müdürlüğünde icra takibi başlattığını, müvekkili davacı aleyhinde icra takibi başlatması üzerine davacının işbu davaları açtığını, davacının hali hazırda halen iç çamaşırı vs. dükkan işletmeciliğine devam ettiğini, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; geriye dönük 5 yıllık sürenin dışında kalan taleplerin hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, dava hizmet tespiti talebine yönelik olup; çalıştırılan işçilerin sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançlar toplamı, prim ödeme gün sayıları ile sigorta primlerini gösteren kayıt ve belgelerin Kuruma bildirilmesi mecburiyeti işverene ait bir yükümlülük olup;

bildirilmeyen bu kayıtlar için fer'i müdahil Kurumun sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça, hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, yapılacak inceleme ve araştırma ile çalışma olgusunun kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerektiğini, kesintisiz çalışma olgusunun varlığının ayrıca araştırılması gerektiğini, bu sebeple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davacının davalıya ait ... sicil sayılı işyerinde 2015-2017 yılları arasındaki dönemde çalışması Kuruma bildirilmeyen 13.03.2015 - 31.12.2015 tarihleri arasında 288 gün, 01.01.2016 - 31.12.2016 tarihleri arasında 360 gün, 01.01.2017 - 23.04.2017 tarihleri arasında 112 gün olmak üzere toplam 760 gün süreyle hizmet akdine dayalı sigortalı olarak asgari ücret üzerinden çalıştığının ve sigortalı çalışmasının Kuruma bildirilmesi ile ilgili primlerin Kurum tarafından işverenden tahsilinin gerektiğinin tespitine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; dava ile alakalı hak düşürücü süre ile zamanaşımı itirazlarını tekrarladığını, davacının müvekkil yanında hiç çalışmadığını, Mahkemece, davacının dava dilekçesindeki iddialarına dayanan bilirkişi raporu üzerinden hüküm kurulduğunu, davacının ... ilçesinde yaşamakta olup, müvekkilinin de ...’te sürücü kursu bulunmadığını, davacının müvekkil yanında çalıştığını iddia ettiği dönemler içerisinde hizmet akdine bağlı olmaksızın bağımsız olarak çalıştığını SGK kayıtlarındaki 4B sisteminde sigortalı olarak kaydının bulunduğunun anlaşıldığını, davacı tarafın,

müvekkil yanında çalıştığını iddia ettiği dönemlere ait ... Cad. Yeni Mah. 4/C .../Amasya adresinde ‘belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda tuhafiye ürünleri parekende ticareti’ meslek adı altında işyeri bulunduğunu bu nedenle Mahkeme kararını hukuka uygun bulan Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerektiğini beyan etmektedir.

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacının geriye dönük 5 yıllık sürenin dışında kalan taleplerinin hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça, hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, dosyada fiili çalışmayı ortaya koyacak herhangi bir yazılı belge bulunmamasına karşın yalnızca çelişkili tanık beyanlarına dayanılarak yapılan hesaplama ve verilen kabul kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, davacının ispatlanamayan davasının bu yönüyle de reddi gerektiğini, davacının çalıştığını iddia ettiği dönemde Bağ-Kur kaydı mevcut olup; ayrıca çalıştığını iddia ettiği iş yerinin de davalı adına kayıtlı olmadığını davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup fer'i müdahil Kurum vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR