Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/5568 K.2025/12537

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 05.12.2013 tarihinde davalı şirkete ait iş yerinde Arge Mühendisi olarak çalışmaya başladığını, bu çalışmasının işverence iş akdinin feshedildiği 08.03.2016 tarihine kadar sürdüğünü, ancak bir kısım çalışmalarının bildirilmediğini ileri sürerek, bildirilmeyen çalışmalarının ve iş yerinde hizmet başlangıç tarihinin 05.12.2013 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, davacının 05.12.2013 tarihinde işe başladığı iddiasının doğru olmadığını, davacının 2013-2014 yıllarında ...

Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü öğrencisi olduğunu, çalıştığını iddia ettiği 2013 yılında öğrenci olduğunu ve okuluna devam ettiğini, davacının şirket tarafından gerçekleştirilmekte olan ... burgu trübünü ile elektrik üretimi isimli projenin danışman hocaları ... ile ...'nın öğrencisi olarak şirkete ara sıra geldiğini ve okul bitirme tezini gerçekleştirdiğini, davacının iş yerinde iş sözleşmesine bağlı olarak çalışmasının ve işe başlama tarihinin 01.12.2014 olduğunu, davacının işvereni tarafından daha önceki çalışmalarının sigortalı yapıldığını zannettiği beyanının doğru olmadığını,

davacının 01.12.2014 tarihinde işe başlama sözleşmesini bizzat kendisinin imzaladığını belirterek, davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Feri Müdahil ... vekili cevap dilekçesinde; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini ve davacının davalı iş yerinde çalıştığını gösterir herhangi bir belgenin bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 05.12.2013-10.02.20 14... .02.2014-01.12.2014 tarihleri arasında davalıya ait .... sicil sayılı işyerinde kesintisiz hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili özetle, davacı tarafın iddiasını ispatlayamadığını, davacının 2013 yılında öğrenci olup, 20.06.2014 tarihinde mezun olduğunu, okulunda devam mecburiyetinin bulunduğunu, davacının 01.12.2014 tarihinde şirkete iş başvurusunda bulunduğunu,ve aynı tarihli iş sözleşmesi imzaladığını, öncesinde hizmet akdi ile bağlı olmadan danışman hocası yanında okul bitirme tezini tamamlama amacına yönelik iş yerinde bulunduğunu, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek bozulmasını talep etmiştir.

2.Feri Müdahil Kurum vekili özetle, davacının davasının hak düşürücü süreye uğraması nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının davaya konu dönemde davalıya ait iş yerinde çalıştığını gösterir herhangi bir bordro kaydı vs. belge yer almadığını, Kurum kayıtlarının aksinin ancak eşdeğer yazılı belgelerle ispat edilebileceğini, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında kabul edilen görüş uyarınca eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanılmadıkça hizmet akdine dayalı sigortalılıktan söz edilemeyeceğini ve davanın açılmasına müvekkili Kurumun sebebiyet vermediğini ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2. Eldeki davada, davacının 05.12.2013-01.12.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini istediği, 20.06.2014 tarihinde Makine Mühendisliği bölümünden mezun olduğu ve 19.09.2011 tarihinde çift anadal programı kapsamında başladığı Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği bölümünden 22.03.2017 tarihinde ayrıldığı, davacının imzasını taşıyan 01.12.2014 tarihli İş Başvuru ve Bilgi Formuna göre, davacının Makine Mühendisliği bölümü mezunu olarak davalı ... firmasına iş başvurusu yaptığı, aynı tarihte belirli süreli iş sözleşmesi akdedildiği,

01.12.2014 -09.03.2016 tarihleri arasında davalıya ait ... sicil nolu iş yerinden kesintisiz hizmet bildirimlerinin bulunduğu. Mahkemece davacının 05.12.2013-10.02.20 14... .02.2014-01.12.2014 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde kesintisiz hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verildiği anlaşılmış olup verilen karar eksik incelemeye dayalıdır.

Tanık beyanlarında davacının makine mühendisliği bölümünde okurken haftada 3 gün dersinin olduğu, çift anadal yapanların ise haftada 4-5 gün dersinin olduğu; tek bordro tanığının davacı tarafından açılan alacak davasındaki beyanında davacının 2014 Temmuz'una kadar birinci öğretim öğrencisi olduğu için haftada 3 gün yarım gün, 2 gün ise tam gün çalıştığı, 2014'ten sonra çift anadal yaparken hafta içi 4 gün sabah 09:00-akşam 16:00 arası, diğer günler 09:00-17:00 arasında çalıştığını beyan ettiği anlaşılmıştır.

3.Mahkemece bu kapsamda, davacının üniversitede aldığı/eğitim gördüğü programlar, 4.sınıfta iş yerinde yürütülen projeyle ilgili olarak bitirme tezi hazırladığı dikkate alınarak, çalışmasının kısmi olup olmadığı araştırılmalı, kısmi çalışma söz konusu ise ayda kaç gün çalıştığı belirlenmeli, davacının çalışmaları hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya konulup deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR