Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/5624 K.2025/16548

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Dairemiz bozma kararına uyularak İlk Derece Mahkemesince hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili olan ...'in eşi, diğer müvekkili ...'in ise babası olan ...'in 14.04.2013 tarihinde iş sırasında geçirdiği kaza neticesinde olay yerinde vefat ettiğini, Mustafakemalpaşa 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nde 2014/223 Esas sayılı kamu davasının açıldığını, Mahkemece verilen 16.12.2014 tarihli 2014/330 Karar sayılı kararı ile davalı işveren ...'ın taksirle ölüme sebebiyet verme suçundan cezalandırılmasına karar verildiğini, soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporunda ise davalının asli kusurlu muris ...'in ise tali kusurlu olduğunun belirtildiğin oysa muris ...'in hiçbir kusurunun bulunmadığını,

ceza dosyasında dinlenilen tanıkların muris ...'in ağaç kesimi yapan işçilere malzeme tedarik ettiğini, daha önceden kesilen ağaçların düşürülmemiş şekilde asılı bulunduğunu, hatta murisin asılı kalan ağaçların düşürülmesi gerektiği yönünde işçileri uyardığını beyan ettiğini, aslında murisin ağaçların devrilerek düşeceğini öngörerek işçi arkadaşlarını uyardığını, işveren tarafından işçilere hiçbir şekilde iş sağlığı ve iş güvenliği eğitiminin verilmediğini, gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmadığını, murisin hayatının hiçe sayıldığını,

fazlaya dair haklarının saklı kalmak kaydı ile müvekkilleri için ayrı ayrı 4.000,00'er TL olmak üzere toplam 8.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile müvekkilleri için ayrı ayrı 35.000,00'er TL olmak üzere toplam 70.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılamanın devamında maddi tazminat istemlerini; eş ... için 4.000,00 TL talep edilen maddi zararı 123.969,25 TL artırarak 127.969,25 TL'nin çocuk ... için 4.000,00 TL talep edilen maddi zararı 3.844,68 TL artırarak 7.844,68 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların murisinin müvekkili davalı ...'ın yanında çalışırken kaza geçirmediğini, ... ...Ltd. Şti.

Çalışanı iken kaza geçirdiğini, her ne kadar Mustafakemalpaşa 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülen davada alınan raporda müvekkili hakkında kusur izafe edilmiş ise de taraflarınca bu rapora itiraz edildiğini ve kararın da temyiz edildiğini, dosyanın henüz Yargıtay'dan dönmediğini, kaldı ki ceza davasında verilen kararın hukuk davasını bağlayıcı nitelikte olmadığını, hukuk davasında sorumluluğun olması için illiyet bağının bulunmasının gerektiğini, müvekkilinin murisin işvereni olmadığı için müvekkili açısından sorumluluk doğuracak bir bağ olmadığını, bu nedenler ile husumet itirazında bulunduklarını, davayı kabul etmediklerini,

davanın müvekkili açısından haksız ve yasal dayanaktan yoksun olarak açıldığını, müvekkilinin murisin kaza geçirdiği zamanda çalıştığı şirket ortaklarından olması sebebi ile çalışma sahasında bulunduğunu, vefat eden murisin görev yeri dışında görevi olmayan bir alanda bulunduğu esnada kazanın meydana geldiğini, diğer taraftan dava dışı şirket tarafından iş güvenliği ile ilgili baret, çizme gibi ekipmanlar verildiği halde murisin takmadığını, murisin kazanın meydana gelişinde asli kusurlu olduğunu, ceza davasında tanık ... tarafından murisin askıda kalan ağacın düşebileceğini söylediğini beyan ettiğini,

böyle bir durumda dikkatsiz davrananın muris olduğunu, tanıkların iş yerinde baretlerinin bulunduğunu beyan ettiklerini, açıklanan nedenler ile davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen dosya davalısı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ... İşletme Şefliği 127-B bölmesindeki 623 adet kayın cinsi ağacın kesme, sürütme ve taşıma işleri alıcıya ait olmak üzere 12.03.2013 tarihinde açık arttırmalı satış ihalesinin yapıldığını, satışa konu ağaçların bulunduğu makta 05.04.2013 tarihinde ihaleyi alan ... San. Tic. Ltd.

Şti.'ne teslim edildiğini, şirketin en geç 04.07.2013 tarihine kadar istihsal işini bitirmek üzere 09.04.2013 tarihinde işe başlatıldığını, şirketin iş yeri dosyasına tescil ettirerek çalıştırmaya başladığı işçilerin isimlerini 09.04.2013 tarihli yazısı ile ...

Orman Şefiliğine bildirdiğini, bu işçilerden birinin de muris olduğunu, dava dilekçesinde iddia edildiği gibi murisin ... bünyesinde hizmet akdine dayalı olarak çalışmadığı gibi İşletme Müdürlüğü tarafından söz konusu işçilere emir ve talimat verilmesinin de söz konusu olmadığını, diğer yandan ... San. Tic. Ltd.

Şti. ile idare arasında asıl işveren, alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, idarenin asıl işveren olmadığını, olsa olsa ihale makamı olacağını, dosyada alınan bilirkişi raporunda idarenin üst işveren olarak görülmesinin kanuna aykırı olduğunu, idarenin hiçbir sorumluluğu bulunmadığından işbu davanın idareye yöneltilemeyeceğini, idarenin davada davalı sıfatı bulunmadığından davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini, idarenin asıl işveren olmamakla birlikte mevzuat gereği iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, bilgilendirme, denetim ve kontrollerini yaptığını,

açıklanan nedenler ile idarenin davalı sıfatı bulunmadığından davanın öncelikle husumet yokluğu nedeni ile reddini, aksi halde esastan reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemenin 09.11.2021 tarihli kararıyla; "..A)Davalı ... yönünden açılan davanın husumetten reddine,

B) Davanın (... Kereste İnşaat Malzemeleri Gübre Zirai Tarım Ürünleri Tic.San.) ve birleşen davanın (...) kabulüne;

1-) Maddi tazminat yönünden davanın kabulü ile

a-) Davacı ... yönünden 127.969,25 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 14.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... Kereste İnşaat Malzemeleri Gübre Zirai Tarım Ürünleri Tic. San. ve ...) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

b-) Davacı ... yönünden 7.844,68 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 14.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... Kereste İnşaat Malzemeleri Gübre Zirai Tarım Ürünleri Tic. San. ve ...) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'e verilmesine,

2-) Manevi tazminat yönünden davanın kabulü ile

a-)Davacı ... yönünden 35.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... Kereste İnşaat Malzemeleri Gübre Zirai Tarım Ürünleri Tic. San. ve ...) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

b-) Davacı ... yönünden 35.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... Kereste İnşaat Malzemeleri Gübre Zirai Tarım Ürünleri Tic. San. ve ...) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'e verilmesine,.." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 09.11.2021 tarihli kararına karşı süresin içinde davalı ... vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 10.05.2022 tarihli kararı ile "..Davalı ...'nün istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine,.." karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin10.05.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı ... vekilinin tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairece, ".. O halde Mahkemece, davalı şirketin bağlı olduğu İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden davalı şirketle ilgili anılan terkin kaydının var olup olmadığı usulünce araştırılıp, söz konusu durumun varlığı halinde yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davacı tarafa iş bu davalı şirketi ihya etmesi için dava açmak üzere önel vermek, iş bu ihya davası sonucuna göre anılan davalı yönünden usulüne uygun şekilde taraf teşkilinin sağlanarak yargılama yapılması gerekirken, yazılı şekilde yargılama yapılarak karar tesisi hatalı olmuştur..." gerekçesi ile bozulmuştur.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra verilen temyiz incelemesine konu 09.01.2025 tarihli kararla;

"..A)Davalı ... yönünden ve ... Kereste İnşaat Malzemeleri Gübre Zirai Tarım Ürünleri Tic.San açılan davanın husumetten reddine,

B) Davanın ... yönünden kabulüne;

1-) Maddi tazminat yönünden davanın kabulü ile

a-) Davacı ... yönünden 127.969,25 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 14/04/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan Orman Genel Müdürlüğünden alınarak davacı ...'e verilmesine,

b-) Davacı ... yönünden 7.844,68 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 14/04/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan Orman Genel Müdürlüğünden alınarak davacı ... 'e verilmesine,

2-) Manevi tazminat yönünden davanın kabulü ile

a-)Davacı ... yönünden 35.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14/04/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan Orman Genel Müdürlüğünden alınarak davacı ...'e verilmesine,

b-) Davacı ... yönünden 35.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 14/04/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan Orman Genel Müdürlüğünden alınarak davacı ... 'e verilmesine,.." şeklinde karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; murisin ... bünyesinde hizmet akdine dayalı olarak çalışmadığını işletme müdürlüğü ile söz konusu işçiler arasında emir - talimat ilişkisinin de söz konusu olmadığı, diğer yandan ... San. Tic. Ltd. Şti. ile müvekkil idare arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin bulunmadığı, idarenin asıl işveren olmadığı, bu durumda müvekkil idarenin asıl işveren değil, olsa olsa ihale makamı olacağını, davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemli davası kapsamında tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip olup olmadığına ilişkindir.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından; Mahkeme gerekçeli karar başlığında 1 numaralı davalı olarak belirtilen " 1- ..." olarak belirtildiği ancak davanın "..." tarafından takip edildiği iş bu 1 numara davalı isminin fazla yazıldığı anlaşıldığından karar başlığından çıkarılmasına ayrıca davanın davalı " ... Müdürlüğü" tarafından takip edildiği iş bu 1 numara davalı isminin fazla yazıldığı anlaşıldığından karar başlığından çıkarılmasına ayrıca davanın davalı " ... Kömür Kereste İnş. Malz. Gübre Zirai Tar. Ürn. Tic. San. Ltd. Şti." yönünden usulden reddedildiği halde iş bu davalı yönünden hüküm kısmının A numaralı bendinde "A)Davalı ... yönünden ve ... Kereste İnşaat Malzemeleri Gübre Zirai Tarım Ürünleri Tic.San açılan davanın HUSUMETTEN REDDİNE," yazılmaması hatalı olmuştur.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1. Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesi gerekçeli kararının karar başlığı kısmında davalı olarak yer alan;

"1- ..." ibaresinin silinmesine,

4.İlk Derece Mahkemesi gerekçeli kararının hüküm kısmının A numaralı bendinde "A)Davalı ... yönünden ve ... Kereste İnşaat Malzemeleri Gübre Zirai Tarım Ürünleri Tic.San açılan davanın husumetten reddine," ibaresinin silinerek yerine ""A)Davalı ... yönünden açılan davanın husumetten ve diğer davalı ... Kereste İnşaat Malzemeleri Gübre Zirai Tarım Ürünleri Tic. San. açılan davanın usulden reddine," yazılarak hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,