Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/6006 K.2025/10756

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı/birleşen dava davacısı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Asıl davada davacı vekili, davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığının tespit edildiği gerekçesiyle aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanmasını talep etmiştir.

Birleşen Antalya 2.İş Mahkemesinin 2021/66 E. sayılı dosyasında davacı Kurum vekili, davacının hukuka aykırı bayram ikramiyesi yersiz ödeme aldığı tespit edildiğini, icra takibi başlatıldığını, borçlu davalının borca itiraz ettiğini, borçlunun yaptığı itiraz haksız olup borcun tamamından sorumlu olduğunu belirterek, borçlunun itirazının iptali ile takibin devamına ve borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

Birleşen Antalya 2. İş Mahkemesinin 2021/73 E. sayılı dosyasında davacı Kurum vekili, davacıya ödenen yersiz aylıkların tahsili için icra takibi başlatıldığını, borçlu davalının borca itiraz ettiğini, borçlunun yaptığı itirazın haksız olup borcun tamamından sorumlu olduğunu belirterek borçlunun itirazının iptali ile takibin devamına ve borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı Kurum vekili, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilmesi zorunlu olduğundan, HMK'nın 114/1-2 ve 115/2 maddesi gereği dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, Kurum kayıtlarının incelenmesinde; Kurumdan ölüm aylığı alan davacının Kurum denetmenlerince yapılan araştırma neticesinde düzenlenen 16.08.2019 tarih ve 2019/ABU/68 sayılı raporda davacının boşandığı eşi ile boşanma tarihleri olan 30.06.2017 tarihinden sonra da fiilen birlikte yaşadığının tespit edildiğini ve 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesine göre işlem yapılması gerektiğinin belirtildiğini, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.05.2023 tarihli ve 2022/289 E., 2023/173 K. sayılı kararıyla; asıl davanın kabulüne, davacı ...'ın ölüm aylığının kesilmesi işleminin iptaline, ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına, ödenmeyen birikmiş aylıklarının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte ...'a ödenmesine, birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı/birleşen dava davacısı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 28.11.2023 tarih ve 2023/2737 E., 2023/3253 K. sayılı kararı ile istinaf konusu edilen miktar karar tarihi dikkate alındığında kesinlik sınırının altında bulunduğundan, anılan karara karşı davacı Kurum vekilinin istinaf yoluna başvurması miktar itibariyle mümkün değildir.

Birleşen Antalya 2.İş Mahkemesinin 2021/66 E. sayılı dosyasında davacı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kesinlik sınırı kapsamında kaldığından HMK'nın 352/1-b md. uyarınca reddine, dosya kapsamı, delil durumu itibariyle Antalya 9. İş Mahkemesi 2022/2 89... /173 sayılı kararında asıl dosya ve birleşik dosya (Antalya 2. İş Mahkemesinin 2021/73 Esas sayılı) yönünden Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesi kararının süresi içinde davalı/ bileşen dava davacısı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece; Birleşen Antalya 2. İş Mahkemesinin 2021/66 Esas sayılı dava, davacıya yapılan yersiz bayram ikramiyesinin tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup davacının boşandığı eski eşiyle birlikte yaşayıp yaşamadığı ve Kurum işleminin yerinde olup olmadığı yönünde inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi, bu itibarla birleşen 2021/66 Esas sayılı dosya yönünden kesinlik olmayacağının gözetilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma sonrası Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı-birleşen davalarda davacı Kurum vekilinin istinaf sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine, asıl dava yönünden davanın kabulü ile davalı-birleşen davalarda davacı Kurumun, davacı ...'ın ölüm aylığını kesmesi işlemine yönelik Kurum işleminin iptaline, davacı ...'a bağlanan ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına ve ödenmeyen birikmiş aylıkların ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davacı ...'a ödenmesine,

birleşen Antalya 2. İş Mahkemesinin 2021/66 E. sayılı ve birleşen Antalya 2. İş Mahkemesi'nin 2021/73 E. sayılı dosyalarındaki davalı - birleşen davalarda davacı Kurumun, anılan dosyalardaki icra takiplerine yapılan itirazların iptali taleplerinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı/ birleşen dava davacısı Kurum vekili, ...'ın eski eşiyle birlikte yaşadığının tespit edildiğine belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı/birleşen dava davacısı Kurum vekilince ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR