Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/6010 K.2025/11832

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin tarım ve hayvancılık işi ile uğraşmakta olduğunu, zirai ürün tesliminden kaynaklı müstahsil makbuzunda yapılan 1996/01 dönemine ait Bağ-Kur prim tevkifatı gereği Sosyal Güvenlik Kurumundan geriye dönük hizmet talebinde bulunarak 6111 sayılı yasadan faydalanmak istediğini, devamında davalı Kurum tarafından davacıya hazırlanan ödeme planına göre ve Kurum personelinin yönlendirmesi üzerine 13.05.2011 tarihinde saat 15.00'da 13.190,00 (Onüçbinyüzdoksan) TL, 13.05.2011 tarihinde saat 15.01'de 3.162,05 (ÜçbinyüzaltmışikiTLbeşKuruş) TL ...

Bankasına ...

Bağ-Kur sicil numarasıyla ödeme yaptığını, sonrasında ise Kurum tarafından müvekkiline gönderilen ... sayılı dilekçe ile "ibraz edilen evraklarda 1996/01 dönemine ait tevkifat kesintisi mevcut olsa da komisyoncu tarafından Kuruma gönderilen tevkifat kesinti listelerinde davacının ismine rastlanılmadığından tevkifat talebine işlem yapılamadığına" yönelik cevap verildiğini, yine akabinde kurum tarafından davacıya gönderilen 07/59330513-Tar-75497 Sayılı dilekçede "Sosyal Güvenlik Denetmenler Servisinin 22.02.2019 tarihli ve ... sayılı servisimize muhatap yazısında, tevkifat listesinde ismi kayıtlı ...'nın ...

T.C. Kimlik numaralı ... oğlu 1965 doğumlu olup olmadığı yönünde net bir kanaate varılamamış olduğu yönünde" bilgi verildiğini, müvekkilinden Kurum adına ...

Bankasına ödenmesi istenilen, adına tahakkuk ettirilen borçlanma tutarını ödemiş olmasına rağmen, 6111 sayılı Kanundan faydalandırılarak emeklilik hakkından yararlandırılmadığını belirterek müvekkilinin davalı Kuruma yapmış olduğu başvuruda ibraz ettiği müstahsil makbuzlarında yapılan en eski (1996/01 dönemi) tevkifat tarihinden itibaren, hakkında tevkifat yapılan davacı ... olduğunun tespitine,

sonradan yapılandırılıp ödeme yapılan miktar eksik ise kalan kısım davacıya tamamlattırılarak 6111 sayılı Kanun ve diğer Kanunlar uyarınca emeklilik hakkının tespitine ve davacının 6111 sayılı Kanun ve ilgili diğer Kanunlardan yararlandırılarak emekliliğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yargılama sırasında davacı vekili 13.03.2020 tarihli dilekçesi ile davayı ıslah ederek davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin 01.05.1994 olduğuna karar verilmesini talep ettiğini bildirmiştir. Davacı vekili 09.07.2024 tarihli dilekçesi ile talep etmiş oldukları Tarım Bağ-Kur sigortalılık süresinin 01.05.1994-01.01.2000 tarihleri arasına ilişkin olduğunu belirtmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle. Kurum arşiv kayıtlarının incelenmesi sonucu. Ocak 1996 dönemine ait tevkifat listesinin intikal ettiği ancak, söz konusu listede ilgilinin isminin yer almadığı görüldüğünü, ayrıca sigortalının 1996/01 dönemine ilişkin Kuruma 17.01.2017 tarihinde geriye dönük hizmet talebinde bulunduğunun görüldüğünü, tarafından kesinti yapıldığını gösteren Kurumumuza ibraz edilen belgelerde tahribat yapıldığı,

kesinti listesinin aslında sigortalının isminin olmamasına rağmen başka bir şahsın soy isminin değiştirilmek suretiyle Kurumumuza talepte bulunan sigortalının soy ismine benzetilmeye çalışıldığı görüldüğünden sigortalının talebi kabul edilmediğini, sigortalı davacıya 23.03.2017 tarih ve 4074225 sayılı yazı ile bilgi verildiğini, Ocak 1996 dönemine ait aslı gibidir onaylı listenin tamamı ile ödeme dekontunun sureti ve hesap ekstrası ayrıca da ilgili kişinin Kuruma ibraz ettiğini,

2926 sayılı tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar sosyal sigortalar Kanunun 36. maddesine dayanılarak alınan 03.04.1993 tarih ve 93/4384 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bu Kanuna tabi sigortalıların prim borçlarının sattıkları ürün bedellerinden tevkifi ve bu Kanuna tabi sigortalı olması gerekenlerin ise tespit edilmesi hüküm altına alınmıştır.

4 seri no.lu uygulama tebliğin “ tevkifat yapacak olanlar “ başlıklı (B) bendinde çiftçilerden satın aldıkları ürün bedelleri üzerinden tevkifat yapmakla yükümlü olan gerçek ve tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

4 seri no.lu uygulama tebliğin “ tevkifat işlemlerinde kullanılacak belgeler ve bu belgelerde yer alacak bilgiler “başlıklı (D)bendinde; ”çiftçilerden ürün alımı sırasında tevkifat yapmak zorunda olan gerçek ve tüzel kişiler , sözkonusu satın alma işlemleri nedeniyle mevzuat gereği düzenlemek zorunda oldukları belgelerin uygun bir yerine (gerek kendilerinde kalacak gerekse çiftçiye verecekleri örneklerde ) çiftçinin ad ve soyadını, adresini, baba adını, doğum tarih ve yerini, yaptıkları tevkifat tutarını ve biliniyorsa çiftçinin bağkur numarasını kaydetmek zorunda oldukları belirtilmiştir.

Diğer taraftan çiftçilerin Bağ-Kur primlerinin sattıkları ürün bedellerinden tevkifat suretiyle ödediğini ispatlayabilmeleri için yukarıda belirtilen bilgilerin alıcılara düzenlenen belgelerde eksiksiz olarak yer almasını talep etmeleri ve kendilerine verilen belgeleri muhafaza etmeleri gerekmektedir.”denildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının 01.06.1994-01.01.2000 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının 6111 sayılı Kanun'dan faydalanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle. Kurum arşiv kayıtlarının incelenmesi sonucu.

Ocak 1996 dönemine ait tevkifat listesinin intikal ettiği ancak, söz konusu listede ilgilinin isminin yer almadığı ayrıca sigortalının 1996/01 dönemine ilişkin Kuruma 17.01.2017 tarihinde geriye dönük hizmet talebinde bulunduğu görülmekte olup, tarafından kesinti yapıldığını gösteren Kuruma ibraz edilen belgelerde tahribat yapıldığı, kesinti listesinin aslında sigortalının isminin olmamasına rağmen başka bir şahsın soy isminin değiştirilmek suretiyle Kuruma talepte bulunan sigortalının soyismine benzetilmeye çalışıldığı görüldüğünden sigortalının talebi kabul edilmediği,

komisyoncu tarafından tevkifat listesinde bilgilerin eksik verilmesinde davacının sorumluluğu bulunduğu, Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğinin kabulü ile yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR