Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/6105 K.2025/11735

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Kurumun 12.04.20 18...

050- 202.01.01. - E.269819 sayılı yazı ile talep etmiş olduğu, “Belge İsteme” konulu isteme ilişkin idare işleme karşı yapılan 20.04.2018 tarihli itirazlarına Kurum tarafından 60 gün içinde cevap verilmediğinden bu davayı açtıklarını, işyerinde eksik bildirilen bir ücretin olmadığını, fazla mesainin ücret içinde olduğunun taraflarca belirlenmesi durumunda bu hükmün yıllık 270 saatle sınırlı olacağını, müfettiş raporu ile cezaya konu işçiler için belirlenen aylık fazla çalışma saatlerinin hiçbir ay 22.5 saati aşmadığını, dolayısıyla yıllık 270 saatin içinde kaldığını,

davaya konu prim belge talebinin yasal bir dayanağının bulunmaması nedeniyle iptalinin gerektiğini, banka eski personelleri olan ve raporda ismi geçen ...., , ..., ..., ... isimli personellerin fazla çalışmalarının 5510 sayılı Kanun'a aykırı şekilde belirlendiğini belirterek banka aleyhine prim tahakkukunun usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla, davanın kabulü ile 20.04.2008 tarihli işlemin açıkça hukuka aykırı olması nedeniyle iptali ile ilgili işlemden dolayı müvekkili Banka aleyhinde borç tahakkuk ettirilmesinin önlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı Müfettişlerince düzenlenen 31.12.2014 tarih, 9975-PRG-5*/7229-PRG-35 sayılı rapor ile ...

Bankası A.Ş. işverenliği nezdinde işletilmekte olan banka şubesi ve genel müdürlük iş yerlerinde 2013 yılı içinde değişik tarihlerde, "Bankacılık Sektöründe Çalışanların Çalışma Şartlarının İyileştirilmesi" başlıklı programlı teftiş doğrultusunda sürdürülen incelemelerde, inceleme dönemi içerisinde rapor ekinde belirtilen işçilere belirtilen dönem ve ücret tutarları üzerinden 4857 sayılı İş Kanun'un 41. maddesine aykırı olarak fazla sürelerle çalışma ücretlerine hak kazandıkları halde ödenmediğinin tespit edildiğini ve Kurum tarafından 22.04.2015 tarih, 4342213-918.1-57451 sayılı yazıları ile bildirildiğini,

5510 sayılı Kanun'un 86.maddesine istinaden en geç bir ay içinde Ek APHB’nin Kuruma verilmesi ve tahakkuk eden borcun ödenmesi gerekirken ödenmemesi üzerine resen düzenlendiğini, Kurum işleminin yasal düzenlemelere uygun olduğunu belirterek haksız ve yersiz davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.02.2021 tarihli kararı ile davacının davasının kabulüne, ... Konak Sosyal Güvenlik Merkezinin 12.04.2018 tarihli 59385050-202.01.01-E. 2694819 sayılı belge istemi konulu işlemin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 16.02.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 08.12.2021 tarihli kararıyla davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.12.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairece.

"Mahkemece, tarafların delilleri toplanmalı, dava konusu dönemde bildirimi bulunan bordrolu çalışanların beyanlarına başvurulmalı, fazla mesai alacaklarına ilişkin herhangi bir dava açılıp açılmadığı irdelenmeli, açılmış ise sonuçları değerlendirilmeli, işyeri defter, kayıt ve belgeleri, ücret bordroları, puantaj kayıtları incelenerek ve gerektiğinde bilirkişi bilgisine başvurularak, söz konusu işyerinde dava konusu dönemde fazla mesai yapılıp yapılmadığı araştırılmak suretiyle, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip;

deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. ” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"Dosyada beyanı alınan tanıkların beyanlarından, ilgili dönemde, bir kısım fazla çalışmalarının bulunduğu anlaşılmakla birlikte, iş müfettişi kararı üzerine ödemesi yapılmayan fazla çalışma ücretlerinin 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesine göre idare makamı tarafından tespit edilen fazla çalışma ücreti olduğundan ve ödemesi de yapılmadığından prim tahakkuk ettirilemeyeceği, davacı banka tarafından, idari para cezası yönünden açılan davalarda da idari para cezalarının iptal edildiği,

yasanın açık hükmü ve ilgili Yargıtay kararları uyarınca, iş müfettişince tespit edilen fazla çalışmaların ücreti ödendiği takdirde ödemenin yapıldığı aydaki prime esas kazanca dahil edilebileceği, adı geçen işçilere herhangi bir fazla mesai ödemesinde de bulunulmadığından, davalı Kurumun bu yönde gerçekleştirdiği işlemin yerinde olmadığı ve prim tahakkuk işleminin iptalinin gerektiği" gerekçesiyle davanın kabulüne ve ...

Konak Sosyal Güvenlik Merkezinin 12.04.2018 tarihli 59385050-202.01.01-E. 2694819 sayılı belge istemi konulu işleminin iptaline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın eksik incelemeye ve yetersiz tanık beyanlarına dayanmakta olup Kurum lehine bozulması gerektiğini, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Müfettişlerince düzenlenen rapora göre fazla çalışma yapıldığı halde ücretlerin ödenmediği, Kuruma bildirimde bulunulmadığı tespit edilmiş olup, Kurumca yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının bir kısım çalışanı hakkında ek aylık prim ve hizmet belgelerinin düzenlenmesine ve prim tutarlarının gecikme zammı ile birlikte ödenmesine yönelik Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR