Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/6574 K.2025/13883

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ve davalı vekilleri tarafından temyiz edimekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar murisi ...'nun 23.01.2019 günü meydana gelen iş kazasında vefat ettiğini iddia ederek maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçelerinde özetle; davanın görevli olmayan mahkemede açıldığını, yetkiye itiraz ettiklerini, ... ile davalı şirket arasında işçi ile işveren ilişkisi bulunmadığını, husumete itiraz ettiklerini, müteveffanın, ... Tekstil San.ve Tic. Ltd. Şti. isimli şirket adına pamuk teslimi yaptığını, meydana gelen olayda müteveffanın ağır kusurlu olduğunu, ağır kusur nedeniyle illiyet bağının kesildiğini, davalının, iş güvenliği ile ilgili tüm tedbirleri aldığını, bir sorumluluklarının bulunmadığını, tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, tazminat şartlarının oluşmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"1-Davanın kısmen kabulüne - kısmen reddine,

A-)Davacıların maddi tazminat taleplerinin kabulü ile

Davacı ... yönünden, 1.170.723,61 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 24/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ya verilmesine,

Davacı ... yönünden, 70.321,27 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 24/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ya verilmesine,

Davacı ... yönünden, 6.125,24 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 24/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ya verilmesine,

Davacı ... bakımından maddi tazminat talebinin reddine,

B-)Davacıların manevi tazminat taleplerinin kabulü ile

Davacı ... yönünden, 70.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ya verilmesine,

Davacı ... yönünden,, 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ya verilmesine,

Davacı ... yönünden 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ya verilmesine,

Davacı ... yönünden 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ya verilmesine,

Davacı ... yönünden 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ya verilmesine,

Davacı ... yönünden 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ya verilmesine,

Davacı ... yönünden 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ya verilmesine "karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kazanın iş kazası olarak tespit edildiği, SGK tarafından kusur oranlarıyla ilgili düzenlenen raporda davalı işverenin %70 oranında, davacılar murisinin %30 oranınında kusurlu olduğu, davalı işverenin ise 3.kişi olduğu tespitinin yapıldığı, davacılar murisinin 4b sigortalı, bağımsız çalışan tır şoförü olduğu, davalı işverene ait balyaları Mersin'den davalı işyerine ait Türkoğlu'ndaki işyerine getirdiği,

işyeri içerisinde bu balyalar işyeri forklift operatörü tarafından boşaltılırken davacılar murisinin üzerine düşmesi sonucu kazazedenin vefat ettiği, iş kazasının davalı işverenin denetim sorumluluğu ve kontrolü altında olan işyerinde gerçekleşmesi nedeniyle davalı işverenin sorumluluğunun bulunduğu, Türkoğlu Asliye Ceza Mahkemesinde alınan 31.01.2021 tarihli heyet raporunda forklift operatörünün ve davalı işverenin asli kusurlu, ölenin tali kusurlu olduğunun tespit edildiği, Türkoğlu Asliye Ceza Mahkemesi dosyasında forklift operatörüne verilen cezanın HAGB'ye çevrildiği,

Mahkemece çelişkileri gidermek için alınan 18.09.2023 tarihli heyet bilirkişi raporunda her ne kadar kusur oranları belirtilmemişse de çelişkilerin giderildiği ve SGK teftiş raporu ile 31.01.20 21... .09.2021 tarihli heyet raporundaki kusur oranlarına katılındığı tespitinin yapıldığı, davalı işverenin %70 oranında, davacılar murisinin %30 oranınında sorumlu olduğu kabulüyle hesap raporu alındığı, davacılara yapılan PSD ödemelerinden rücuya tabi kısmın düşüldüğü, somut olayda;

tarafların kabul edilen kusur oranı, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, iş göremezlik oranı, olay tarihi, olayın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince almamasından kaynaklanması, kazazedenin yaşı, olayın meydana geliş şekli dikkate alındığında Mahkemece hüküm altına alınan manevi tazminat miktarı bakımından isabetsizlik görülmediği gerekçesiye davacılar ve davalı vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; a. Hesaplamanın hatalı yapılığını, müvekkili lehine daha fazla tazminat hesaplanması gerektiğini, b. Vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; a.Davanın görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığını, b. Husumetten ret kararı verilmesi gerektiğini, c. Kusur raporunun ve hesap raporunun hatalı olduğunu, d.Vekalet ücretinin hatalı olduğunu, e.Manevi tazminatın yüksek olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının maddi tazminat istemine ilişkindir.

1.Dosya kapsamından, davacılar murisinin kendi nam ve hesabına kendisine ait tır ile Bağ-Kur sigortalısı olarak çalıştığı, Kurum kayıtlarına göre Bağ-Kur sigortalılığının ölüm nedeniyle terk denilmek suretiyle sonlandığı, davacılar murisinin 23.01.2019 tarihinde meydana gelen kazada vefat ettiği, Kurum tarafından olay nedeniyle bir iş kazası tahkikatı yapıldığı, bu tahkikat sonrasında düzenlenen inceleme raporunda davacılar murisinim kaza tarihi itibariyle Bağ-Kur sigortalısı olduğu, kaza olayının 5510 sayılı Kanun'un 4/b maddesi kapsamında bir iş kazası olduğu ve kazanın oluşumunda kazalı ... ...'nun %30 ağır kusurlu olduğu, .... A.Ş.'nın ise olayda 3. Kişi olarak %70 kusurlu olduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır.

2.7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun göreve ilişkin 5 inci maddesine göre iş mahkemeleri.

5953 sayılı Kanun'a tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanun'a tabi gemi adamları, 22.05.2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'na veya 11.01.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya Kanun'dan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına, idari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanun'un Geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,

diğer Kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara ilişkin dava ve işlere ....

3.Somut olayda davacılar murisinin Bağ-Kur sigortalısı olduğu, kendi nam ve hesabına kendisine ait tır ile taşıma şoförlüğü yaptığı, davalı ... Ticaret A.Ş.'ye ait fabrika içerisinde, 23.01.2019 tarihinde, fabrikaya pamuk balya yüklü tır ( 63...

Plakalı) aracın boşaltılması esnasında davalı şirket işçisi olan ...'nın kullandığı forkliftin üzerindeki pamuk balyalarının, üzerine düşmesi üzerine kazalının olay yerinde vefat ettiği, olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi kapsamında iş kazası olduğu yönünde bir tereddüt bulunmamakla birlikte 5510 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi,

aynı Kanun'un 13 üncü maddesi ve giderek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet akdine ilişkin hükümleri dikkate alındığında müteveffanın hizmet akdi kapsamında değil de istisna akdi kapsamında çalışmakta iken kazalanmış olması nedeniyle iş mahkemelerinin yargılamaya konu uyuşmazlıkta görevli olup olmadığı irdelenmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

4. O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli- iş mahkemelerinin görevi kapsamında re'sen gözetilmesi gereken sebepler dikkate alınarak- istinaf itirazlarının esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR