Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/6668 K.2025/9110

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 01.08.1986 tarihinde . ...'e ait .. Oto Boya unvanlı şahıs firmasında kompresörle oto boyası yapma ve kaporta zımparalama gibi işleri yapmak üzere çalışmaya başladığını belirterek davacının ilk işe giriş bildirgesinin en az 1 gün çalışmış olduğuna karine teşkil edeceğinden dolayı, bu durumun sigortalılık başlangıç tarihinin 01.08.1986 olarak tespit edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde; davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını belirterek ve hak düşürücü süre itirazında bulunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.06.2020 tarihli kararı ile davanın kabulü ile davacının .. ... unvanlı .. sicilli iş yerinde 01.08.1986 tarihinde 1 gün süre ile fiilen hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 18.09.1987 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 23.06.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 16.02.2022 tarihli kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 16.02.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, davacının 5521 sayılı Kanun'un 7/3. maddesi kapsamında dava şartı olan Kuruma başvuru şartını yerine getirmediği,bu kapsamda Mahkemece davacıya Kuruma başvuru şartını yerine getirmesi için süre verilmedi gerektiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesince verilen 17.03.2023 tarihli kararıyla; davanın kabulüne, davacının, .. ... unvanlı .. sicilli iş yerinde 01.08.1986 tarihinde 1 gün süre ile fiilen hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 18/09/1987 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespitine karar verilmiştir.

2.Anılan kararın davalı Kurum tarafından temyizi üzerine Dairenin 20.09.2023 tarihli ilamında, "... dava açmadan önce 11.06.2013 tarihinde Kuruma başvurmuş ise de bu başvurunun 11.09.2014 tarihinden önce olması ve eldeki davada ise 11.06.2017 tarihli dava açılış tarihi dikkate alındığında ve münhasıran davacının sigorta başlangıcı tespiti istemine ilişkin uyuşmazlığın, 11.09.2014 sayılı Kanun'un 64. maddesi ile 5521 sayılı Kanun'un 7. maddesine eklenen 2. fıkradaki, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti niteliğinde bulunmadığı gözetildiğinde,

11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun'un 64. maddesi ile 5521 sayılı Kanun'un 7. maddesine 3. fıkra olarak eklenen düzenleme gereği, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaatın olması ve Kurumca müracaata konu istemin zımnen ya da açıkça reddedilmesi gerektiği dava şartı olarak düzenlenmiş olup, eldeki davada, bozma ilamında belirtilmiş olmasına rağmen,

anılan dava şartının yürürlüğe girdiği tarihten sonraki bir tarihte davacının Kuruma başvurusunun olmamasına rağmen anılan yasal düzenlemeden önceki bir tarihe ait olan başvurunun dava şartı başvuru şartı olarak yerine getirilmiş olduğu değerlendirilmek suretiyle davanın esasına girilmesi isabetsiz olup bozma nedenidir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Yargıtay bozma ilamı uyarınca davacı vekiline Kuruma başvuruda bulunması için kesin süre verilmek suretiyle dava şartı hususundaki eksiklik giderilmiştir.

Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde. 27.08.1986 tarihli işe giriş bildirgesi, dinlenen tanık beyanları, iş yerinin tespit istenen dönemde kanun kapsamında oluşu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, 01.08.1986 tarihinde dava dışı .. ... unvanlı iş yerinde fiilen bir gün süre ile çalışmış olduğu, davacının çalışmasının fiili ve gerçek olduğu,

halen işe giriş bildirgesindeki sicil numarasını kulllandığı ancak bu çalışmasına dair primin işverence ödenmediği anlaşılmakla açılan davanın kabulüne karar verilmiş..." gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının .. ... unvanlı .. sicilli iş yerinde 01.08.1986 tarihinde 1 gün süre ile fiilen hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 18.09.1987 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddinin gerektiğinden bahisle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının ve sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir. 1.5510 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesi yollamasıyla uygulanan mülga 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesinde "Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir" hükmü öngörülmüştür.

2.Eldeki davada, Mahkemece 01.08.1986 tarihli işe giriş bildirgesi gözönüne alınarak verilen davanın kabulü kararı yerinde olmakla birlikte; davacının 18.09.1969 doğumlu olduğu, tespitine karar verilen 01.08.1986 tarihinde 16 yaşında olduğu, buna göre davacı yönünden sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 18.09.1987 tarihi olduğu, bu tarihten önceki hizmet süresinin de prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğine hükmedilmesi yerine yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3. Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

1.Davalı Kurumun sair temyiz itirazlarının reddine; 2.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi Hükmününün (1) no.lu bendine eklenmek üzere, "... davacının 01.08.1986 tarihindeki (1) gün süre ile çalışmasının prim ödeme gün sayısına eklenmesine," ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,