Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/721 K.2025/7703

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 16 yaşından beri şizofreni hastası olduğunu, ilk SGK giriş kaydından sonra maluliyet derecesinin yükseldiğini, Kuruma yaptığı maluliyet aylığı bağlanması yönündeki talebinin Kurum tarafından reddedildiğini beyanla müvekkili ...'in maluliyetinin tespiti ile 13.10.2020 tarihi itibari ile tespit edilecek malullük oranına göre malulen emekliliğe ve emekli aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, 5510 sayılı Kanun'un 25. ve 26. maddelerinde öngörülen dört şarttan sadece %60 malul olma ve 1800 gün şartını yerine getirmiş ise de diğer şartları yerine getirmediğini, Kanun'un aradığı 4 şartı aynı anda yerine getirme koşullarını oluşturmadığının tespit edildiğini, davacının maluliyetine yönelik uyuşmazlık konusu olan hususta “davacının,

ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce çalışma gücü kaybının % 60 'ını veya vazifesini yapamayacak derecede meslekte kazanma gücünü kaybetmediği” belirlense dahi Yasa'nın aradığı 10 yıllık sigortalı olma ve işten ayrılma şartlarını yerine getirmediğinden davacının hukuki yararının bulunmadığını,

aksi kanaatte ise dosyanın Adli Tıp Kurumu’na gönderilmesi halinde malulen emekli olmak isteyen kişilerin malullük durumu ve derecesinin tespitinde esas alınan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında değerlendirme yapılarak davacının ilk defa çalışmaya başladığı 18.05.2012 tarihten önce çalışma gücü kaybının % 60'ını kaybedip kaybetmediğinin veya vazifesini yapamayacak derecede meslekte kazanma gücünü kaybedip kaybetmediğinin tespit edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ...'in Ege Üniversitesi Özürlü Sağlık Kurulu rapor tarihi olan 26.02.2013 tarihinden itibaren çalışma gücünün en az %60'ını kaybettiği, maluliyetinin 26.02.2013 tarihinden itibaren başladığı ancak davacının çalışmaya ilk başladığı tarih olan 18.05.2012 tarihi öncesinde çalışma gücünün %60 'ını kaybedip kaybetmediğinin tespit edilemediği gerekçesine dayalı olarak davanın kısmen kabulü ile davacı ....

T.C.

Kimlik numaralı ...'in Ege Üniversitesi Özürlü Sağlık Kurulu rapor tarihi olan 26.02.2013 tarihinden itibaren çalışma gücünün en az %60'ını kaybettiğinin maluliyetinin 26.02.2013 tarihinden itibaren başladığının tespitine, davacının çalışmaya ilk başladığı tarih olan 18.05.2012 tarihi öncesinde çalışma gücünün %60'ını kaybedip kaybetmediğinin tespit edilemediği anlaşılmakla 5510 sayılı Kanun'un 26. maddesi şartları yerine gelmediğinden malulen emekli aylığına hak kazandığının tespitine yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Adli Tıp İkinci Üst Kurulu'nun davacının, tüm sigorta kollarında ilk sigortalılık tarihi olan 18.05.2012 tarihinden önce, çalışma gücünü %60 kaybettiğini gösterir tıbbi delillerin olmadığına ve maluliyetin 26.02.2013 tarihinden itibaren başladığına yönelik kanaat değerlendirildiğinde, davacının, tüm sigorta kolları kapsamında sigortalılık başlangıç tarihinden sonra maluliyetinin başladığının kabulü gerektiğinden,

5510 sayılı Kanun'un 25/2. maddesinde düzenlenen olumsuz şartın bulunmadığı, davacının, tahsis talep tarih itibariyle çalışma gücünün %60 'ını kaybettiği, 5510 sayılı Kanun'un 38/2. maddesi gözetilmek suretiyle, davacının, 18 yaşını ikmal ettiği, 26.01.2013 tarihinden itibaren hesaplandığında, 26.01.2023 tarihinde, yargılama aşamasında, 5510 sayılı Kanun'un 26/1-b maddesi kapsamında 10 yıllık sigortalılık süresine yönelik şartın gerçekleştiği, 1.800 günlük prim ödeme gün sayısı şartının yerine getirildiği anlaşıldığından,

davacının, 26.02.2013 tarihinden itibaren çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmiş sayılacağının ve 26.02.2013 tarihinden itibaren malul sayılacağının tespiti ile 26.01.2023 tarihini takip eden aybaşı olan 01.02.2023 tarihinden itibaren maluliyet aylığına hak kazandığının tespitine yönelik davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği dikkate alınmadan, İlk Derece Mahkemesinin kararının isabetsiz olduğu, ancak bu hatanın giderilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği dikkate alınarak.

HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiş;

A-) Davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun reddine; B-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne; İzmir 16. İş Mahkemesinden verilen 09.05.2024 tarih, 2021/127 Esas ve 2024/228 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, 1-Davanın kısmen kabulü ile Davacının, 26.02.2013 tarihinden itibaren çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmiş sayılacağının ve 26.02.2013 tarihinden itibaren malul sayılacağının tespitine, Davacıya, 5510 sayılı Kanun'un 25/1 maddesi kapsamında, 01.02.2023 tarihinden itibaren maluliyet aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili, davacının tüm sigorta kolları kapsamında işe giriş tarihinin 18.05.2012 olduğunu ve bu tarih öncesinde %60 çalışma gücü kaybı olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacının hastalığının 15 - 16 yaşlarında başladığını, bu nedenle askere alınmadığını, Ege Üniversitesi Hastanesi ve Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nde tedavi gördüğünü, eksik araştırmaya dayalı karar verildiğini beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık,maluliyet oranının ve maluliyet aylığına hak kazanıldığının tespiti istemlerine ilişkindir . Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR