Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/7254 K.2025/16137

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya 01.11.2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığını, Kurum denetimlerince düzenlenen 17.03.2014 tarih ve 2014/AK-22 sayılı rapora istinaden 27.04.2010 - 10.08.2010 tarihleri arasındaki 104 günlük çalışmasının ve yaşlılık aylığının iptal edildiğini ve ödenen yaşlılık aylıkları nedeniyle davacıya borç çıkarıldığını, Kurum işlemlerinin yerinde olmadığını, davacının anılan tarihler arasında fiilen çalıştığını ileri sürerek Kurum işleminin iptaline, davacının, davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine, kesilen yaşlılık aylığının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizleri ile birlikte ödenmesine ve davacıdan tahsil edilen 225,65 TL sağlık giderinin de faizi ile birlikte davalıya iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.04.2022 tarihli kararı ile davanın kabulü ile dava konusu 17.06.2016 tarih ve ... .../...-GÇ sayılı Kurum işleminin iptali ile davacının davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine, davacının kesilen yaşlılık aylığının yeniden bağlanmasına ve ödenmeyen aylıklarının ay be ay işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 05.04.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 08.06.2023 tarihli kararı ile "...Somut olayda; davacı adına 27.04.2010-10.08.2010 tarihleri arasını kapsar şekilde hizmet bildiriminde bulunan ... sicil sayılı ...'ya ait bina inşaatının siteye ait bloklardan sadece birisi olması, ...'nın kardeşleri olan ...'ye ait bina inşaatı işyerinin 26.03.2010-30.09.2011 tarihleri arasında, ...'ye ait bina inşaatı işyerinin ise 26.03.2010-06.04.2011 tarihleri arasında Kanun kapsamında bulunması;

anılan işyerlerinden uyuşmazlık konusu dönemde çalışmaları kayıtlara geçmiş tanıklar ile her üç blok inşaatına ilişkin işlemleri vekaleten yürüttüğü anlaşılan tanık ...'ın davacının iddiasını doğrulaması ayrıca tanıkların davacının çalışmalarının bildirildiği inşaat işyerinde elektrik bağlanıp bir çok ailenin taşınmasına rağmen bir yandan da inşaatın işlerinin devam ettiğini beyan etmeleri, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, İlk Derece Mahkemesi gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde;

davacının, dava konusu dönemde hizmet akdi ilişkisine dayalı olarak ve sigortalı sayılmasını gerektirir nitelikte çalıştığının kanıtlandığı anlaşıldığından ve dolayısıyla İlk Derece Mahkemesince verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından ..." gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.06.2023 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "... her ne kadar bildirimlerin elektrik aboneliği tamamlanan inşaatlar yönünden yaptırıldığı ancak inşaatın bu aşamada tamamlanmadığı ve çalışanların hizmetlerinin tek bir bloka ya da işverene hasredilmediği gerekçesine dayanılmış ise de, dava konusu Kurum işlemi dikkate alındığında, davacının iptal edilen bildirimlerinin yapıldığı işverenlik yönünden araştırma yapılması gerektiği, başka işyerinde çalışmaya ilişkin iddianın bu aşamada dikkate alınamayacağı,

İlk Derece Mahkemesince ... no.lu işyerinden yapılan bildirimlerin iptal edilmesinin yerinde olup olmadığının denetlenmesi gerektiğinden 27.04.2010-10.08.2010 tarihleri arasında bu işyerinde çalışmanın fiili çalışmaya dayalı olup olmadığının irdelenmesi gerekmektedir." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile dava konusu 17.06.2016 tarih ve 53466319.113 2/5217875-GÇ sayılı Kurum işleminin iptali ile davacı muris ...'nun davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine, davacı murisin kesilen yaşlılık aylığının yeniden bağlanmasına yönelik talebi hakkında vefatı nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacı murise ödenmeyen aylıklarının ay be ay işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsili ile davacı muris ...'nun (... 5.Noterliği 20.06.2023 tarih ve ... yevmiye sayılı mirasçılık belgesindeki payları doğrultusunda) mirasçılarına ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, eksik ve yetersiz inceleme sonucu karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının, Kurumca fiili çalışmaya dayalı olmadığı gerekçesiyle iptal edilen 27.04.2010 - 10.08.2010 tarihleri arasındaki bildirimlerinin gerçek ve fiili çalışmaya dayanıp dayanmadığına ilişkindir.

İnceleme konusu eldeki davada, bozmaya uyulmuş ise de, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Davalı Kurum tarafından iptaline karar verilen 27.04.2010 - 10.08.2010 tarihleri arasındaki hizmetlerin davacı adına ... sicil numaralı ...-Bina inşaatı işyerinden bildirildiği, Dairenin önceki bozma kararı ile davacının başka işyerinde çalışmaya ilişkin iddiasının bu aşamada dikkate alınamayacağı belirtilerek ... sicil numaralı ... işyerinde fiilen çalışıp çalışmadığı üzerinde durulması gerektiği belirtilerek kararın bozulduğu, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda önceki gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de; mahkemece sonuca eksik inceleme ile gidilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının iptaline karar verilen çalışmalarının bildirildiği ... sicil numaralı ... ... Beldesi, ... Mah. 5997 Parselde kayıtlı bina inşaatı iş yerindeki çalışmanın, Kurumca yapılan yerel denetim kapsamında inşaatın fenni mesulü ... tarafından inşaatın 25.09.2010 tarihinde tamamlandığının ...

Belediye Başkanlığına bildirilmesi, incelemeye konu taşınmazda 25.02.2010 tarihinden itibaren Geçici Mesken Tarifesi üzerinden elektrik aboneliğinin başlatılması hususları değerlendirilerek inşaatın faaliyet döneminin 13.01.2009 - 25.02.2010 tarihleri arasında olduğu, anılan tarihten sonra inşaat işyerinden bildirimleri yapılan 15 kişinin hizmetlerinin iptal gerektiği kabul edilmiş, buna göre de davacının 27.04.2010 - 10.08.2010 tarihleri arasındaki çalışmaları Kurumca iptal edilerek yaşlılık aylığı kesilmiştir.

Öte yandan mahkemece dava dışı işveren ...'nın kardeşi ...'ye ait ... sicil numaralı işyerinin ve yine işverenin diğer kardeşi olan ...'ye ait ... sicil numaralı işyerinin davacının çalışmasının geçtiği inşaat işyeriyle aynı site içerisinde bulundukları, her üç inşaatın da işlerinin ... tarafından yürütüldüğü, dinlenen tanık beyanlarına göre davacının çalışmasını tek bir inşaata ya da işverene hasretmediği değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de;

mahkemece önceki bozma ilamı da gözetilerek ... sicil numaralı ... unvanlı Bina inşaatında uyuşmazlık konusu dönem olan 27.04.2010 - 10.08.2010 tarihleri arasında çalışma olup olmadığı araştırılmalı, söz konusu inşaatta 25.02.2010 tarihinden itibaren elektrik aboneliği alındığı bildirildiğinden bu tarihten itibaren binada ikamet edenlerin beyanları alınmalı, bu tanıklardan hangi tarihten itibaren oturmaya başladıkları, ...'ya ait olan bloktaki inşaatın ne zamana kadar devam ettiği, kendileri oturmaya başladıktan sonra da inşaatın devam edip etmediği sorulmalı,

uyuşmazlığın tespiti bakımından gerekirse diğer bloklara ait ... sicil numaralı ... işyeri ile ... sicil numaralı ... işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönem bordroları celp edilip, bu bordrolardan seçilecek kamu tanıkları dinlenmeli, kendi çalışmalarının bulunduğu dönemde ...'ya ait olan blokta inşaatın devam edip etmediği, söz konusu inşaatın ne kadar süreyle devam ettiği bu tanıklardan da sorulmalı, buna göre araştırma genişletilmeli, toplanan deliller bir arada değerlendirilip davacının 27.04.2010 - 10.08.2010 tarihleri arasında işveren ...'ya ait olan bloktaki inşaatta fiilen çalışıp çalışmadığı netleştirilerek,

oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR