Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/7394 K.2025/10498

Bölge Adliye Mahkemesince, Dairemizce verilen bozma kararına uyarak verilen hükümde belirtilen gerekçelerle asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dosyasında özetle; davalı işverenin iş yerinde 05.11.2013 tarihinde meydana gelen trafik-iş kazasında kusurun tamamının davalı sürücü ... ve işverenlere ait olduğunu, davacı işçinin yapmış olduğu hizmetin davalı ve asıl işveren olan Belediyenin asli görevi olduğunu, iş kazasının işin görülmesi esnasında ve kanunen işyeri sayılan yerde meydana geldiğini,

işverenlerin meydana gelen kazadan sorumlu olduklarını beyanla manevi tazminata yönelik talep hakkı saklı kalmak kaydıyla meslekte kazanma gücü kaybı nedeniyle 1.950,00 TL maddi tazminat ile 50,00 TL bakım parasının kaza tarihinden itibaren en yüksek banka faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiş, yargılamanın devamında bu dava kapsamında maddi tazminat istemlerini mirasçılarından temin edilen vekaletlere istinaden geçici iş göremezlikten kaynaklı 1.528,65 TL'ye, bakıcı giderinden kaynaklı 32.645,30 TL'ye artırmıştır.

2.Davacılar vekili birleşen dava dosyasında özetle; asıl dosyada davacı ...'ın 05.11.2013 tarihinde meydana gelen trafik-iş kazasına bağlı olarak 26.02.2016 tarihinde vefat etmiş olması nedeniyle sigortalının eşi ... lehine 1.000 TL maddi ve 40.000 TL manevi, annesi .. ve babası ... lehlerine 500,00 TL'şer maddi ve 20.000 TL'şer manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren en yüksek banka faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiş, yargılamanın devamında bu dava kapsamında maddi tazminat istemlerini eş için 168.500 TL'ye, baba için 54.003,71 TL'ye, anne için 32.574,80 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; olayda ... Temizlik Maden Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketini ile ... Belediye Başkanlığının kusurlu olduğunu, müvekkil aleyhine açılmış olan İstanbul 84. Asliye Ceza Mahkemesindeki davanın sürdüğünü, müvekkiline ait ... plakalı aracın ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... Poliçesi ile sigortalı olduğunu, tedavi giderlerinin ise SGK'dan karşılandığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... Temizlik Maden Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davanın husumet olarak ... ile ... Sigorta A.Ş.'ne yönetilmesi gerektiğini, davacıya müvekkilinin gerekli eğitimleri verdiğini, sorumluluğun tamamen ...'e ait olduğunu, işçilik haklarıyla ilgili olarak vasisi olan eşine ödemede bulunulduğunu, beyanla davanın reddini talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin asıl işveren olarak değerlendirilmesinin yanlış olduğunu, ihale sözleşmesine göre işçilerin temini ve sorumluluğunun tamamen yükleniciye ait olduğunu, dayanışmalı sorumluluğun söz konusu olamayacağını, haklarındaki davanın husumetten reddini gerektiğini, her türlü maddi ve manevi tazminattan yüklenicinin sorumlu olduğunu, davalı müvekkilinin sorumluluğu olmamakla birlikte kazayla müvekkili arasında uygun illiyet bağlantısının bulunmadığını, üçüncü kişinin eyleminden dolayı sorumlu tutulamayacağını, olayda 3.şahsın tamamen kusurlu ise müvekkili açısından illiyet bağının kesildiğini, husumet ve görev açısından müvekkili aleyhindeki davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.06.2021 tarihli kararı ile

"..."Asıl davanın kısmen kabulü ile 1.528,65 TL net iyileşme dönemi zararı ile 32.645,30 TL net bakıcı gideri zararının davalılar ..., ... Belediyesi ve ... Temizlik Maden San. ve Dış Tic.

A.Ş. için haksız fiil tarihi olan 05.11.2013 tarihinden, davalı ...Ş. için ise 30.05.2014 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile; davacıların maddi tazminat taleplerinin kabulü ile davacı eş ... için 168.500,00 TL anne ... için 32.574,80 TL ve baba ... için 54.003,71 TL maddi tazminatın davalılar ..., ...

Belediyesi ve ... Temizlik Maden San. ve Dış Tic. A.Ş. için haksız fiil tarihi olan 05.11.2013 tarihinden, davalı ...Ş. için ise 30.05.2014 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil tahsili ile davacılara verilmesine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı eş ... için 40.000,00 TL, anne ... ve baba .... için 20.000,00 TL'şer manevi tazminatın davalılar ..., ... Belediyesi ve ...

Temizlik Maden San. ve Dış Tic. A.Ş. için haksız fiil tarihi olan 05.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine..." dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 22.06.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılardan ... Sigorta A.Ş., ... ... Belediye Başkanlığı ile ... Tem. Mad. San. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 09.06.2022 tarihli kararı ile; davalılar ... ve ... Temizlik Maden San. ve Dış Tic.

A.Ş. vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun ise kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak yeniden esas hakkında. "Asıl davanın kısmen kabulü ile 1.528,65 TL net iyileşme dönemi zararı ile 32.645,30 TL net bakıcı gideri zararının davalılar ..., ... Belediyesi ve ... Temizlik Maden San. ve Dış Tic.

A.Ş. için haksız fiil tarihi olan 05.11.2013 tarihinden, davalı ...Ş. için ise 30.05.2014 dava tarihinden işleyecek yasal faiz ve poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere davalılardan müşterek ve müteselsil tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile; davacıların maddi tazminat taleplerinin kabulü ile davacı eş ... için 168.500,00 TL anne ... için 32.574,80 TL ve baba ... için 54.003,71 TL maddi tazminatın davalılar ..., ...

Belediyesi ve ... Temizlik Maden San. ve Dış Tic.

A.Ş. için haksız fiil tarihi olan 05.11.2013 tarihinden, davalı ...Ş. için ise 30.05.2014 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ve poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil tahsili ile davacılara verilmesine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı eş ... için 40.000,00 TL, anne Hanım ve baba Temel için 20.000,00 TL'şer manevi tazminatın davalılar ..., ...

Belediyesi ve ...için haksız fiil tarihi olan 05.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...Ş. için ise 30.05.2014 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ve poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 09.06.2022 tarihli kararının süresi içinde davalılardan ... Sigorta A.Ş., ... ... Belediye Başkanlığı ile ... Tem. Mad. San. Tic.

A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...davalı ...'in davacının temizlik işini yaptığı kaldırımın bulunduğu yol sathından değil, karşı şeritte seyri esnasında iddiaya göre önüne aniden çıkan köpeğe çarpmamak için direksiyonu kırması ile şerit ihlali yapıp kaldırıma çıkarak sigortalıya çarpması ile kazanın gerçekleştiğinin anlaşılmış olması karşısında; işverenler tarafından alınacak önlemlerin iş kazasının gerçekleşmesine engel olmayacağı, bu kapsamda davalı ...'in (%100) tam kusurlu eylemi ile olayın gerçekleştiği kabul edilerek, davalı asıl işveren Belediye ve alt işveren ...

Temizlik şirketi yönünden davanın reddi, gerekirken hatalı değerlendirme yazılı şekilde hüküm tesisinin hatalı olduğu ve davalı ...'in sevk ve idaresindeki aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesini düzenleyen ...

Sigorta A.Ş.'nin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve sigorta poliçesinin genel şartları kapsamında sorumluluğunun bulunduğu, anılan Kanun'un 92 nci maddesinin f bendinde manevi tazminat taleplerinin teminat dışında bırakıldığının açık olması karşısında davalı ... şirketinin manevi tazminatlar nedeniyle sorumlu olmadığına karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde manevi tazminatlardan sorumlu tutulması da usul ve yasaya aykırı olmuştur..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..1-)Asıl davanın davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş. yönünden kısmen kabulü ile

-1.528,65 TL net iyileşme dönemi zararının davalı ... için haksız fiil tarihi olan 05.11.2013 tarihinden, davalı ...Ş. için ise 30.05.2014 dava tarihinden itibaren (davalı ...Ş. için poliçe limitiyle sınırlı olacak şekilde) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile ... Noterliğinin 01.03.2016 tarihli 931 yevmiye numaralı veraset ilamındaki payları oranında Muris ... mirasçıları olan davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,

- 32.645,30 TL net bakıcı gideri zararının davalı ... için haksız fiil tarihi olan 05.11.2013 tarihinden, davalı ...Ş. için ise 30.05.2014 dava tarihinden itibaren (davalı ...Ş. için poliçe limitiyle sınırlı olacak şekilde) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ... Noterliğinin 01.03.2016 tarihli 931 yevmiye numaralı veraset ilamındaki payları oranında Muris ... mirasçıları olan davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,

- Asıl davanın davalılar ... Belediyesi ve ... Temizlik Maden San. ve Dış Tic. A.Ş. yönünden reddine,

-Birleşen davanın maddi tazminat yönünden davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş. yönünden kısmen kabulü ile

- Davacı eş ... için 168.500,00 TL maddi tazminatın,

- Davacı anne ... için 32.574,80 TL maddi tazminatın,

- Davacı baba ... için 54.003,71 TL maddi tazminatın davalı ... için haksız fiil tarihi olan 05.11.2013 tarihinden, davalı ...Ş. için ise 30.05.2014 dava tarihinden itibaren (davalı ...Ş. için poliçe limitiyle sınırlı olacak şekilde) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,

- Birleşen davanın maddi tazminat yönünden davalılar ... ve ... Temizlik Maden San. ve Dış Tic. A.Ş. yönünden reddine,

-Birleşen davanın manevi tazminat yönünden davalı ... yönünden kısmen kabulü ile

- Davacı eş ... için 40.000,00 TL manevi tazminatın,

- Davacı anne ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın,

- Davacı baba ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... için haksız fiil tarihi olan 05.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,

- Davanın manevi tazminat yönünden davalılar ... Belediyesi, ... Temizlik Maden San. ve Dış Tic. A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. yönünden reddine..." karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; öncelikle adli yardım talep ettiklerini davalılar ... ve ... Temizlik Maden San. ve Dış Tic. A.Ş. yönünden davanın reddinin hatalı olduğunu, ceza dava dosyasına ve tutanaklara davalıların tamamının kusurlu ve sorumlu olduğunu, kusur raporu hazırlayanların trafik uzmanlığının olmadığını, kabul edilen miktar yönünden denkleştirici adalet sisteminin uygulanması gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; kaza ile ölüm arasında illiyet bağını tespit eden rapor alınmadan destekten yoksunluk tazminatından sorumlu kılınmasının hatalı olduğunu, SGK'dan hak sahiplerine bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin bağlandığı tarihten itibaren işleyecek faiziyle beraber hesaptan tenzili gerektiğini, kusur oranının %80 ile sorumlu tutulması gerekirken %100’den sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu rücu davasında değerlendirilebileceğine dair gerekçenin yerinde olmadığını, Bölge Adliye Mahkemesinin birleşen davadaki maneviden sorumlu tutmasının hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre sigortalının iş kazası neticesinde davacıların maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanunun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR