Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/7400 K.2025/9036

KÜNYE

10. Hukuk Dairesi 2025/7400 E., 2025/9036 K.

Mercii: Yargıtay
Karar tarihi: 28 Mayıs 2025
Mahkemesi: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi
Sayısı: 2024/428 E., 2024/374 K.
İlk derece mahkemesi: Keşan 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Sayısı: 2018/67 E., 2023/492 K.

Karar metni, Yargıtay Karar Arama kaynağından olduğu gibi aktarılmıştır; metne müdahale edilmemiştir. Kişisel veriler maskelenmiştir. Bu karar için özgün analiz henüz yazılmamıştır.

Karar Metni

1.118 kelime·6 dk okuma·7 bölüm

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davaılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; muris ...'ın 25.11.2017 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat etmesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

Davacılar vekili 17.10.2023 tarihli dava artırım dilekçesi ile talebini artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, sorumluluklarının bulunmadığını, işvereninin diğer davalı ... olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, maddi tazminat yönünden davanın kabulüne, manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne karar verildikten sonra her bir davacı lehine maddi ve manevi tazminatlardan dolayı ayrı ayrı vekalet ücretlerine hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile manevi tazminat miktarı yetersiz olduğu gerekçesiyle " Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile Keşan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.11.2023 tarih, 2018/67 Esas, 2023/492 Karar sayılı kararının kaldırılmasına,

A- Davanın kısmen kabulü ile 1- Maddi tazminat talebinin kabulü ile - 2.175.493,06 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 25.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine,

- 120.853,63 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 25.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine,

- 459.493,03 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 25.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine,

- 848.916,03 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 25.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine,

2-Manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile - 90.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

- 80.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

- Davacılar adli yardımdan yararlandırıldığından alınması gereken 268.783,16 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,

- Maddi tazminat yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacılar vekili için takdir olunan 310.142,67 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

- Manevi tazminat yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacılar vekili için takdir olunan 51.500,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

- Manevi tazminat yönünden; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince redden dolayı davalılar vekilleri için takdir edilen 17.900,00 TL ret vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalılara verilmesine," dair hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde, vekalet ücreti yönünden hata yapıldığını, manevi tazminat miktarının düşük olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

SONUÇ / HÜKÜM

B. Değerlendirme ve Sonuç

Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemli işbu davada vekalet ücretine ilişkin usulü kazanılmış hakkın gözetilip gözetilemeyeceğine ilişkindir.

1- Usuli kazanılmış hak davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrarı sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Usulü müktesep hak, anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

2-Mahkemenin, Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usulü kazanılmış hak doğabileceği gibi bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usulü kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

3-Kazanılmış haklar “Hukuk Devleti” kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasa'nın 2.maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.

4-Yargıtay İçtihatları ile kabul edilen “usulü kazanılmış hak” olgusunun, bir çok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay İçtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır. Örneğin Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararı (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili yeni bir kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma ilamına uyulmuş olmakla oluşan usulü kazanılmış hak hukukça değer taşımayacaktır.

5-Usulü kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir. (HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Zira usulü kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)

6-Dosya kapsamı incelendiğinde, İlk Derece Mahkemesince maddi tazminat yönünden davanın kabulüne, manevi tazminat yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verildikten sonra, her bir davacı lehine ayrı ayrı maddi ve manevi tazminatlara ilişkin olmak üzere vekalet ücretine hükmedildiği, hükmün sadece manevi tazminata ilişkin olmak üzere davacılar vekili tarafından istinaf edildiği ve Bölge Adliye Mahkemesince manevi tazminat talebine yönelik istinaf istemi kabul edilerek yukarıda belirtilen şekilde hüküm kurulduğu, vekalet ücreti yönünden ise toplam maddi tazminat miktarı üzerinden tek ve toplam manevi tazminat miktarı üzerinden tek vekalet ücretine hükmedildiği anlaşılmıştır.

7-Belirtilen açıklamalar ve tespitler ışığında somut olaya dönüldüğünde, İlk Derece Mahkemesi kararının sadece davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi sonucu vekalet ücretleri yönünden davacılar lehine usulü kazanılmış hak oluştuğu gözetilerek karar verilmesi gerekirken, yukarı yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 28.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2025/7400, K. 2025/9036, 28 Mayıs 2025 tarihli karar · Kaynak: Yargıtay Karar Arama