Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/7853 K.2025/15690

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 05.04.20 04... .08.2008 tarihleri arasında kesintisiz olarak net 940 TL ücretle çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, bu tür davaların kamu düzenine ilişkin olduğunu, çalışma olgusunun hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde ispatı gerektiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir. 2.Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının kendi imzaladığı belgelerde sigorta kayıtlarına itiraz ileri sürülmediğini, alacak davası sonrası davacı ile mutabakata varıldığını, ödeme yapıldığını, davacının hiçbir taleplerinin olmadığını kabul ve ikrar ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 23.03.2023 tarihli 2021/1 82... /121 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 23.03.2023 tarihli kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

Dairece; hizmet tespiti istemine yönelik olarak Mahkemece verilen kararın isabetli bulunduğu belirtilerek, prime esas kazancın tespitine yönelik eldeki uyuşmazlık bakımından; işçilik alacağına ilişkin davanın varlığı ve neticelenip kesinleşmesi karşısında, işçilik alacağı dosyası sonucu davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı hususu açıklığa kavuşturulup işverence sigortalıya ödemenin yapılması halinde sadece hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği gözetilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı bünyesinde 05.06.2004 - 25.07.2005 arası, 30.07.2005 - 30.08.2005 arası, 04.09.2005 - 21.09.2005 arası, 24.09.2005 - 26.09.2005 arası, 01.10.2005 - 25.10.2005 arası, 30.10.2005 tarihinde, 02.11.2005 - 28.11.2005 arası, 03.12.2005 - 26.12.2005 arası, 31.12.2005 - 31.01.2006 arası, 01.06.2006 - 30.06.2006 arası çalıştığının tespitine ve prime esas kazancının 2004/5 - 2006/1 ayları arası ve bu aylar dahil ve 2006/6 ayında dönemin asgari ücretinin 2,05 katı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas ücretin tespiti istemine ilişkindir.

İnceleme konusu dava dosyasında, Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Ancak bozmaya uyulduğu halde, bozma gereği yerine getirilmemiştir.

Bozmada; prime esas kazanç tespiti yönünden yapılan incelemede, 506 sayılı Kanun'un “prime esas ücretler” başlığını taşıyan 77. maddesinin 1. fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un “prime esas kazançlar” başlığını taşıyan 80. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, 4/1(a) maddesi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançlarının hesabında; idare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamının esas alınacağı öngörülmüştür.

Buna göre, maddenin 1/(b) bendinde sayılan istisnalara girmemesi koşuluyla hizmet akdi karşılığı elde edilen gelirlerden sigorta primi kesilmesi asıldır.

Anılan Kanun'un 3. maddesinde ücret, 4. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara saatlik, günlük, haftalık, aylık veya yıllık olarak para ile ödenen ve süreklilik niteliği taşıyan brüt tutar olarak tanımlanmış, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesinde de genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tarif edilmiştir.

5510 sayılı Kanun'un 80. maddesinin 1. fıkrasının (a)/(1) alt bendindeki “ücretler” kavramı içine asıl ücretle birlikte fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri gibi unsurlar da girmektedir.

(3) numaralı alt bent gereğince, idare veya yargı makamları tarafından belirlenen ücretlerin prim hesabına esas alınabilmesi için bu tür kazançlara hak kazanmak yeterli olmamakta, işçilik alacaklarına ilişkin taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkta Mahkemece verilen karar sonrasında işçiye (sigortalıya) ödeme yapılmış olması aranmakta, bu durumda, yargı kararı ile hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların primlerinin sigortalı payının infaz sırasında sigortalıya yapılan ödemeden düşülmesi işverenin Kuruma karşı prim yükümlülüğünü kaldırmadığı da dikkate alınmak suretiyle, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dâhil edilmesi,

hizmet akdi daha önceki bir tarihte sona erdiği takdirde ise yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerekmektedir.

Mahkemece bozma ilamı gereği; prime esas kazancın tespitine yönelik eldeki uyuşmazlık bakımından; işçilik alacağına ilişkin davanın varlığı ve neticelenip kesinleşmesi karşısında, işçilik alacağı dosyası sonucu davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı hususu açıklığa kavuşturulup işverence sigortalıya ödemenin yapılması halinde sadece hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği gözetilerek karar verilmesi gerekirken, konuya ilişkin kesinleşen işçilik alacak dosyasında hükmedilen alacak kalemlerine yönelik, ...

16. İcra Dairesinin 2012/1059 sayılı dosyasının infaz edilip edilmediği açıklığa kavuşturulmadan, davacı yanın talebine konu tüm hizmet süresi yönünden dönemin asgari ücretinin 2,05 katı prime esas ücretle çalıştığının tespitine karar verilmesi, usul ve Kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR