Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/7925 K.2025/13623

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... San. Tic. A.Ş. vekili, davalı ... Turizm Pazarlama ve Dış Ticaret Ltd. Şti. ve feri müdahil SGK vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait işyerinde 25.05.2010 - 15.09.2010 tarihleri arasında çalıştığını, daha sonra tekrar 27.10.2010 - 05.09.2011 tarihleri arasında çalıştığını, sigortalı olarak gösterilmediği gibi primlerinin de yatırılmadığını, müvekkilinin ... İnşaat Turizm San. Tic. A.Ş.'de işe başladığını, 25.06.2010 tarihinde bu şirketin ... Turizm Pazarlama ve Dış Tic. Ltd. Şti olarak burayı işletmeye başladığını, her iki şirketin ortaklarının aynı kişiler olduğunu, bu nedenle müvekkilinin sigorta primlerinden her iki şirketin de sorumlu olduğunu, müvekkilinin eksik gösterilen 15... günlük sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Turizm Pazarlama İnşaat ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili, davacı tarafça iddia edilen dönemlerde müvekkiline ait işyerinde çalışmasının mümkün olmadığını, işyeri tatil köyü olup davacı da hizmetçi olduğundan işyerindeki görevi bakımından dönemsel olarak yaz aylarında çalıştığını, tatil köyünde sezon bittiğinde davacının çalışmadığını, sezon sonu olması ve belirli süreli iş akdinde sürenin bitmesi nedeniyle işten ayrıldığını, davacının iş yerinde 44 gün çalıştığını, sezonun sona erdiği 15.09.2011 tarihinde ibraname verip işten ayrıldığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacının müvekkili şirket nezdinde herhangi bir çalışmasının bulunmadığını, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili, hizmet tespiti davaları kamu düzenini ilgilendirdiğinden özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğinin Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereği olduğunu, çalışma olgusunun somut ve inandırıcı kanıtlarla kanıtlanması gerektiğini, Kurum kayıtlarının resmi ve yazılı belge niteliğinde olup aksinin aynı nitelikte yazılı delillerle kanıtlarla kanıtlanması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi'nce. Açılan davanın kısmen kabulü ile 2...2 T.C. Kimlik numaralı davacı ... Dirin'in Kurumda 2.5510.01.01.1068061.009 sicil numaralı dosyada işlem gören ... İnşaat Turizm San. Tic. Ltd. Şirketine ait ' ...

Tatil Köyü'' iş yerinde 25.05.20 10... .09.20 10... .10.20 10... .02.2011 tarihleri arasında toplam 198 prim ödeme gün sayısı cari asgari ücret ile Kurumda 2.5510.01.01.1114981.009 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Tur. Paz. İth. ve Dış Tic. Ltd.

Şirketine ait '' otel konaklama hizmeti'' iş yerinde 11.02.2011, 05.09.2011 tarihleri arasında toplam 172 prim ödeme gün sayısı cari asgari ücret ile olmak üzere 25.05.2010-05.09.2011 tarihleri arasında toplam 370 prim ödeme gün sayısınca fiilen çalıştığının ve Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Turizm Pazarlama İnşaat ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili, davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... Turizm Pazarlama İnşaat ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili, davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil SGK temyiz dilekçesinde özetle; davacının çalışmalarının hizmet akdine dayandığını, Yargıtay’ın görüşleri doğrultusunda yazılı belgelerle, imza, kimlik ve bordrolarla kanıtlayamadığını, uzun yıllara dayalı talep karşısında soyut ve yetersiz tanık anlatımına itibar edilmesi hatalı olduğunu, dinlenen tanıklardan hiçbiri, tespit istenen döneme ilişkin bordro tanığı olmadığını, çalışmanın fasılalı geçmiş olması sebebiyle, her yeni çalışma yeni bir başlangıç olduğundan önceki çalışmalar yönünden hak düşürücü sürenin yeniden başladığını, Kurumca dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden, yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden müvekkil Kurumun sorumlu tutulmaması gerektiğini beyanla yerel Mahkeme ve istinaf mahkemesinin kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... Ltd Şti temyiz dilekçesinde özetle; diğer davalı ...

A.Ş. nin bu tatil köyünü "..." olarak işlettiğini, müvekkil şirketin ise "... (...)" olarak işlettiğini, iki şirket arasında organik bağ olmadığını, tanıkların davacının kocası, bilgi sahibi olmayan, davacıyı hiç görmemiş yahut davacının iddialarına dahi ters şekilde çelişkili beyan veren kişilerden oluştuğunu, Yerel Mahkeme tarafından rapora itirazlarının yok sayıldığını, tamamen hatalı rapora göre karar verildiğini, davacının iddia ettiği dönemlerde şirketin faal olmadığını, davacının imzasını içeren yazılı belgenin cevap dilekçesi ekinde sunulduğunu, ancak bu belgenin Mahkemece değerlendirilmediğini,

davacının kesintili çalıştığını beyan etmesine rağmen Mahkemenin bunu değerlendirmediğini beyan ederek yerel Mahkeme ve istinaf mahkemesinin kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... İnş Tur A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, müvekkili olduğu şirketin faal olmadığı dönemde aleyhe karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, yalnızca yazışma adresinin ortak olmasının şirketler arasında organik bağ olduğu anlamına gelmeyeceğini, SGK kayıtlarının yazılı ve resmi delil olduğunu bunun aksinin davacı tarafta kanıtlanamadığını, davacının iddia ettiği sonraki çalışmalardan o dönem faaliyetinin sona erdiren şirketin sorumlu tutulamayacağını beyan ederek İlk Derece Mahkemesi ve İstinaf mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının davalılara ait iş yerlerinde 25.05.20 10... .09.2010 tarihleri ve 27.10.20 10... .09.2011 tarihleri arasında çalıştığı iddiasıyla açılan hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/ 10... sayılı Kanun'un 86/9. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır.

Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davalı şirketlerin Kanun kapsamında olduğu tarihler dosya kapsamında belli olup, dosya kapsamında dinlenen tanıkların ve bordro tanıklarının beyanlarından davacının çalışmasının sezonluk olduğu, nisan-eylül ayları arasında çalıştığı anlaşılmasına rağmen Mahkemece davacının tüm dönem yönünden karar verilmesi isabetsizdir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR