Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/7951 K.2025/15057

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 04.06.2018 tarihinde davalılardan işveren ...'e ait inşaat yapım işinde çalışmakta iken duvar ölçüsü aldığı esnada dengesini kaybederek 5. katın merdiven boşluğundan 4. kat merdiven boşluğuna düşmesiyle iş kazasının meydana geldiğini, davacının kusursuz olduğunu, kazanın, davalılar tarafından gerekli iş güvenliği önlemlerinin alınmamış olması sebebiyle meydana geldiğini, kaza nedeniyle davacının manevi olarak da zarar gördüğünü belirterek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde, müvekkillerinin kusurlu olmadığını, davalı ... ile müvekkilleri arasında çatı sözleşmesi imzalandığını, davacının müvekkilleri ve ... ile imzaladığı sözleşme uyarınca işe alındığını, işbu sözleşme uyarınca çalışan tüm işçilerin müvekkilleri tarafından sigortalanmasına karar verildiğini ancak yine imzalanan sözleşme uyarınca yapımcı sıfatı taşıyan ...'ın inşaatın yapımı esnasında gerçekleşecek kazalardan ve bu kazaların sebep olacağı her türlü zarardan sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, "1-Meslekte kazanma gücü kaybından kaynaklanan 568.309,46 TL maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 04.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-18.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 04.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

3-Dava dilekçesi ile talep edilen tedavi giderlerine yönelik maddi tazminatın reddine,

4-Davalı ... yönünden davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kusuru ve ihmali bulunmadığını, işçilere gerekli eğitimin verildiğini, iş kazalarına karşı uyarı yapıldığını, işçinin kusurlu olduğunun açık olduğunu, zararın tazmini müştereken ve müteselsilen talep edilmiş ise de bu hususun kabul edilebilir olmadığını, imzalanan sözleşme uyarınca yapımcı sıfatı taşıyan ...'in inşaatın yapımı esnasında gerçekleşecek kazalardan ve bu kazaların sebep olacağı her türlü zarardan sorumlu olduğunu, ancak tüm bu hususlara rağmen İlk Derece Mahkemesinin davalı ... yönünden davanın reddine karar verdiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya kapsamından, ... Mah. ... Sokak ... / ... adresinde bulunan ve yapımı devam eden ...'e ait inşaat işyerinde çatı ustası olarak çalışmakta olan kazazede davacının 4.6.2018 tarihinde inşaatta ölçüm yapmak için bulunduğu sırada, dengesini kaybedip merdiven boşluğundan aşağı düşerek yaralandığı, kaza tarihi itibariyle sigortalı bildiriminin ... adına tescil edilen özel bina inşaatı işyerinden yapıldığı,

işveren (müteahhit) sıfatı ile ...- ... ile çatı yapımcısı olarak ... arasında imzalanan 22.05.2018 tarihli çatı sözleşmesinde, çatı yapımcısının, işverenin ...’da 6 49... parsel sayılı arsa üzerine yapılan inşaatın oda kapıları hariç anahtar teslimi işlerini yapmayı taahhüt ettiği, ... Mah. 704.

Sok. no: 2 adresinde yapılmakta olan inşaatın çelik çatı işini yapacağı, işin tamamının 28.000 TL bedelle yapılacağı, inşaatın devamı süresince işverenin, her türlü denetim hakkına sahip olduğu, işçilerin işveren tarafından sigortalanacağı, yapılan işlerin, inşaat süresince ... tarafından takip edileceği, yapımcının talimat ve direktiflere aynen uymaya mecbur olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

SGK Denetmen Raporunda, olayın iş kazası olduğu, işveren sıfatıyla ... 'in %100 kusurlu olduğu, işveren vekili sıfatıyla işin bütününü yürüttüğü anlaşılan ...'ın da işverenle müteselsilen sorumlu tutulması, sigortalının kusuru bulunmadığı tespitinin yapıldığı, aynı kazaya ilişkin olarak ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinde 2021/224 Esas sayılı dosyada derdest rücuan tazminat dosyasında alınan 21.06.2023 tarihli heyet raporunda davalı işveren ...'in %75, işveren ... vekili olarak davalı ...'ın %5, kazazede ...'nin %20 kusurlu olduğu, olayın meydana gelmesinde başkaca bir tarafın veya kişinin kusurunun bulunmadığı görüşü bildirildiği görülmektedir.

...

2.Asliye Ceza Mahkemesinin kesinleşen 2019/78 E. sayılı ceza dosyasında aldırılan 04.03.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; çatı yapım işi için sanık ... ile bir sözleşme imzalandığı görülüyorsa da dosyada ...’ın ifadesi bulunmadığı,bu işi hangi sıfatla üstlenmiş olduğunun anlaşılamadığı, bir varsayım olarak çatı işleri için takım sözleşmesi yapmış olduğunun düşünülebileceğini, bu durumda çalışan olacağını, iş yerinde çalışanlar ... adına çalıştığına göre ve ...’ın ticari kimliği olup olmadığı bilinmediğine göre iş kazası ile illiyet bağı kurulamadığı; sanık ...'ın ... tarafından tüm işlerinin takibi için vekil tayin edildiği,

işveren vekili sıfatı ile işverenin yetki ve sorumluluklarına sahip olduğu, işveren vekili sıfatı ile yükümlülüğünü yerine getirmediği, sanık ...'in kazanın olduğu iş yerinin işvereni olduğu, bir iş veren vekili atamış olmasının sorumluluklarını ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacağı, iş veren sıfatı ile iş kazasının oluşumunda, çalışanları gözetme, tehlikeleri önleme, kişisel koruyucuları temin edip çalışanlara kullandırma yükümlülüğünü yerine getirmediği,

katılan ...'nin kendi ifadesinde çatı işlerini kendisinin yaptığını, bazı eksiklikler için ölçü almak üzere o gün iş yerine geldiğini, duvarın üstüne çıkıp dengesini kaybederek yere düştüğünü bildirdiği, işverenden emniyet sistemi kurulması, kişisel koruyucu verilmesi yönünde bir isteği olduğunun gözükmediği, bu hali ile tehlikeli durum ve tehlikeli davranış sergileyerek kazanın olmasına sebep olduğu,

çatı ustası kendisi olduğuna göre kurulacak emniyet sistemlerini de iş veren/işveren vekiline bildirip birlikte emniyet sistemi oluşturması gerektiği kanaatinin bildirildiği ve Mahkemece rapor esas alınarak ... ve ...'nun beraatine, ... ve ...'ın cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Eldeki dosyada alınan 4.1.2024 tarihli kusur raporunda, davalı ... ve ...'in ayrı ayrı % 35 müteselsilen toplam %70 kusurlu olduğu, davacı kazazede ...'nin %30 kusurlu olduğu, kazazedenin işveren ...'in çalışanı olduğu, ...'ın alt işveren sıfatı olduğuna dair net bir bilgi bulunmaması, söz konusu çatı sözleşmesinde KDV anılmadığından fatura kesilmeyeceği, bir ticari kimliği olup olmadığı bilinmemesi ve ilgili ceza davasında olay nedeniyle beraat etmesi hususları göz önünde bulundurularak iş kazası ile illiyet bağı kurulamadığı ve söz konusu kazanın meydana gelmesinde ...'ın etkisinin bulunmadığı kanaati ile ... hakkında kusur değerlendirilmesi yapılmadığı kanaati bildirilmiştir.

İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi veya kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti hem maddi hem de manevi tazminat miktarını doğrudan etkilemesi bakımından önem taşımaktadır. Zira maddi tazminat davalarında sigortalının veya hak sahiplerinin kazanç kaybının hesaplanmasında kazalı sigortalının kendi kusuru oranında tespit olunan kazanç kaybından indirim yapılacağı gibi yine manevi tazminat davalarında hükmedilecek manevi tazminat miktarının takdirinde tarafların kusur durumu Mahkemece öncelikle dikkate alınacaktır.

Somut olayda, çatı yapım sözleşmesinin müteahhit ve işveren sıfatıyla ...'e vekaleten ... ile ... tarafından imzalandığı , sözleşmeye göre kazanın meydana geldiği adreste bulunan inşaatın çatı işinin ... tarafından üstlenildiği görülmektedir. ... ceza yargılaması sırasında alınan ifadesinde kendisinin izolasyon işiyle uğraştığını, inşaat alanına gittiği zaman ...'ın çatının maliyetinin 40.000 TL olduğunu söylediğini, kendisinin de bunu 30.000 TL’ye mal edilebileceğini söylediğini beyan etmiştir.

Kaza tarihi itibariyle ...'in davalı iş yerinin işçisi olarak bildirimi bulunmadığı görülmektedir. Davacının sigorta bildirimlerinin işveren ... tarafından yapıldığı anlaşılmakta ise de davacının ... tarafından bulunan ve çatı işinde onun nezdinde çalışan biri olup olmadığının ve giderek ...'ın alt işveren sıfatı olup olmadığının yeterince irdelenmediği, kusur raporları arasındaki çelişkilerin giderilmediği anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılacak iş; yukarıda yapılan açıklamalar gereğince rücu ve ceza dosyasına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin dosya kapsamına alınmasından sonra davalı ...'ın alt işveren sıfatı olup olmadığı incelenip değerlendirilerek, çelişkiyi giderecek ve yukarıdaki hususları gözetecek şekilde iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişilerden kusur oran ve aidiyeti konusunda kusur raporu almak,

kusur oran ve aidiyetinin tereddüte yer bırakmayacak şekilde kesin olarak tespit edilmesinden sonra yeniden hesap raporu alınmasının gerekmesi halinde davacının kararı temyiz etmediği gözetilerek davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak gereği bilinen (iskontosuz), bilinmeyen (iskontolu) dönem başlangıç ve bitiş tarihleri değiştirilmeden hesaplama yapılması gerektiğini göz önünde bulundurmak ve yine temyiz etmeyen davalılar yönünden davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hakları gözetecek şekilde sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve bu aşamada bozma sebebine göre temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin, İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmalıdır .

VI. KARAR