Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8061 K.2025/12796

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı iş yerinde şoför olarak 11.06.2009-27.06.2011 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını, davalı şirketin fabrikalara servis hizmeti veren araçlarında şoför olarak çalışan davacının gerekli resmi belgelere sahip olduğunu, 11.06.2009 tarihinde işe başladığında normal plaka araç kullandığını, daha sonra S plaka araç kullandığını, davacının davalı şirkete ait birçok araç kullandığını, ancak UKOME'ye 01... plaka sayılı aracın sürekli şoförü olarak bildirildiğini, davalı iş yerine ait araçları kullanırken kesilen trafik cezalarının kaydının olduğunu belirterek 11.06.2009-27.06.2011 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili Mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davacının iş yerinde çalışmadığını, davanın hak düşürücü süre yönünden ve yazılı belge ile ispatlanamadığından reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil vekili Mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davacının SGK kayıtlarında tescilinin olmadığını, hak düşürücü sürede açılmayan ve yazılı belge ile ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.01.2017 tarihli kararı ile davanın kabulü ile davacının davalı iş yerinde 11.06.2009-27.06.2011 tarihleri arasında 737 gün süre ile asgari ücretle çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 19.01.2017 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 19.10.2017 tarihli kararı ile istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin19.10.2017 tarihli kararının süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, ... Mahkemece beyanları alınan tanıkların anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, diğer bordro tanıkları da dinlenilerek çalışma olgusu hiç bir duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya konulmalı, toplanan ve toplanacak tüm deliller irdelenerek karar verilmelidir, gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı iş yerinde 11.06.2009-27.06.2011 tarihleri arasında 737 gün süre ile asgari ücretle çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; Davacının çalışmasına dair yazılı belge bulunmadığını, davalı şirket nezdinde çalışmadığını, tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, ceza tutanaklarının çalışmanın delilli olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini beyan etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili; Hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddi gerektiğini, çalışmanın kanıtlanamadığını ve davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

1. Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirir. (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulunun 12.07.2006 tarihli, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı).

Mahkemenin, Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Prof. Dr. Baki Kuru, Usuli Müktesep Hak (Usule İlişkin Kazanılmış Hak) Dr. A. Recai Seçkin’e Armağan, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No. 351 Ankara, 1974, sayfa 395 vd.)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

2-Eldeki davada ise Mahkemece verilen ilk kararı, bozma içeriğinde belirtilen ilkeler çerçevesinde araştırma yapılması gereği belirtilerek Dairemizce bozulmuştur. Mahkeme tarafından bozmaya uyulmuştur. Ancak bozmanın gereği yerine getirilmemiştir.

Mahkemece bozma sonrası, dinlenen tanık beyanlarına itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

3.Mahkemece yapılacak iş, 28.09.2009 ( 01... plakalı araca kesilmiş) 06.10.2010 01... plakalı araca kesilmiş) ve 04.12.2011( 01... plakalı araca kesilmiş), tarihlerinde 3 adet ceza makbuzu düzenlenmiş olmasına göre bu ceza makbuzlarının kesilme tarihleri ile dinlenen tanık beyanları arasındaki çelişkiyi giderecek şekilde tanıklar belirlenerek ve yine davacı tarafından çalışmayı bilebilecek tanıkların bildirilmesi halinde bunlarında dinlenilmesi ile önceki bozma ilamı içeriği de dikkate alınarak, talep edilen çalışma süresi yönünden fiilen çalışma olgusu araştırılmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.

VII. KARAR