Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8198 K.2025/14019

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili:müvekkilinin ilk defa 1977 yılında Türkiye'de SGK'lı olarak çalışmaya başladığını, 1996 yılına kadar çalışmalarının devam ettiğini, Bağ-Kur'lu olarak primlerini ödediğini, daha sonra Almanya’ya gittiğini 1997 yılında Almanya'da çalışmaya başladığını, 2013 yılında davacıya davalı Kurumdan yazı geldiğini ve Türkiye’deki çalışmaları karşılığı yaşlılık aylığına hak kazandığının bildirildiğini, Kuruma müracaatının istendiğini, herhangi bir ödeme yapmaksızın Türkiye'de 19 yıllık çalışmasından dolayı emekli olduğunu, aylık bağlandığını, ancak davacının yaşlılık aylığının Kurumca hatalı bir işlemle kesildiğini,

hesabında bulunan paraya usulsüz şekilde el konulduğunu, daha önce ödenmiş olan yaşlılık aylıklarının iadesini talep eden bir işlem tesis edildiğini, davacıya davalı yazısının 15.04.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, Kurumun davacının yaşlılık aylığınının 2018/38 sayılı genelgede yer alan talep tarihi itibariyle yurt içinde veya yurt dışında çalışmasının sona ermesi şartına dayandırılarak kesildiğini, davacıya tebligat yapılmadan savunma hakkı tanınmadan davacının hesabındaki paraya el konulduğunu, yasadan kaynaklanmayan bir yetkinin kullanıldığını belirterek.

09.04.2019 tarihli borç bildirim belgesi ile öğrenilen işlemin iptalini, bila tarihli 550973.. sayılı Kurum yazısı ile davacının yaşlılık aylığının kesilmesine ve önceden ödenmiş olan yaşlılık aylıklarının geri istenmesine dair işlemin iptalini, davacının yaşlılık aylığı talep tarihini takip eden aybaşından itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini, müvekkilinden habersiz yapılan kesintilerin iadesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili. Kuruma başvuru yapılmasının dava şartı olduğunu, zorunlu dava şartı eksikliğinden davanın reddedilmesi gerektiğini, davacının 17.03.19 97... .10.2018 tarihleri arasında Almanya'da çalışmalarının olduğunu, 01.11.2018 tarihi itibariyle Almanya'dan yaşlılık aylığı almaya başladığının anlaşıldığını,

maaş bağlanması için tahsis talep tarihi itibariyle yurt içinde veya yurt dışında çalışmalarının sona ermesi veya ikamete dayalı bir ödenek alanlardan ödeneklerinin sona ermesi şartı arandığından davacının yaşlılık aylığının 01.04.2013 tarihi itibariyle iptal edildiğini ve 87.115.95.TL ana para olmak üzere 20.912.13.TL faizi toplam 108.028.08.TL borcun oluştuğunun davacıya bildirildiğini, ...Sigorta Kurumu ile yapılan anlaşmalar gereği davacıya maaş bağlandığı tarih esas kabul edilerek davacıya 01.11.2018 tarihi itibariyle tekrar maaş bağlandığını, 5510 sayılı Kanun'un 96. maddesi gereğince mahsup işlemi yapıldığını,

sigortalının 01.11.2018 tarihinden itibaren birikmiş aylığı 8.337.53 TL bankaya gönderilmeden borçtan mahsup edildiğini, hakdüşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarında bulunduklarını belirterek; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile Bakırköy 19. İş Mahkemesinin 03.03.2021 tarihli, 2019/137 Esas - 2021/56 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına,

davanın kabulüne, davacının yaşlılık aylığının kesilmesine ve önceden ödenmiş olan yaşlılık aylıklarının yersiz ödeme kapsamında iadesine dair 5509731 sayılı Kurum işleminin iptaline, davacının 01.04.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, 09.04.2019 tarihli borç bildirim belgesinin iptaline, yersiz ödemelerin tahsili amacıyla davacının yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin iadesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; a.Kuruma müracaat şartının yerine getirilmediğini davanın usulden reddi gerektiğini, b.Kurumca yapılan işlemde hata bulunmadığını davanın esastan reddi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,