Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8239 K.2025/16178

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ... Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu işyerinde 30.10.2013- 28.01.2014 tarihleri arasında usta öğretici olarak çalıştığını, işverence müvekkilinin çalışmalarının SGK'ya bildirilmediğini belirterek davacının davalı Özel Büyük ... Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu firmasında 30.10.2013-28.01.2014 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili özetle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince 31.03.2017 tarihli karar ile davanın kabulüne, davacının davalı şirkete ait iş yerinde 30.10.2013-28.01.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Mahkemenin 31.03.2017 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 31.05.2018 tarihli kararı ile davalı olarak işletme ünvanının gösterildiği, bu işletme ünvanının gerçek kişiye mi yoksa bir şirkete mi ait olduğu, işverenin kim olduğu tespit edilerek taraf teşkili sağlanmaksızın ve göstereceği deliller toplanmaksızın hüküm kurulduğu gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne, davacının davalı şirkete ait iş yerinde 30.10.2013-28.01.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

C.İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin 07.11.2019 tarihli kararının süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 17.02.2021 tarihli kararı ile "Eldeki davada, Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de, bozmadan sonra yapılan yargılamada bozma gereği yerine getirilmeden, yine eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilerek karar verilmiştir.

Mahkemece yapılacak iş, davacının çalışmalarının geçtiği iddia olunan işyeri ile ilgili tüm belgeler, dava konusu dönem bordroları, davalı Kurumdan getirtilmeli, bu döneme ilişkin resen tespit edilecek bordro tanıkları ve aynı çevrede iş yapan işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı kimseler saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, tanık anlatımları arasında çelişki doğduğu takdirde bunlar giderilmeli, Kurum müfettişlerince davalı şirkete ait işyerinde inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı,çalışmanın varlığının kesin ve inandırıcı delillerle ortaya konulması sağlanmalı, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir." gerekçesiyle söz konusu kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonucunda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle, ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün yazılarıyla davacının çalışmasının sabit olduğunu, ortada resmi kayıtlar varken başka tanık aranmaması gerektiğini, bordro tanığının davacının çalışmasını doğruladığını, ancak tanığın davacının çalıştığını iddia ettiği dönemde çalışması bulunmadığı gerekçesiyle beyanlarının Mahkemece dikkate alınmadığını, oysa anılan tanığın beyanlarının açık ve net olduğunu, tanığın hizmet cetvelinde o dönemde bildirimlerinin bulunmamasının sigortasız çalıştırıldığından kaynaklandığını, sonuç olarak davanın reddine ilişkin kararın usule kanuna, hak ve adalete, devletin resmi kayıtlarına, hukuk devleti ilkesi ve güvenliğine açıkça aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Eldeki davada, davacı davalı şirkete ait işyerinde 30.10.2013-28.01.2014 tarihleri arasında geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini talep etmiş olup Mahkemece "Dinlenen bordro tanığı ... davacının iddialarını doğrulamış ancak hizmet cetvelinden davacı ile aynı dönemde çalışmadığı anlaşıldığından beyanına itibar edilmemiş, diğer tanık ... ise davacıyı tanımadığını beyan ettiğinden davacının davalı iş yerinde belirtilen dönemlerde fiilen çalıştığını usulüne uygun delillerle ispatlayamadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de karar eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalıdır.

Dosya kapsamında ... Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 16.12.2013 tarihli yazısından davacının 30.10.2013 tarihinde davalı iş yerinde usta öğretici olarak göreve başladığını bildirir yazısının bulunduğu, ... Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 28.01.2014 tarihli yazısından davacının davalı iş yerindeki işini 28.01.2014 tarihli istifası ile sonlandırdığını bildirir yazısının bulunduğu, ...

İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen 09.03.2022 tarihli müzekkere cevabında Özel Anayol Motorlu Taşıt Sürücüleri kursunda 30.10.2013 - 28.01.2014 tarihleri arasında direksiyon eğitimi usta öğreticisi olarak görev yapan personelin isim listesinin sunulduğu, bu listede 12 kişi bulunup davacının 5.sırada yer aldığı ve göreve başlama ve bitiş tarihlerinin 30.10.2013- 28.01.2014 olarak belirtildiği görülmüştür.

3. Mahkemece, ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nden davacının sicil dosyası celbedilmek suretiyle dinlenmeyen bordro tanığı dinlenerek davacının çalışma süreleri belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR