Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8322 K.2025/15862

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili, davalılar ... Turizm Taşımacılık Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ortak vekili ile .... Enerji Sis. Otom. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. temsilcisi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalıların istinaf başvurusunun esastan reddi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... Turizm Taşımacılık Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ortak vekili, davalı ... vekili ile .... Enerji Sis. Otom. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin 2010 yılından bu yana ... Belediyesi'ne çöp temizlik hizmeti veren taşeron şirketlerde çalıştığını, Nisan ayından beri de yeni çıkan yasayla ... Belediyesi kadrosuna geçtiğini ve halen çalıştığını, iş kazası sonucu yaralandığını belirterek maddi tazminat talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalılar ... ve ... vekili; davacının, davaya konu olayın gerçekleştiği tarihte, dava dilekçesinde davacı tarafından da kabul edildiği üzere müvekkili şirketin işçisi olmadığını, zira davacının çalıştığı iş, 23.06.2017 tarihli alt yüklenici sözleşmesinden de görüldüğü üzere götürü bedelle .... Enerji. Sist. Otom. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye (... şirketi) verildiğini, dolayısıyla açılan davanın müvekkili şirketler yönünden pasif husumet ehliyeti yönünden reddi gerektiğini, meydana gelen iş kazasında davacının ağır kusurlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili; davacının iş kazası geçirmeden önce (03.03.2017) o dönem çalıştığı ve yine aynı işi yaptığı ... Belediyesi alt yüklenicisi ... İnşaat Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimine katılmış olduğunu, İş bu davada müvekkili Belediyeye yöneltilen husumeti kabul etmediklerini, Müvekkili Belediyenin kadrolu elemanı olmadığı gibi davalının işvereni olan ... ve ... İş ortaklığı ile müvekkili arasında imzalanan sözleşmeye göre bu şirketten hizmet alımı yapıldığını, diğer davalı ile müvekkili Belediye arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi kurulamayacağını, pasif husumet eksikliği bulunan müvekkil Belediye yönünden davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Diğer davalı ... tarafından davaya karşı cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, davanın Belediye yönünden reddine, diğer davalılar yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalılar ... Turizm Taşımacılık Temizlik Hizmetleri San. ve Tic Ltd. Şti. ve ...Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. ortak vekili ile .... Enerji Sis. Otom. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. temsilcisi tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1-Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; belediye yönünden açılan davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, asıl ve alt işverenin kazada birlikte sorumlu olduğunu, İş Kanun'u 2. maddede durumun düzenlendiğini, Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, çöp toplama ve temizlik işinde belediyenin üst işveren olduğunu, iş güvenliği eğitiminde üst işverenin sorumlu olduğunu, davacının tazminatı davasını yalnızca asıl işverene de açabileceğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

2-Davalılar ...Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve ... Taşımacılık Hizmetleri San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davada asıl ve birleşen dava olmasına rağmen tek bir dosya gibi karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacının davalı şirketler nezdinde doğrudan bir çalışması söz konusu olmadığını, kaza tarihinde davalı şirket çalışanı olmadığını, husumet yöneltilmemesi gerektiğini, davacının dikkatsiz davranışları ile kaza meydana geldiğini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, asıl ve alt işveren değerlendirilmesinin hatalı olarak yapıldığını, rapora itirazların değerlendirilmediğini, yeniden rapor alınması gerektiğini, davalı belediyeden çalışmalarının ve gelirinin sorulup değerlendirme yapılması gerektiğini,

alacakların zamanaşımına uğradığını, yeniden kusur ve aktüerya raporları alınarak davanın şirketler yönünden reddinin gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

3-Davalı ... Enerji Sistemleri Otom Tur İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. temsilcisi istinaf dilekçesinde özetle; kaza günü şirket tarafından bir görevlendirme bulunmadığını, davacının dikkatsiz davranışları nedeniyle kaza meydana geldiğini, şirketin kusuru bulunmadığını, dosyanın eksik olarak incelendiğini, kusur raporunun denetime elverişli olmadığını, belediyenin sorumlu olmadığı yönündeki tespitin hatalı olduğunu, maddi tazminatın kabulünün de yerinde olmadığını, davacının maddi zararının oluşmadığını, çalışmaya devam ettiğini, iş gücü kaybına uğramadığını, ayrıca belediye ve alt işverenleri ibra ettiğine dair davacının sulh sözleşmesi imzaladığını belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ;Davacının davalı işveren nezdinde çalışmaktayken 09.07.2017 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu %9,2 oranında maluliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Usul ve yasaya uygun bilirkişi heyet raporu uyarınca kazanın meydana gelmesinde davalılar ...., ... ve ... şirketleri %90, davacının ise %10 kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Kusura ilişkin raporlarda iş hukuku ilkelerine göre değerlendirme yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece hükme esas alınan kusur ve hesap bilirkişi raporu gerekli hukuki ve teknik verileri içermekte olup dosya kapsamı ve oluşa uygun, denetime elverişlidir. Mahkemece denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacının maddi tazminat alacağına hükmedilmesi yerinde olmuştur.

Buna göre; tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, dayandıkları belgeler, dosya kapsamı, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesi, dava şartları, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçeler dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalılar ... Yönetimi Ltd. Şti., ... Ltd. Şti. ile ... Enerji Ltd.

Şti.'nin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Davalılardan ... Belediyesi Başkanlığı yönünden açılan davanın kusur bulunmadığı gerekçesi ile reddi hatalıdır. İş Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak bu kanundan iş sözleşmesinden veya toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur.

Belediye asıl işveren olarak diğer alt işverenlerle birlikte tazminattan müteselsilen sorumludur. Davacı istinaf başvurusu bu yönden yerindedir." gerekçesiyle davalıların istinaf başvurularının esastan reddi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... Turizm Taşımacılık Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ortak vekili, davalı ... vekili ile .... Enerji Sis. Otom. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1-Davalılar ... Turizm Taşımacılık Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ortak vekili temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2-Davalı .... Enerji Sis. Otom. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. temsilcisi temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

3-Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde müvekkil Kurum yönünden husumet yokluğu nedeni ile davanın reddi gerektiğini beyanla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20... . maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesi.

3. Değerlendirme

Mahkeme kararında yazılacak hususlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesinde belirtilmiştir. Maddeye göre, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, isteklerin her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Öte yandan, kanunun aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararın hüküm fıkralarının, açık, anlaşılır, çelişkisiz ve uygulanabilir olması gerekmekle birlikte, kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi sebeplere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak, kısaca maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi sebeple haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.

Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 298/2. maddesinde de “Gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz.” şeklinde özellikle düzenlenmiştir.

Gerekçe - hüküm çelişkisi, 10.04.1992 gün ve 1991/7 esas, 1992/4 karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına aykırı olup, salt bu aykırılık bozma sebebidir.

Eldeki davada, Bölge Adliye Mahkemesi'nce davalı ... yönünden davanın reddi kararının hatalı olduğu gerekçesiyle davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun ise kabulüne karar verilerek İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılmak suretiyle esas hakkında yeniden hüküm kurulmuş ise de davalıların istinaf başvuru sebepleri arasında davalı Belediyenin de sorumlu tutulması gerektiğinin ileri sürüldüğü anlaşılmakla bu hususun gözden kaçırılarak davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekçe ile hüküm çelişkisi meydana getirir mahiyette olup hatalı olmuştur.

Yine Bölge Adliye Mahkemesi asıl ve birleşen dava dosyası mevcut olduğu halde bu hususun gözden kaçırılması suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması sonucu yalnızca davanın kabulüne dair hüküm kurmakla asıl ve birleşen dava dosyaları yönünden ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi sonucu verilen temyize konu kararın bu hali ile eksik ve infazda tereddüt yaratacak mahiyette olduğu anlaşılmakla verilen karar yine isabetsiz bulunmuştur.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, temyiz eden davalılar ... Turizm Taşımacılık Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ortak vekili, davalı ... vekili ile .... Otom. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. temsilcisinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve bu aşamada bozma sebebine göre temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin karar bozulmalıdır .

VI. KARAR