Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8378 K.2025/17873

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacı Kurum vekili ve davalılar ... İnşaat ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,... Tur. İnş. San. ve Tic. A.Ş. ...-...-... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili 17.03.2009 havale tarihli dava dilekçesi ile Kurumda ...-...-... Tur. İnş.San.Tic.A.Ş. işyeri sigortalılarından iken 08.06.2003 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde vefat eden sigortalı ...'in hak sahiplerine 65.018,00-TL tutarında peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, bu nedenlerle 65.018,00-TL Kurum zararının şimdilik %50 miktarına kusur oranına tekabül

eden alacak miktarı olan 32.509,00-TL'nin tahsis ve onay tarihi olan 28.04.2004 tarihinden tahsil tarihine kadar işlemiş ve işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemenin 2011/1 05... /212 Karar sayılı birleşen dava dosyası ile davacı SGK, davalı ...Ş.’den Kurum zararının tahsili talebinde bulunmuştur. Mahkemenin 2014/2 59... /246 Karar sayılı birleşen dava dosyası ile davacı SGK, davalı ... Maden İnş. Taah. Mak. San ve Tic. Ltd. Şti.’den Kurum zararının tahsili talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı ... 08.04.2009 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazadan bu yana 5 yıllık zamanaşımı süresi dolduğundan öncelikle davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesini talep ettiğini, Mahkemenin ceza dosyasının sonucunu beklemesi gerektiğini, kazada vefat eden ... mirasçıları tarafından aleyhine Ankara 15. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/137 Esas sayılı dosyasıyla maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini belirtmiştir.

Davalılar ... Turizm İnş. San. Tic. A.Ş. ve ... Adi Ortaklığı vekili 03.06.2009 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle;, kazanın tamamen diğer davalı ...'ın aceleciliği tarifçi almayışı ve dikkatsizliğinden kaynaklandığını, inşaat sahasına giren tüm araçların sözleşme gereği nakliye işini üstlenen ... İnş. Ltd. Şti'nin sevk ve idaresinde olduğundan kamyonların iş güvenliği kurallarına uygun olarak çalışmalarını temin etme görevinin bu şirkete ait olduğunu, bu nedenle davanın ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti'ye ihbarını talep ettiklerini, davada sorumlu olduklarını kabul etmediklerini, müvekkilleri yönünden açılmış olan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 03.12.2019 tarihli 2019/32 Esas ve 2019/707 Karar sayılı kararıyla; asıl dava ve birleşen davalar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkeme kararına karşı davacı Kurum vekili ve davalılardan ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş. vekilleri ile ... tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. Dairemizin 30.03.2023 tarihli ve 2023/28 71... /3473 Karar sayılı ilamında; inceleme konusu dosyada"... 1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı ... tarafından ileri sürülen temyizi itirazları dışındaki tüm temyiz taleplerinin reddine,

2.Eldeki dava, 08.06.2003 tarihinde gerçekleşen kazada vefat eden sigortalıya yapılan ödemeler nedeniyle uğranılan Kurum zararının tahsili istemine ilişkin olup, 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21 inci maddesindeki;

“ ...İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir.” düzenlemesi getirilmiş ise de, söz konusu düzenlemenin, anılan Kanun'da,

yürürlüğü öncesinde gerçekleşen olaylardan kaynaklanan rücûan tazminat davalarında uygulanmasına imkan veren bir düzenleme bulunmadığı ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı sonucu olarak davanın yasal dayanağının 506 sayılı Kanun'un 26. maddesi olduğu belirgindir.

Davalı ... tarafından, temyiz aşamasında davaya konu kazayla ilgili, davacı Kuruma 16.05.2016 tarihinde ödeme yapıldığı beyan edilerek, ilgili ödemeye dair kayıt sunulduğu anlaşılmakla, adı geçen davalının iddiasına konu kayıtların her zaman ileri sürülebileceği gözetilerek, anılan beyanlar ile ödemeye dair belgelerin değerlendirme yetkisinin mahkemesine ait olduğu anlaşılmakla, ilgili hususlarda bir karar verilmek üzere kararın bozulması gerekmektedir. " gerekçesine dayalı olarak karar bozulmuştur.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1-Asıl dava yönünden davanın kabulüne,

a-26.007,20-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Turizm Anonim Şirketi'nden alınarak davacı tarafa verilmesine,

b-6.501,80-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... İnşaat ve Mühendislik A.Ş, ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş ile ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

c-Yargılama sırasında ...'ın sorumlu olduğu bedelin ödendiği anlaşılmakla bu kişi bakımından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

d-650,18-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacı tarafa verilmesine,

2-Birleşen 2011/1 05... /212 Karar sayılı dosya yönünden davanın kabulüne,

a-5.851,62-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'den alınarak davacı tarafa verilmesine,

3-Birleşen 2014/2 59... /246 Karar sayılı dosya yönünden davanın kabulüne,

a-3.250,90-TL Kurum zararının tahsis ve onay tarihi 28.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Maden İnşaat Ltd Şti'den alınarak davacı tarafa verilmesine, " karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı SGK vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararda fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı tutulmadığını, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalılar ..., ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bilirkişi Raporunun ("kusur raporu") denetime ve hüküm tesis etmeye elverişli olmadığını, rapora karşı itirazları karşılanmaksızın hüküm tesis edildiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, kazanın meydana gelmesinde davalılara kusur atfedilebilir hiçbir eyleminin bulunmadığı, haliyle uygun illiyet bağı unsurunun da müvekkilleri açısından söz konusu olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı Kurum vekili ve bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR