Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8623 K.2025/15805

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle, kendisinin ... ... ... Devlet Senfoni Orkestrasında 2001 Ocak ve 2007 Mart tarihleri arasında sigortasız olarak çalıştırıldığını, Senfoni Orkestrasının sezon takviminin Ekim ayından başlamak üzere (bazı durumlarda Eylül sonu) Mayıs ayının sonuna kadar olduğunu, Haziran ve Eylül aylarının turne ayları olup yıl içerisindeki bu aylar için de yine sigortasız olarak sürekli ve kesintisiz olarak çalıştığını, neticeten 01.01.2001-01.03.2007 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz takviye sanatçı statüsünde çalışması nedeni ile ..., Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü, ... ... Devlet Senfoni Orkestrasındaki anılan tarihlere ilişkin hizmetlerinin tespit ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından hizmet tespiti istenen yılların 20 01... yılları arasında olduğunu, anılan yılların zamanaşımına uğradığını, yetkili mahkemenin ... İş Mahkemesi olduğu ve davanın yetkisizlik kararı verilmesinin gerektiğini, esas yönünden ise davacı ile müvekkili bakanlık arasında davacının ay içerisindeki çalışmasına ilişkin 21 günü geçmeyen şekilde sözleşme imzalandığını, 21 günü geçmeyen çalışmalarda sigortanın yapılamayacağını, neticeten müvekkili bakanlık işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının 01.01.2001- 01.03.2007 tarihleri arasında davalı ... Bakanlığına bağlı ... iş yeri sicil numaralı ... ... Devlet Senfoni Orkestrasında hizmet akdi ile asgari ücretle sürekli ve kesintisiz bir biçimde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Bakanlık vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili özetle, müvekkili Kurumun yaptığı işlemlerin hukuka uygun olarak yapıldığını, davacının açmış olduğu davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının soyut ve hukuki değer taşımayan iddiaları dışında karinenin aksinin kabulünü gerektirecek nitelikte bir delil sunamadığını, Mahkemece, beyanları dikkate alınmadan, eksik inceleme ile karar verildiğini, bu nedenle Mahkemenin kararının usul, yasa ve yerleşmiş Yargıtay ilamlarına aykırı olup, bozmayı gerektirdiğini ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2. Eldeki davada, davacı 01.01.2001-01.03.2007 tarihleri arasında çalıştığının tespitini istemiş, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

3.Davacının hizmet tespiti iddiasını yönelttiği işverenin bir kamu kuruluşu olduğu gözetilerek, resmi Kurum ve kuruluşların işçi çalıştırma ve ücret ödeme de dahil olmak üzere tüm iş ve işlemlerinin yazılı belgeye dayanmasının asıl olduğu, bu kapsamda dosyada bazı dönemlere ilişkin, kısmi çalışma içeren puantaj kayıtlarının bulunduğu, davacının davaya konu tarihlerde norm kadroya tabi olmayıp, "takviye sanatçı" statüsünde çalıştığı, ...

Devlet Senfoni Orkestrasının konserler düzenlediği, konserde görev alan, orkestrada çalışan sanatçıları da gösteren konser broşürlerinin davalı Bakanlık'tan celp edildiği, bu broşürlerde davacının adının bulunmadığı konserlerin de varlığı dikkate alındığında, mevsimlik ve kısmi çalışma üzerinde durulmaksızın, konserde görevli bulunduğu haftalarda konser için ve konsere hazırlık için davacının ne kadar süre ile çalıştığı hususları değerlendirilmeksizin, tanık beyanlarına göre tam zamanlı ve sürekli çalıştığının tespitine karar verilmesi yerinde değildir.

4.Mahkemece, dosyadaki kısmi çalışmaları gösteren puantaj kayıtları, ücret ödemelerine ilişkin kayıtlar, davacının konsere katıldığı günler, konserin ne kadar sürdüğü, konsere hazırlık çalışmalarının haftada kaç gün, ne kadar sürdüğü hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek karar verilmelidir. Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR