Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8891 K.2026/191

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalılar ..., ... Sigorta A.Ş., ... Atık Yönetimi A.Ş. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar ... ve ... Atık Yönetimi A.Ş. vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ..., ... Sigorta A.Ş., ... Atık Yönetimi A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin eşi ve babaları olan ...nin davalı ... Şirketinin sigortalısı olarak diğer davalı ... Başkanlığına bağlı geri dönüşüm müdürlüğünün temizlik işleri müdürlüğünde... Şantiyesinde çalışmakta iken 35... plaka sayılı aracı kullanmakta iken aracın elektrik aksamında meydana gelen arıza nedeniyle geçirmiş olduğu iş kazası sebebiyle hayatını kaybettiğini, davalı...Temizlik Şirketinin araç maliki diğer davalı ... şirketinin ise aracın sigortasını yapan şirket olduğunu,kazanın davalıların kusuru neticesinde meydana geldiğini belirterek maddi ve manevi tazminatların davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müteveffanın diğer davalı ... Şirketinin personeli olduğunu, müvekkili belediyeyle davacıların murisi arasında herhangi bir iş sözleşmesi bulunmadığını, müvekkili belediyenin katı atıkların toplanması ve nakledilmesi işini ihale ile ... Şirketine verdiğini, kazadan dolayı sorumluluğun bu şirkete ait olacağını belirterek davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların dilekçesinde belirttiği 35... plakalı aracın 30.12.2012-30.07.2013 tarihleri arasında geçerli olmak üzere zorunlu mali mesuliyet sigortasının müvekkili ile...Temizlik arasında düzenlendiğini, kaza tarihi itibariyle şahıs başına 250.000,00 TL'ye kadar azami sorumluluklarının bulunduğunu, manevi tazminattan sorumlu tutulamayacaklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının asıl işvereninin ... Belediyesi olduğunu, davacıların murisinin maddi sıkıntı içinde olması sebebiyle kaza sırasında dikkatsiz ve kusurlu davranma ihtimalinin yüksek olduğunu, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını beyanla haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı...Temizlik...A.Ş.ise davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararında özetle; toplanan deliller ve bilirkişi raporları çerçevesinde davanın kısmen kabulüne, davalılardan...Temizlik...A.Ş..hakında açılan davanın reddine, diğer davalılar hakkında açılan davanın ise kısmen kabulüyle davacı ...için 566.136,99 TL maddi, 80.000,00 TL manevi, davacı ... için 25.480,63 TL maddi, 60.000,00 TL manevi, ... için ise 60.000,00 TL manevi tazminatın davalı...Temizlik dışındaki davalılardan tahsiline, davalı ... şirketinin poliçe limitiyle sınırlı sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ..., ... Sigorta A.Ş., ... Atık Yönetimi A.Ş. vekilleri istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; ".. A-1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, ...

3-Davalı ... Atık Yönetimi A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,

4-Harçlar Kanunu'na bağlı tarife uyarınca alınması gerekli 54.075,40 TL harçtan peşin alınan 13.518,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 40.556,55 TL harcın davalı ... Atık Yönetimi A.Ş'den tahsiliyle hazineye gelir kaydına,

5-Davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne,

6-Davalı ...Ş. istinaf başvurusunda haklı çıktığından yatırdığı istinaf karar harcının istek halinde iadesine,

7-İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

B-1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine,

2-Davacı ... için 566.136,99 TL maddi tazminatın, davacı ... için 25.480,63.-TL maddi tazminatın davalılar ... Belediyesi, ... Atık Yönetimi A.Ş, ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ayrı ayrı ödenmesine, hükmedilen maddi tazminat tutarlarına davalı ... yönünden dava tarihi olan 13.12.2013 itibaren, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan 12.02.2013 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, hesaplanan maddi tazminat limiti sigorta poliçesinde belirtilen tutarı aştığından davalı ...Ş.'nin müteveffanın eşi ... bakamından 239.232,64 TL ve kızı ... bakımından 10.767,36 TL’lik kısmından sorumlu tutulmasına,

3- Davacı ...'nin maddi tazminat taleplerinin reddine,

4-Davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile

Davacı ... için 80.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 60.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ...' için 60.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 12.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Belediyesi ve ... Atık yönetimi A.Ş,'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

5-Davalı... Sigorta A.Ş. yönünden manevi tazminat taleplerinin reddine,

6-Davalı...Temizlik İnşaat Turizm Taşımacılık .... A.Ş. yönünden maddi ve manevi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine,

7- Fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu kazada müvekkili idareye herhangi bir sorumluluk yükletilmesinin mümkün olamayacağını, zira müteveffanın belediye çalışanı olmadığını, çöp kamyonunun da belediyeye ait olmadığını, iş güvenliği eğitimlerinin davalı ...

Şirketi tarafından verildiğini, aracın bakım ve onarımının ise araç sahibi...Temizlik Şirketinde olduğunu, tüm sorumluluğun bu iki şirkete ait olacağını, müvekkili belediyenin iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili tüm tedbirleri aldığını, müteveffanın ağır kusuru nedeniyle illiyet bağının kesildiğini, görevi ve işi olmayan konuda hareket ettiğini ve ağır kusurunun bulunduğunu, çöp kamyonunun pres bölgesine bir kişinin çıkmasının tehlikeli olduğunun bilinen bir gerçek olduğunu, kullandığı araca ilişkin muayenelerin kaza öncesinde 31.01.2013 tarihinde yapılmış olduğunu, aracın yeni ve bakımlı olduğunu,

SGK tarafından ödenen peşin ve aylık ücretlerin hesaplama yapılırken düşülmesi gerektiğini, müteveffanın elde edebileceği gelirin tamamının davacılara yansıtılmasının maddi gerçeği aykırı olduğunu, hesap bilirkişisinin asgari ücretin 1,84 katını esas alarak hesaplama yapmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükmedilen manevi tazminatların fahiş olduğunu belirterek temyiz talep etmiştir.

Davalı ... Atık Yönetimi ve Taş.

A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının asıl işvereninin diğer davalı ... olduğunu, bu sebeple kazadan doğan sorumluluğun belediyeye ait olacağını, kazalının ihale kapsamında belediye asıl işverenliğinde şoför olarak çalıştığını, müvekkiline kusur yüklenemeyeceğini, kazada ... işçinin asli kusurlu olduğunu, müvekkili şirketin işyerinde tüm güvenlik önlemlerini aldığını, çalıştığı araca ilişkin kontrol ve muayenelerin yeni yapıldığını, sigortalının görevinin yalnızca araç kullanmaktan ibaret olduğunu, kendi görevi dışındaki bir işi icra etmeye çalıştığını, kusur raporunda bu durumun dikkate alınmadığını,

iş güvenliği ile ilgili gerekli tüm eğitimlerin verildiğini, aracın davalı ... şirketine sigorta ettirildiğini dolayısıyla maddi zarardan sigorta şirketinin sorumlu tutulması gerektiğini, aksi yöndeki kararın hatalı olduğunu belirterek temyiz talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosyada aldırılan bilirkişi raporu ile sigortalının (Vira Temizlik) kusursuz olduğunun tespit edilmiş olmasına rağmen şirket aleyhine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, işletilme halinde olmayan aracın sebep olacağı zararların sigorta genel şartları uyarınca teminat dışı olduğunu, kazanın oluşumunda ... sürücünün asli ve tam kusurlu olduğunu dolayısıyla hak sahiplerinin zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesinden tazminat talep edemeyeceklerini belirterek temyiz talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazası sonucu maddi ve manevi tazminatın davalı taraftan tahsili istemine ilişkindir.

1- Davalı ... vekilinin hükmedilen manevi tazminat miktarlarına ve davalılar ..., ... Sigorta A.Ş., ... Atık Yönetimi A.Ş. vekillerinin davacı ... için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan kesinlik sınırının 544.470,00 TL olup hükmedilen tazminata yönelik temyizi kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmakla temyiz itirazlarının miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davalı ..., ... Sigorta A.Ş., ... Atık Yönetimi A.Ş. vekillerinin davacı ... için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle, dosya kapsamında toplanan bilgi ve belgelere, delil ve ispat durumuna göre, kusur belirlemesine dair kabulün dosya kapsamı ile dairemizce benimsenen ilkelere uygun olmasına,

temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenlerin istinaf sebepleri olarak da dermeyan edildiği ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında gerekçesi açıklanarak itirazların karşılanmış olmasına göre, ileri sürülen temyiz sebeplerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş olması karşısında temyiz edenlerin sıfatlarına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Davalı ... vekilinin hükmedilen manevi tazminat miktarlarına ve davalılar ..., ... Sigorta A.Ş., ... Atık Yönetimi A.Ş. vekillerinin davacı ... için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,

2. Davalı ..., ... Sigorta A.Ş., ... Atık Yönetimi A.Ş. vekillerinin davacı ... için hükmedilen maddi tazminata yönelik tüm temyiz itirazlarının temyiz kapsam ve nedenlerine göre reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

3. Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar ..., ... Sigorta A.Ş., ... Atık Yönetimi A.Ş.'den sorumlulukları oranında alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,