Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/9053 K.2025/15740

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... sigortalı ...'in davalı şirkette 03.09.20 21... .03.2022 tarihleri arasında tır şoförü olarak çalıştığını, davalı iş yerinde çalışmakta iken tır içinde 11.03.2022 tarihinde vefat ettiğini, müvekkillerinden, ...'in müteveffanın eşi, ...'in müteveffanın oğlu, ...'in ise müteveffanın kızı olduğunu, her üç müvekkilinin de (müteveffanın iş kazası sebebiyle vefat etmesinden dolayı ) ölüm geliri hak sahibi olduğunu, ancak;

müvekkillerinin davalı yanca haksız yere ... ...'in ücretinin 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesine aykırı olarak prime esas kazancı eksik göstermesi nedeniyle mağdur olduklarını, davalı yanca çalışma süresi boyunca müteveffanın ücretinin gerçek ücretinin çok aşağısında gösterildiğini, ... sigortalının Yapı Kredi bankası hesap kayıtları incelendiğinde.

11.10.2021 tarihinde 2.689,56 TL maaş + asg. geç. ind. ve 3.050,00 TL avans ödemesi, 11.11.2021 tarihinde 3.000,52 TL maaş + asg. geç. ind. ve 4.000,00 TL avans ödemesi, 11.12.2021 tarihinde 2.863,06 TL maaş + asg. geç. ind. ve 4.550,00 TL avans ödemesi, 11.01.2022 tarihinde 2.325,98 TL maaş + asg. geç. ind. ve 3.270,00 TL avans ödemesi, 12.02.2022 tarihinde 4.217,64 TL maaş + asg. geç. ind. ve 5.750,00 TL avans ödemesi, 11.03.2022 tarihinde 4.103,40 TL maaş + asg. geç. ind. ve 5.250,00 TL avans ödemesi,

net olarak banka kanalıyla ... sigortalıya gönderildiğinin açıkça kayıtlardan gözüktüğünü, her ay sigortalının SGK'ya gösterilen ücretinin üstünde bir tutarda avans verilmesinin mümkün olmadığını, hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu, davalı yanın sırf SGK'ya düşük ücret bildirip az prim ödemek için bu yolu tercih ettiğini, müteveffanın davalı yandan hiç bir şekilde avans talebi de olmadığını, avans olarak gönderilen meblağın müteveffanın prime esas kazancı olduğunu, davalı yanın müteveffaya, ücretinin belli bir kısmını banka yoluyla maaş + asg. geç. ind. açıklamasıyla diğer kalan ücretini ise avans ödemesi açıklamasıyla ödediğini,

iş kazası sonucu sigortalının ölümü nedeniyle hak sahiplerine verilen ölüm gelirinin belirlenmesinde özellikle son 3 aylık prime esas kazancı önem taşıdığını belirtip, ... sigortalı ...'in 03.09.20 21... .03.2022 tarihleri arasındaki çalıştığı zamandaki her ay için ayrı ayrı prime esas alınan gerçek ücretinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ...'in müvekkili şirkette yurt içi şoförü olarak 03.09.2021- 11.03.2022 tarihleri arasında asgari ücret ile çalıştığını, müteveffanın, belirsiz süreli iş sözleşmesinde geçtiği şekilde asgari ücretle çalışmayı kabul ederek işe başladığını, maaşını bilerek işe girdiğini, imzalı ücret bordrolarından ve banka dekontlarından davacının aldığı ücretin görüldüğünü, ayrıca işverenin belirsiz süreli iş sözleşmesinde belirtildiği üzere, çalışanlarına teşvik amaçlı süreklilik arz etmeyen nakdi, ayni ödemeler yapacağını;

aracın ve emtianın ulaşım(mazot, gümrük, otoyol vs.) giderleri için ise iş avansı vereceğini sözleşme özgürlüğü kapsamında kararlaştırdığını, ... da yapılan bu ödemelerin ücrete dahil olmadığını bilerek sözleşmeyi imzaladığını, avans açıklaması ile bir kısım ödemelerin yapılmasının sebebinin: muhasebe kayıt sisteminde hesap kodları içerisinde harcırah kodu olmadığından harcırah ödemeleri, personel avansı olarak kaydedildiğini, harcırah (görev yollukları) ödemelerinin personel avansı olarak çalışanların hesabına gönderildiğini, iş avansı ödemelerinin ise iş avansı olarak çalışanların hesabına gönderildiğini,

sigortalı müteveffanın çalıştığı 6 aylık dönemde yurt içi şoförü olarak çalıştığını, ...-... arası ya da ...-... arasındaki seferlere çıktığını, müteveffaya şehir dışına çıktığı seferlerdeki günlük yemek, içme, barınma vb. ihtiyaçlarını karşılaması için 2021 yılı için günlük 150 TL yol harcırahı(görev yolluk ücreti), 2022 yılı için ise günlük 200 TL yol harcırahı (görev yolluk ücreti) verildiğini, harcırahın (yolluk) işçinin görevli bulunduğu yerden başka yerlere geçici görevle gönderilirken yapacağı ek masrafa karşılık yapılan ödemeler olduğunu,

davalı iş yeri davacıya ücreti dışında sefer başına ödeme yaparken asıl amacı davacının yapacağı ek masrafları karşılamak olup, onun ücretini artırmak gibi bir amaç içinde olmadığını, burada işçiye verilen harcırahın ücret niteliğinde olmayıp yolluk kapsamında olduğunu, ... sigortalının maaşları haricinde, harcırah hak edişleri ile yol harcamalarının şoförün hesabına alacak kaydedilerek,

personel alacağı niteliği nedeniyle "personel avansı" olarak kendisine ödendiğini, davalı şirket ile sigortalı ... arasında imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinde harcırah ve iş avansı ödemelerinin sözleşme özgürlüğü kapsamında ücrete dahil olmadığı kararlaştırıldığını, sigortalı müteveffaya bu doğrultuda ödemeleri eksiksiz bir şekilde yapıldığını belirtip, davanın reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın müvekkili Kurum yönünden reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde: İstinaf sebepleri ile eksik incelemeye dayalı İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmişlerdir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prime esas kazanç tespitine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR