Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/9548 K.2025/16783

İlk Derece Mahkemesince bozma kararı üzerine verilen karar davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ...

Belediyesinde 24.12.2010 tarihinde çalışmaya başladığını, 14.07.2016 tarihine kadar sürekli ve kesintisiz bir şekilde davalı ... bünyesinde çöp işlerinde çalıştığını, çalışma süresi boyunca çöp toplama işi yaptığını, 14.07.2016 tarihinde davalı ... tarafından iş akdine son verilerek bir daha işe gelmemesinin istenildiğini, davacının belirtilen tarihler arasında sadece davalı bünyesinde çalıştığını, ancak davalı ... tarafından davacının çalışmalarının SGK'ya bildirilmediğini, davacının ilk işe girişinde ...

Ltd Şirketi bünyesinde çalışmış gibi gösterildiğini, daha sonrasında ise çalışmalarının SGK'ya bildirilmediğini, bazı zamanlarda ise mevsimlik işçi gibi çalışmış gösterildiğini, davacının başka bir işveren bünyesinde çalışmasının olmadığını, anılan tarihler arasında sadece davalı bünyesinde çalıştığını belirterek, davacının 24.12.2010-14.07.2016 tarihleri arasında davalı ... bünyesinde kesintisiz ve sürekli olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin haksız olduğunu, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının davalı ... bünyesindeki çalışmalarının kesintisiz olmadığını, dönemli çalışmalar olduğunu, ilk işe girişinin 12.07.2011 tarihi olduğu,

28.12.2011 tarihinde işyerinden ayrılışının yapıldığını bu tarihten sonra da son olarak iş akdininn askıya alındığı 14.07.2016 tarihine kadar kesintili olarak 5-29 (mevsimlik) çalışmalarının mevcut olduğunu, çalışma süresinin dolması nedeniyle işçinin işten ayrıldığını, beyan edilen hususların sigorta kayıtlarından da belli olduğunu, davacının davalı Kurumda 12.07.2011-28.12.2011, 16.01.2012-12.07.2012, 19.10.2012-28.12.2012, 20.01.2014-14.07.2014, 17.03.2015- 14.09.2015, 18.01.2016-14.07.2016 tarihleri arasında dönemlik işçi olarak çalıştığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.12.2021 tarihli kararı ile "1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davacının, davalı ... nezdinde 25.05.2011-11.07.2011, 29.12.2011-15.01.2012, 13.07.2012-18.10.2012, 29.12.2012-19.01.2014, 15.07.2014-16.03.20 15... .09.2015-17.01.2016 tarihleri arasında hizmet akdine bağlı olarak tam gün çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 08.12.2022 tarihli kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde taraf ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 27.04.2023 tarihli ilamında, "...davacının çalıştığı işyerinin resmi kurum niteliğinde Belediye işyeri olup tüm işlem ve eylemlerinin resmi olarak yapılmasının esas olduğu, bu kapsamda davacı ile mevsimlik iş sözleşmesi imzalandığı, bu döneme ilişkin ücret ödemelerinin de ...

Bankası aracılığıyla ödendiği dosya kapsamından anlaşılmış olup davacının sürekli çalıştığı iddiası karşısında ara dönemde davacıya ücret ödenip ödenmediği, ne şekilde ödeme yapıldığı, resmi kurumdan yapılan ücret ödemelerinin kayıt altına alınmasının zorunlu olduğu hususu gözetilerek çalışma olgusunun tereddütsüz şekilde ortaya konulması kapsamında araştırma yapılmalı, tanık beyanları arasındaki çelişki giderilmeli, davalı Belediyeden bildirim dışı kalan sürelerde Belediye çalışanlarına ve varsa diğer sözleşmelilere yapılan ödemeleriyle ilgili çarşaf bordro gönderilmesi istenilerek ücretlerin ne şekilde ödendiği,

davacının ücret bordrolarında adının geçip geçmediği araştırılarak sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar İlk Derece Mahkemesinin 28.02.2024 tarihli kararı ile; "1-) Davanın kabulüne, 2-) Davacı ...'nun 25.05.2011 ilâ 11.07.2011, 29.12.2011 ilâ 15.01.2012, 13.07.2012 ilâ 18.10.2012, 20.10.2012 ilâ 19.01.2014, 15.07.2014 ilâ 16.03.20 15... .09.2015 ilâ 14.06.2016 tarihleri arasında, belirtilen bu tarihler de dahil olmak üzere, hizmet akdine bağlı olarak davalı ... nezdinde tam gün ve kesintisiz biçimde sigortalı nitelikte çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

C. 2. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 28.11.2024 tarihli ilamında, "...Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama yapılmış ise de davalı işverenin kamu kurumu olduğu, kamu kuruluşlarında çalışanların hizmetlerinin kayıtlara geçirilmesinin ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılmasının asıl olduğu, davacının kamu kurumu olan işyerinde çalıştığını iddia ettiği hususu göz önünde tutulmaksızın davacının, kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmadan karar verilmiştir.

Davacının, kamu kurumu olan Belediye bünyesindeki çalışmalarının resmî kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olduğundan talep edilen dönemler yönünden, Mahkemece önceki bozma ilamında belirtildiği üzere davacının bildirim yapılmayan dönemlerde ne şekilde çalıştığı, davacının ücret bordrolarında adının geçip geçmediği, ücretsiz çalıştırılamayacağına göre ücretlerinin ne şekilde ödendiği araştırılarak ve yapılan araştırma neticesinde davacıya yapılan ücret ödemeleri esas alınarak karar verilmelidir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Verilen Üçüncü Karar

İlk Derece Mahkemesinin 21.04.2025 tarihli kararı ile; "1-) Davanın kabulüne, 2-) Davacı ...'nun 25.05.2011 ilâ 11.07.2011, 29.12.2011 ilâ 15.01.2012, 13.07.2012 ilâ 18.10.2012, 20.10.2012 ilâ 19.01.2014, 15.07.2014 ilâ 16.03.20 15... .09.2015 ilâ 14.06.2016 tarihleri arasında, belirtilen bu tarihler de dahil olmak üzere, hizmet akdine bağlı olarak davalı ... nezdinde tam gün ve kesintisiz biçimde sigortalı nitelikte çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

1. Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirir. (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulunun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)

2.Mahkemece, bozma ilamına uyulmuş ise de bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiş, davalı işverenin kamu kurumu olduğu, kamu kuruluşlarında çalışanların hizmetlerinin kayıtlara geçirilmesinin ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılmasının asıl olduğu, davacının kamu kurumu olan işyerinde çalıştığını iddia ettiği hususu göz önünde tutulmamıştır.

3.Önceki bozma ilamında açıkça yapılan araştırma neticesinde davacıya yapılan ücret ödemeleri esas alınarak karar verilmesi gerektiği belirtilmiş olup karar gerekçesinde de Halkbank'a müzekkere yazılarak davacının maaş hesabına ait tüm dökümün istenilmesi neticesinde dosyaya sunulan cevap yazısı ekinde yer alan ekstrede davalı ... tarafından davacıya 19.07.2011, 15.08.2011, 15.09.2011, 15.10.2011, 04.11.2011, 15.12.2011, 15.01.2012, 15.02.2012, 15.03.2012, 15.04.2012, 15.05.2012, 15.06.2012, 15.07.2012, 15.11.2012, 15.12.2012, 15.01.2013, 15.02.2014, 19.03.2014, 15.04.2014, 16.05.2014, 15.06.2014, 15.07.2014, 15.04.2015, 15.05.2015,

15.06.2015, 15.07.2015, 15.08.2015, 15.09.2015, 15.02.2016, 15.03.2016, 15.04.2016, 16.05.20 16... .06.2016 tarihlerinde ücret ödemesi yapıldığı belirtilmiş ise de bazı aylarda ödeme yapılmadığı gözetilmeden ve ücret ödemeleri nazara alınmadan davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup Mahkemece, ücret ödemeleri nazara alınarak sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,