Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/9559 K.2026/9

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ilaç bedelinin Kurumca karşılanması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurumca karşılanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; talep konusu ilacın ... kapsamında bulunmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

2. Dairemiz kararıyla; davaya konu ilacın söz konusu kanser hastalığının tedavisinde hayati öneme haiz ve kullanılmasının zorunlu olup olmadığının, dolayısıyla kullanılmasının tıbben ve fennen sigortalının iyileşmesine katkıda bulunup bulunmayacağının, ilacın hangi tür kanser hastalarında hangi evrede ve hangi dozda kullanılacağının ve bu hususların nasıl belirleneceğinin, davaya konu ilaçla yapılacak tedavinin bilinen mevcut tedavi yöntemlerine göre daha etkin ve daha yararlı olup olmadığının üniversitelerin tıbbi onkoloji bilim dalından alınacak sağlık kurulu raporu ile saptanması gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile tedavi süresince akıllı kanser ilacının Kurum tarafından karşılanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 3 70... . maddeleri ile 6100 sayılı Kanunu'nun 150. madde hükümleridir.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamından; davacı vekilinin, duruşma gününden önce usulüne uygun şekilde düzenlenmiş, belgeli ve geçerli bir mazeret dilekçesini mahkemeye sunduğu, mazeretin içeriğinin somut, ciddi ve kabul edilebilir nitelikte olduğu, buna karşın mahkemece yalnızca tebligat giderinin yatırılmadığı gerekçesiyle mazeretin reddine karar verildiği, devamında davacının duruşmada hazır bulunmadığı kabul edilerek dosyanın HMK’nın 150. maddesi uyarınca işlemden kaldırıldığı, süresinde yenilenmediği gerekçesiyle de davanın açılmamış sayılmasına hükmedildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Mahkemece izlenen usulün hukuka uygun olmadığı açıktır. Zira, usulüne uygun ve geçerli mazeret dilekçesi sunulmuş olması halinde, mahkemenin öncelikle bu mazereti esaslı biçimde değerlendirmesi, mazeretin kabulü halinde duruşmayı ertelemesi gerekirken; mazeretin içeriği ve haklılığı tartışılmaksızın, sırf tebligat giderinin yatırılmamış olması gerekçe gösterilerek mazeretin reddedilmesi, hak arama özgürlüğünü ve adil yargılanma hakkını zedeleyen şekli bir yaklaşım niteliğindedir.

Kaldı ki, tebligat giderinin yatırılmamış olması, tek başına mazeretin reddini ve davanın işlemden kaldırılmasını gerektiren zorunlu bir usul şartı değildir. Mahkemece, gider avansının ikmal edilmesi ve bu eksikliğin giderilmesi için davacı tarafa kesin süre verilmesi, eksikliğin giderilmemesi halinde buna bağlı usuli sonuçların değerlendirilmesi gerekirken, doğrudan mazeretin reddi yoluna gidilmesi ölçülülük ve usul ekonomisi ilkeleriyle de bağdaşmamaktadır.

Bu itibarla; usulüne uygun ve geçerli mazeret dilekçesi bulunmasına rağmen, yalnızca tebligat giderinin yatırılmadığı gerekçesiyle mazeretin reddedilmesi, devamında dosyanın işlemden kaldırılması ve açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR