Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2008/14927 K.2012/595

Ceza yargılamasında hiçbir duraksamaya yer vermeden gerçeği ortaya çıkarmak görev ve yetkisi bulunan ceza hâkimi, ileri sürülen mücbir sebebin dayandığı olayların vukuu ile defter ve belgelerin elden çıkmasını doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığını, bunların mükellefin faaliyet alanı itibarı ile mutat ortam yer ve mekânda muhafaza edilme olgusu, olayın meydana gelme olasılığı, doğal ve kaçınılması mümkün olmayan nedenlere dayanıp dayanmadığı,

öngörülebilme ve neden-sonuç ilişkisi, vergi denetiminden kaçma amacına yönelik tertip niteliği vesair ile olayın arz ettiği özelliği duruşmadan ve tahkikattan edineceği kanaate göre irdeleyip değerlendirmeli ve delilleri serbestçe takdir etmeli, irade dışında meydana geldiği ve defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı veya yok olması sonucunu doğurduğu vicdani kanaatine ulaşması halinde mücbir sebep olarak kabul etmelidir.

Muhafaza görevinin gerektirdiği özenin gösterilmemesi sonucu defter ve belgelerin zayii olması olgusunun irade dışındaki sebep olarak kabulü mümkün değildir.

Somut olayda; sanık 16.01.2003 tarihinde işyerinde su borusunun patlaması sonucu bazı belgelerinin hasar gördüğünü, tebligat yapıldığı tarihlerde işyerinin tahliye edilme durumu olduğundan incelemenin yeni taşınacağı işyerinde yapılmasını ve bu nedenle ek süre verilmesini istediğini ancak verilmediğini beyanedip, işyerinin tahliyesine ilişkin icra dosyalarının ve su baskınına ilişkin komşu işyerinin açtığı zarar-ziyan davasının numaralarını vermiş ise de son celsede istenildiği takdirde suça konu defter ve belgelerini ibraz etmeye hazır olduğunu belirtmesi karşısında;

sanığın suça konu tüm defter ve belgeleri vergi dairesine ibraz etmesinin sağlanması, ibraz edememesi veya belgelerde eksiklik bulunması durumunda sanıktan nedeninin, zayi olan defter ve belgesinin olup olmadığının, var ise buna ilişkin tutanak, mahkeme kararı, ilan, tespit, bildirim gibi delillerinin istenilmesi, dosya içerisindeki araştırma yazısı yeterli olmadığından vergi dairesinden sanığın vergi suçu ve inceleme raporlarının bilgileri verilerek defter ve belgeleri ibraz edebilmek için ek süre talep edip etmediğinin yeniden araştırılması,

toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirilip yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında mücbir sebebin ne şekilde oluştuğu karar yerinde tartışılıp sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden eksik soruşturma sonucu ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması,