Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2009/14618 K.2010/2705

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ...'nın yapılan yargılamaları sonucunda haklarında açılan kamu davasının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/8. maddesi uyarınca durmasına, gereği için dosyanın Sermaye Piyasası Kuruluna gönderilmesine dair, İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 02/12/2008 tarihli ve 2002/323 esas, 2008/393 sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin, İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 28/01/2009 tarihli ve 2009/83 değişik iş sayılı kararını kapsayan tüm dosya kapsamına göre.

İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesince sanıkların eylemlerinin 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 47/A-2. maddesi kapsamında kalması, bu suç nedeniyle soruşturma ve kovuşturma yapılması hususunda aynı Kanun'un 49/1. maddesi gereğince Sermaye Piyasası Kurulunun yazılı bir başvurusunun bulunmadığından bahisle kamu davasının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/8. maddesi uyarınca durmasına,

gereği için dosyanın Sermaye Piyasası Kuruluna gönderilmesine dair karar verilmiş ise de, dosya içerisinde adı geçen sanıklar hakkında Sermaye Piyasası Kurulunun 20/07/2004 tarihli ve XVIII-8/17-2 sayılı denetleme raporu bulunduğu gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca, anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 09.06.2009 gün ve 2009/5996/30774 sayılı kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay C.

Başsavcılığının 24.06.2009 gün ve KYB.2009154772 sayılı ihbarnamesiyle daireye ihbar ve dava evrakı tevdii kılınmakla incelenip gereği görüşüldü:

Tasarrufların menkul kıymetlere yatırılarak halkın iktisadi kalkınmaya etkin ve yaygın bir şekilde katılmasını sağlamak amacıyla; sermaye piyasasının güven, açıklık ve kararlılık içinde çalışmasını, tasarruf sahiplerinin hak ve yararlarının korunmasını, düzenlemek ve denetlemek amacıyla kabul edilen 2499 sayılı “Sermaye Piyasası Kanunu”, 30.07.1981 gün ve 17416 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Aynı Kanuna dayanılarak Bakanlar Kurulu'nun 26.04.1982 gün ve 8/4644 sayılı Kararı ile “Sermaye Piyasası Kurulu Teşkilat, Görev ve Çalışma Esasları Yönetmeliği” 24.06.1982 gün ve 17734 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmelik ile Sermaye Piyasası Kurulu'nun görev, yetki ve sorumlulukları, iç teşkilatı, yönetim ve çalışma kural ve yöntemleri düzenlenmiştir.

Anılan Yönetmeliğin “Kurul'un Teşkilat ve Organları” başlıklı 12. maddesi; “(Değişik fıkra: 25/10/1991 - 91/2355 K.) Sermaye Piyasası Kurulu, Kurul Başkanı ve Üyeleri ile Başkana bağlı olarak Kurul faaliyetlerini yürüten teşkilattan oluşur.

Başkan ve Üyeler, Sermaye Piyasası Kurulu'nun karar organını oluştururlar.

Kurul Başkanı, karar organının ve yürütme teşkilatının başıdır” biçiminde olup, devamı maddelerde de Kurul'un çalışma yöntemleri belirlenmiş, V. Bölümde; Kurul’daki iş akışı ve çalışmanın sonuçlandırılmasına ilişkin hükümlere yer verilmiş, aynı bölümün “Çalışmanın Sonuçlandırılması, Onay ve Kararlar” başlıklı 4. kısmın “Dosya Üzerinde İşlemler” başlıklı 84. maddesinde; “Çalışma birimlerinde oluşturulan dosyalar, daire başkanlıklarından geçirilerek Genel Sekreterlik eliyle Kurul Başkanı'na sunulur.

Denetim, etüd-araştırma ve genel idari karar dosyaları üzerinde raportör incelemesi yapılmaz.

Servis raporuna bağlanmış olsun ya da olmasın tüm dosyalar, daire başkanlıkları ve Genel Sekreterce incelenerek, grup başkanı, daire başkanı ve Genel Sekreterin dosyaya ilişkin kanaati kısaca belirtilir” hükmü öngörülmüştür.

Yönetmeliğin 86. maddesine göre de Kurul Başkanı, çalışma birimlerinden tevdi edilen dosyaları inceler, yetkisi kapsamına giren konulara ilişkin dosyalardaki önerileri, olumlu ya da olumsuz Başkanlık onayına bağlayarak sonuçlandırılır ve Kurul Başkanı'nın yetkisini aşan konuları içeren dosyalar, karar organının gündemine alınır.

Kurul kararına ya da Başkanlık onayına bağlanan öneriler, buna ilişkin dosya ile birlikte ilgili çalışma birimine gönderilerek karar ya da onayın gereğinin yerine getirilmesine ilişkin işlemler yürütülür. 87. maddeye göre de Kurul'ca alınan ve derhal icra edilebilir nitelik taşıyan kararlar maddedeki usule göre yürürlüğe konulur.

Anılan Yönetmeliğin 87/1-b/bb maddesine göre ise Kurul'un bir konuyu ya da gerçek ve tüzel kişiyi ilgilendiren özel nitelikli kararları yargı merciinde takibi gerekiyorsa Başhukuk Danışmanlığına gönderilir.

2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Usul Hükümleri” başlıklı 49. maddesi; “(Değişik madde: 29/04/1992 - 3794/36 md.; Değişik madde: 23.01.2008-5728 S.K./374.mad)

47 nci madde kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturma yapılması, Kurul tarafından Cumhuriyet savcılığına yazılı başvuruda bulunulmasına bağlıdır. Bu başvuru ile Kurul aynı zamanda katılan sıfatını kazanır.

Bu Kanuna aykırı fiillerin işlendiğine dair bilgi edinen Cumhuriyet savcıları, Kurulu haberdar ederek durumun incelenmesini isteyebilirler.

Cumhuriyet savcıları kovuşturmaya yer olmadığına karar verirlerse, Kurul kendisine tebliğ edilecek bu kararlara karşı Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraza yetkilidir” biçiminde olup, aynı Kanunun 47. maddesinde öngörülen suçlardan dolayı soruşturma yapılması ancak Sermaye Piyasası Kurulu'nun yazılı başvurusu ile mümkün bulunmakta olup, Kurul'un karar organının onayına sunulmak üzere hazırlanan denetim raporlarının kendi başlarına 49. madde hükmünü doğurabilmeleri olanaksızdır.

İncelenen dosya içeriğine göre; sanıklar hakkında katılan Akbank A.Ş. vekilinin 19.09.2002 tarihli şikayeti sonucunda yürütülen İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2002/48620 hazırlık sayılı soruşturmasında; tüm sanıklar hakkında alım satım işlemleri ile fiyat ve işlem hacminin manipülasyonu suçunun 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 47/A-2 maddesini ihlal ettiğinden bu suçun soruşturmasının diğer suçlardan tefriki ile İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Ekonomik Suçlar Bürosunun 2002/46380 hazırlık sayısı ile soruşturulmasına karar verildiği,

2002/48620 hazırlık sayılı soruşturmada ise sanıklar ..., ..., ..., ... ve ek iddianame ile haklarında dava açılan sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2002/323 esas sayılı dosyasında kamu davası açıldığı,

yapılan yargılama sonucunda mahkemenin 02.12.2008 gün ve 2002/323 esas,2008/393 sayılı kararı ile sanıkların eylemlerinin 2499 sayılı Kanunun 47/A-2 maddesi kapsamında kaldığından ve bu suç nedeniyle soruşturma ve kovuşturma yapılmasının aynı Kanunun 49/1. maddesi uyarınca Sermaye Piyasası Kurulu'nun yazılı başvurusuna bağlı olması ve Sermaye Piyasası Kurulu'nun da yazılı bir başvurusunun bulunmaması nedeniyle CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca yargılamanın durmasına ve dosyanın Sermaye Piyasası Kurulu'na gönderilmesine karar verildiği,

katılan vekilinin iş bu karara yönelik itirazının ise İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 28.01.2009 gün ve 2009/83 değişik iş sayılı kararı ile reddedildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemenin böylece kesinleşen durma kararı üzerine dosyanın gönderildiği Sermaye Piyasası Kurulu'nun 02.03.2009 gün ve 1062-2995 sayılı yazısında özetle.

Sermaye Piyasası Kanunu'na aykırı olarak Eczacıbaşı Yatırım Holding Ortaklığı A.Ş. hisse senedinde 03.07.2002-17.09.2002 tarihleri arasında yapay fiyat oluşumuna neden olan ..., ..., ... ve ... hakkında Kurul uzmanlarınca düzenlenen 20.07.2004 tarih ve XVIII-8/16-l sayılı Denetleme Raporundaki tespitleri değerlendiren Kurul Karar Organı'nın 29.07.2004 tarih ve 31/965 sayılı kararı çerçevesinde Sermaye Piyasası Kanunu'nun 47/A-2 ve 49. maddesi hükümleri uyarınca yapılan suç duyurusu üzerine açılan kamu davasının yargılamasının İstanbul 14. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2004/1875 esas sayılı dosyası üzerinden devam ettiği ve Sermaye Piyasası

Kanunu'na aykırı olarak İntema İnşaat ve Tesisat Malzemeleri Satış ve Pazarlama A.Ş. hisse senedinde 23.07.2002-07.08.2002 tarihleri arasında yapay fiyat oluşumuna neden olan ..., ..., ..., ...ve ... hakkında Kurulu uzmanlarınca düzenlenen 20.07.2004 tarih ve XVIII-8/17-2 sayılı Denetleme Raporundaki tespitleri değerlendiren Kurul Karar Organı'nın 29.07.2004 tarih ve 31/964 sayılı kararı çerçevesinde Sermaye Piyasası Kanunu'nun 47/A-2 ve 49. maddesi hükümleri uyarınca yapılan suç duyurusu üzerine açılan kamu davasının yargılamasının İstanbul 12. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2006/922 esas sayılı dosyası üzerinden devam ettiği,

anılan Mahkemenin 18.09.2008 tarihli kararıyla yakalanamayan sanıklar ... ve ... için tefrik kararı verildiği ve bunlarla ilgili yargılamanın Mahkeme'nin 2008/730 esas sayılı dosyası üzerinden sürdürüldüğü, yine Sermaye Piyasası Kanunu'na aykırı olarak İntema İnşaat ve Tesisat Malzemeleri Satış ve Pazarlama A.Ş. hisse senedinde 16.08.2002-06.09.2002 tarihleri arasında yapay fiyat oluşumuna neden olan ..., ...,

... ve ... hakkında Kurul uzmanlarınca düzenlenen 20.07.2004 tarih ve XVIII-8/17-2 sayılı Denetleme Raporundaki tespitleri değerlendiren Kurul Karar Organı'nın 29.07.2004 tarih ve 31/964 sayılı kararı çerçevesinde Sermaye Piyasası Kanunu'nun 47/A-2 ve 49. maddesi hükümleri uyarınca yapılan suç duyurusu üzerine açılan kamu davasına ilişkin yargılamanın İstanbul 10. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2006/355 esas sayılı dosyası üzerinden sürdüğü ve Mahkeme'nin 22.10.2008 tarihli kararıyla yakalanamayan sanık ... hakkında tefrik kararı verilerek bu sanık hakkındaki dosyanın aynı Mahkeme'nin 2008/908 esas sırasına kayıtlı olduğunun bildirildiği

görülmektedir.

Dosyada mevcut Sermaye Piyasası Kurulu'nun 14.04.2009 gün ve 1618-4886 sayılı yazısında ise özetle; İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2002/323 esas ve 2008/393 karar sayılı dosyası üzerinden görülen davanın konusu ile Eczacıbaşı ve İntema hisse senetlerine ilişkin olarak Sermaye Piyasası Kurulu'nca suç duyusunda bulunulması üzerine açılan kamu davalarının konularının ayniyet gösterdiğinin tespit edildiği, yargılamaya konu davanın sanıkları ile, Kurul'ca suç duyurusunda bulunulması üzerine açılan kamu davalarının

Sanıklarının, ... ve ... dışında ortak olduğu, bu kişilerin manipülasyon suçundan sorumlulukları konusunda ise ilgili dönemde Kurul'ca uzmanlar vasıtasıyla yaptırılan denetim sonucunda elde edilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde haklarında suç duyurusunda bulunulmadığı,

bu bağlamda Mahkemenin 2002/323 esas sayılı dosyasındaki davanın konusu ile Kurul'ca suç duyurusunda bulunulması üzerine kamu davası açılmasına karar verilen İntema ve Eczacıbaşı hisse senetlerinde manipülasyon suçuna ilişkin dava konuları benzer nitelikte olup, sanıkların eylem ve sorumluluklarının Sermaye Piyasası Kurulu'nun ilgili Denetleme Raporlarında tespit edildiği,

bu çerçevede, suça konu olay ve suç failleri Kurul'ca yapılan suç duyuruları ile adli makamlara yansıtılmış olduğu için Sermaye Piyasası Kanunu'nun 49. maddesinde yer verilen Kurul'un başvuru şartı gerçekleşmiş olduğundan, İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2002/323 esas sayılı dosyasında görülmekte olan davanın Kurul'ca yapılan suç duyuruları üzerine açılan davalar ile birleştirilmesine karar verilmesi hususunun ise mahkemenin takdirinde olduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır.

Şu halde Sermaye Piyasası Kurulu'nun 02.03.2009 gün ve 1062-2995 sayılı yazısı ile 14.04.2009 gün ve 1618-4886 sayılı yazılarına göre; sanıklardan ... ve ... hakkında daha önceden Sermaye Piyasası Kurulu'nca anılan kişilerin soruşturulmaları konusunda yazılı bir talep bulunmadığı dikkate alınarak; bu sanıklar hakkındaki İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 02.12.2008 gün ve 2002/323 esas, 2008/393 sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 28.01.2009 gün ve 2009/83 değişik iş sayılı kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, sanıklar ... ve ... yönünden kanun yararına bozma istemine atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce yerinde görülmediği cihetle, CMK’nın 309. maddesi uyarınca REDDİNE,

Sermaye Piyasası Kurulunun 02.03.2009 gün ve 1062-2995 sayılı yazısı ile 14.04.2009 gün ve 1618-4886 sayılı yazılarındaki açıklamalar dikkate alınarak sanıklar ..., ..., ... ve ...'nın eylem ve sorumluluklarının Sermaye Piyasası Kurulunun ilgili Denetleme Raporlarında tespit edilerek suça konu olay ve failleri hakkında Sermaye Piyasası Kurulu'nun yazılı başvuruları ile haklarında kamu davaları açıldığı bu suretle Sermaye Piyasası Kanununun 49. maddesinde yer verilen Kurul'un başvuru şartı gerçekleşmiş olduğu cihetle;

adı geçen bu sanıklar yönünden CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca verilen durma kararına vaki itirazın bu sanıklar yönünden kabulüne karar verilmesi gerektiği gözetilmeden reddine karar verilmesi isabetsiz olup, kanun yararına bozma istemine atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce, sanıklar ..., ..., ... ve ... yönünden yerinde görülmekle, İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2002/323 esas, 2008/393 sayılı kararına yönelik itirazın reddine dair mercii İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 28.01.2009 gün ve 2009/83 değişik iş sayılı kararının sanıklar ..., ..., ... ve ... yönünden CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,