Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2009/1536 K.2010/554

Sahte belge kullanmak suçundan sanık ...'ın 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 348.maddesi gereğince 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Ankara 9.Ağır Ceza Mahkemesinin 06.03.2002 tarihli ve 1998/271 Esas 2002/43 sayılı kararının infazını müteakip, hükümlünün 13.02.2008 tarihli dilekçesi ile yaptığı yasaklanmış hakların geri verilmesi talebinin kabulüne, yasaklanmış hakların geri verilmesine ilişkin, Kırşehir Ağır Ceza Mahkemesinin 14.04.2008 tarihli ve 2008/111 sayılı kararın tüm dosya kapsamına göre.

5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun 13/a.maddesi uyarınca yasaklanmış hakların geri verilmesi için cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren 3 yıllık sürenin geçmesinin gerektiği, bahse konu cezanın bihakkın tahliye tarihinin 23.04.2006 olduğu,

karar tarihi olan 14.04.2008 itibarıyla anılan maddede öngörülen 3 yıllık sürenin henüz dolmadığı gözetilmeden yasaklanmış hakların geri verilmesine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca, anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 02.01.2009 gün ve 2008/15015/66059 sayılı kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay C.

Başsavcılığının 04.02.2009 gün ve KYB.2009/9923 sayılı ihbarnamesiyle daireye ihbar ve dava evrakı tevdii kılınmakla incelenip gereği görüşüldü:

Yasaklanmış hakların geri verilmesi müessesesini düzenleyen ve suç tarihinde yürürlükte olan 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 121. maddesi “Müebbeden hidematı ammeden memnuiyet ve ceza mahkumiyetinden mütevellit diğer nevi ademi ehliyet cezaları memnu hakların iadesi tarikiyle izale olunabilir” hükmüne yer vermiş, aynı Yasanın 122. maddesi de “(Değişik fıkra: 21/11/1990 - 3679/6 md.) Yukarıdaki maddede yazılı ceza, şahsi hürriyeti bağlayıcı bir cezaya bağlı olduğu halde, buna mahkum olan ve işlemiş olduğu cürümden dolayı pişmanlık duyduğunu ihsas edecek surette iyi hali görülen kimse, asıl cezasını çektiği veya ceza af ile ortadan kalktığı tarihten itibaren üç ve zamanaşımı ile düşmüş olduğu surette düştüğü tarihten itibaren beş yıl geçtikten sonra memnu haklarının iadesini talep edebilir.

Eğer bu mahrumiyet ve ıskatı ehliyet cezaları diğer bir cezaya ilaveten tertib olunmamış ise memnu hakların iadesi ancak hüküm ilamının kat'ileştiği tarihten itibaren beş sene sonra istenebilir” biçimindedir.

Suç tarihinden sonra yürürlüğe giren 5352 sayılı Adli Sicil Kanununa 5560 sayılı Kanunun 38. maddesiyle eklenen 13/A maddesinde ise;

“(1) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilebilmesi için, yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilebilir. Bunun için; Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları saklı kalmak kaydıyla,

a) Mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması,

b) Kişinin bu süre zarfında yeni bir suç işlememiş olması ve hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaat oluşması,

gerekir.

(2) Mahkûm olunan cezanın infazına genel af veya etkin pişmanlık dışında başka bir hukukî nedenle son verilmiş olması halinde, yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilebilmesi için, hükmün kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl geçmesi gerekir. Ancak, bu süre kişinin mahkûm olduğu hapis cezasına üç yıl eklenmek suretiyle bulunacak süreden az olamaz.

(3) Yasaklanmış hakların geri verilmesi için, hükümlünün veya vekilinin talebi üzerine, hükmü veren mahkemenin veya hükümlünün ikametgâhının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkemenin karar vermesi gerekir.

(4) Mahkeme bu husustaki kararını, dosya üzerinde inceleme yaparak ya da Cumhuriyet savcısını ve hükümlüyü dinlemek suretiyle verebilir.

(5) Yasaklanmış hakların geri verilmesi talebi üzerine mahkemenin verdiği karara karşı, hükümle ilgili olarak Ceza Muhakemesi Kanununda öngörülen kanun yoluna başvurulabilir.

(6) Yasaklanmış hakların geri verilmesine ilişkin karar, kesinleşmesi halinde, adlî sicil arşivine kaydedilir.

(7) Yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna başvurulması nedeniyle oluşan bütün masraflar hükümlü tarafından karşılanır” hükmüne yer verilmiş olup, görüldüğü üzere; her iki Yasada da yasaklanmış hakların geri verilmesi için mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren 3 yılın geçmesi gerekmektedir.