Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2023/1278 K.2024/34

Konya Cumhuriyet Başsavcılığının 18.05.2021 tarihli ve 2021/16613 Soruşturma, 2021/18014 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Konya 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 05.10.2021 tarihli ve 2021/2477 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 05.10.2021 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 08.03.2023 tarihli ve 2022/15421 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.03.2023 tarihli ve KYB-2023/29808 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.03.2023 tarihli ve KYB-2023/29808 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, ...ile müşteki şirket arasında düzenlenen 20/04/2018 tarihli "Finansal Kiralama" sözleşmesine istinaden 2015 model Class marka ...tescil plaka numaralı biçerdöverin teslim edildiği, ...'nın vefat etmesi üzerine sözleşme kapsamdaki hakların ... ve ...Gıda Petrol Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'ye geçtiği, ...'nın hak ve yetkilerini ...Gıda Petrol Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'ye

devrettiği, anılan şirketin yetkilisinin şüpheli olduğu, sözleşme kapsamındaki borcun süresinde ödenmemesi ve sözleşmeye aykırı hareket nedeniyle müşteki şirket tarafından Beyoğlu 3. Noterliği'nin 21/11/2019 tarih ve 40067 yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiği ancak süresinde ödeme yapılmadığı, sözleşmenin feshedildiği ve şüphelinin finansal kiralama konusu malı verilen 3 günlük süre içerisinde müşteki şirkete iade etmediğinden bahisle şüpheli hakkında şikayetçi olunması üzerine, anılan Cumhuriyet Başsavcılığınca ''..taraflar arasında uzun süre devam eden ticari ilişki bulunduğu, soruşturmaya konu edilen şikayet içeriğinin hukuki ihtilaf olarak değerlendirilmesi gerektiği.." gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de,

Benzer bir olayla ilgili Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 08/02/2021 tarihli ve 2020/11876 esas, 2021/848 karar sayılı ilâmında yer alan, "...şüphelinin yetkilisi olduğu şirket ile müşteki şirket arasında düzenlenen "Finansal Kiralama" sözleşmesine istinaden makinaları şüphelinin yetkilisi olduğu Yiğit Makina Metal Ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketine şirkete kiralandığı ve teslim edildiği......12. Asliye Ticaret Mahkemesindeki 2018/437 esas sayılı dava ve...37.

İcra Müdürlüğünün 2018/18699 numaralı icra takip dosyalarının getirtilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, herhangi bir araştırma yapılmaksızın yazılı şekilde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği gözetilmeden...5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi gereğince bozulmasına..." şeklindeki açıklamalar kapsamında, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan yürütülen soruşturmalarda, varsa taraflar arasındaki hukuki ihtilafa ilişkin hukuk mahkemelerindeki ve icra dairelerindeki dosyaların incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği nazara alındığında,

Soruşturma konusu olayda...7. Asliye Ticaret Mahkemesindeki 2020/217 esas sayılı dava ve...37. İcra Müdürlüğünün 2020/10580 numaralı icra takip dosyalarının getirtilerek incelenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, herhangi bir araştırma yapılmaksızın yazılı şekilde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği gözetilmeden, yapılan eksik soruşturma sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu

davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu

davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi... Finansal Kiralama A.Ş. ile şüpheli ...'in yetkilisi olduğu ...Gıda Petrol Nakliye Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. arasında imzalanan 03.04.2018 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinin Tadiline ve Kiracı Değişikliğine Dair Sözleşme hükümleri uyarınca şüpheliye teslim edilen 1 adet biçerdövere ait taksitlerin 2019/... dönemi ve sonrasında ödenmemesi üzerine, Beyoğlu 3. Noterliğinin 21.11.2019 tarihli ve 40067 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile kira borçlarının belirtilen süre içerisinde ödenmemesi halinde sözleşmenin feshedileceği ve kiralananın teslim edilmesinin gerekeceği şüpheliye bildirildiği halde, ihtarname gereği yerine getirilmeyerek kira borçlarının ödenmediği, sözleşme konusu biçerdöverin de teslim edilmediğinin iddia olunması karşısında;

şikâyet dilekçesi ekinde bir sureti ibraz edilen ihtarname örneğinin ilgili Noterlikten sorulmak suretiyle dosyaya getirtilmesi ile usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği ve tebliğ edilip edilmediğinin tespit edilmesi, kiralanan makinenin iadesi talebine yönelik...9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/201 Esas ve 2021/367 Karar,...7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/217 D.İş ve...37.

İcra Müdürlüğünün 2020/10580 sayılı dosyaları ile taraflar arasındaki finansal kiralama ilişkisine dair tespit edilecek diğer hukuk dava dosyalarının getirtilip incelenmesi ve bu soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesinden sonra, sonucuna göre somut olayda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 155 inci maddesinin ikinci fıkrasında uzlaşmaya tabi bir suç olarak düzenlenen hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığının takdir ve tayini gerekirken;

taraflar arasındaki ilişkinin hukuki mahiyet arz ettiği, atılı suçun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığı şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Konya 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 05.10.2021 tarihli ve 2021/2477 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,