Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2023/3783 K.2024/5941

Başsavcılığının 22.11.2018 tarihli ve 2018/21079 Soruşturma, 2018/59384 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Bursa 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 28.04.2022 tarihli ve 2022/209 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 28.04.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 09.05.2023 tarihli ve 2022/20677 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 05.07.2023 tarihli ve KYB-2023/60364 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 05.07.2023 tarihli ve KYB-2023/60364 sayılı kanun yararına bozma isteminin.

“5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, müşteki vekilinin şikayet dilekçesinde, şüphelinin kendisini doktor olarak tanıttığını, anne babasını trafik kazasında kaybettiğini söylediğini,

çocuk esirgeme yurdu kuracağını belirterek müşteki ile yakınlaştığını ve müştekiden bir hafta içinde ödemek şartıyla 15.000,00 Türk lirası para aldığını belirtmesi üzerine başlatılan soruşturmada, suçun yasal unsurlarının oluşmadığı ve delil bulunmadığından bahisle Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca 22/11/2018 tarihli ve 2018/21079 soruşturma, 2018/59384 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, şüphelinin ifadesinin alınması haricinde hiçbir işlem yapılmadığı, kaldı ki şüphelinin parayı aldığını da kabul ettiği, banka kayıtlarının sorgulanmadığı, tanık sorgusunun yapılmadığı,

müşteki vekili tarafından itiraz dilekçesine ek olarak https://www.....com/ sitesi üzerinden müşteki ile şüpheli arasında geçtiği iddia edilen konuşmaların sunduğu, bu konuşma çıktılarından görüldüğü üzere şüphelinin müştekiye kendisini doktor olarak tanıtarak tanışmak istediğini beyan ettiği ve 0532 604 69 92 numaralı telefon numarasını verdiği, ayrıca 14/05/1984 tarihinde Denizli'de doğmuş ... adına Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Doktor Diploması'nın fotoğrafının sunulduğu, şüphelinin 28/03/2018 tarihli ifadesinde iletişim numarası olarak konuşmalarda geçen telefon numarası ile aynı numarayı verdiği,

doğum tarihinin ve yerinin aynı olduğunun anlaşılması ve şüphelinin savunmasında müştekinin bu yöndeki iddialarını reddetmesi karşısında, bu suretle toplanacak diğer deliller ile yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelinin hukukî durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturmaya dayalı olarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği cihetle, soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“ Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında.

Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir.

Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere.

Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şüphelinin, hemşire olarak çalışan şikâyetçiye duygusal anlamda yakınlaşarak, kendisinin ve ağabeyinin doktor olduğunu, ağabeyinin şu anda Amerika'da bulunduğunu, anne ve babasını trafik kazasında kaybettikleri için çocuk esirgeme kurumunda büyüdüklerini ve bu yüzden ağabeyi ile birlikte çocuk esirgeme kurumu kuracaklarını söylemek suretiyle şikâyetçinin güvenini kazandıktan sonra,

maddi sıkıntısının olduğundan bahisle şikâyetçiden 15.000 TL para aldığının ve defalarca geri istenmesine karşın, çeşitli bahanelerle alınan paranın iade edilmeyerek haksız menfaat temin edildiğinin iddia olunması ile şüphelinin alınan ifadesinde suçlamayı kabul etmemekle birlikte, borç olarak aldığı parayı taksitler halinde şikâyetçiye ödediğini belirtmesi karşısında; şikâyetçinin beyanının alınması, şüpheli tarafından gösterildiği ileri sürülen Akdeniz Üniversitesine ait diplomanın temin edilerek incelenmesi, itiraz dilekçesinde bildirilen tanığın dinlenmesi, şikâyetçi ile şüpheli arasındaki yazışmaların değerlendirilmesi,

icra takip dosyasının getirtilmesi, ilgili bankalardan da sorularak, şikâyetçi tarafından şüpheliye gönderilen para miktarı ve ne zaman gönderildiği ile şüphelinin şikâyetçiye gönderdiği herhangi bir para olup olmadığı da tespit edilerek, sonucuna göre somut olayda kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunun unsurlarının bulunup bulunmadığının takdir ve tayini gerekirken; “...atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığı,

herhangi bir delil de elde edilemediği...“ şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Bursa