Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2023/3786 K.2024/3578

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının, 29.11.2021 tarihli ve 2021/184904 Soruşturma, 2021/132291 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul 7. Sulh Ceza Hakimliğinin, 13.04.2022 tarihli ve 2022/2206 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 13.04.2022 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 08.05.2023 tarihli ve 2022/25719 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB-2023/57907 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB-2023/57907 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar nazara alındığında,

Somut olayda, müşteki vekilinin; müşteki ile şüphelinin...

Dış Ticaret Limited Şirketi'nin ortakları olduğunu, müştekinin %67, şüphelinin %33 paya sahip olduğunu, her iki ortağın da şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili müdür olduklarını, şüphelinin şirket adına işlemler yaparken şirketin banka hesaplarından kendi kişisel banka hesaplarına bir çok kez usulsüz para transferleri yaptığından bahisle şikayetçi olması üzerine yapılan soruşturma neticesinde, müşteki ve şüphelinin söz konusu şirketin ortakları olduğunun ve müşteki ve şüphelinin söz konusu şirketi münferiden temsil ve imzaya yetkili olduklarının anlaşıldığı,

bu nedenle şahıslar arasında bir vekalet ilişkisi değil ortaklığın söz konusu olduğu, bu durumun güveni kötüye kullanma suçunu oluşturmayacağı, söz konusu durumun ortaklık ilişkisinden kaynaklı hukuki ihtilaf niteliğinde olduğu, müştekinin söz konusu iddiaları ile ilgili olarak hukuk mahkemelerine başvuruda bulunabileceğinden bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; şüphelinin beyanının alınmadığı,

dosya içerisinde müştekiler vekilinin şikayet dilekçesinde ileri sürülen iddialarına ilişkin herhangi bir araştırma yapılmadan kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmış olup, şüphelinin beyanı alınıp, şikayet dilekçesi ekinde sunulan mevcut belgeler ve gerekiyor ise müşteki tarafından temin edilecek diğer belgeler ve şirket kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle bir karar verilmesi gerektiği cihetle, eksik soruşturma ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği gözetilmeden, soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi ile birlikte... Dış Ticaret Ltd.

Şti.'nin ortağı ve yetkilisi olduğu bildirilen şüphelinin, temsil yetkisini kötüye kullanarak şirkete ait banka hesaplarından kendi şahsi hesaplarına para havalesi yaptığının ve yine şirket hesabındaki parayı şahsi harcamaları için kullandığının iddia olunması karşısında; şüphelinin savunmasının alınması, şirketin ortak/yönetici bilgilerini gösterir kayıtların Ticaret Sicil Müdürlüğünden getirtilmesi ile şikâyetçi ve şüphelinin şirket içerisindeki görevlerinin belirlenmesi,

gerekli görülmesi halinde şirketin banka hesap hareketleri ve şirkete ait ticari defter/kayıtlar temin edilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmasından sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, "...Müşteki vekili dilekçesinden müşteki ve şüphelinin söz konusu şirketin ortakları olduğunun ve müşteki ve şüphelinin söz konusu şirketi münferiden temsil ve imzaya yetkili olduklarının anlaşıldığı, bu nedenle şahıslar arasında bir vekalet ilişkisi değil ortaklığın söz konusu olduğu, bu durumun güveni kötüye kullanma suçunu oluşturmayacağı, söz konusu durumun ortaklık ilişkisinden kaynaklı hukuki ihtilaf niteliğinde olduğu,

müştekinin söz konusu iddiaları ile ilgili olarak hukuk mahkemelerine başvuruda bulunabileceği, bu nedenle şüphelinin üzerine atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığı..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İstanbul 7. Sulh Ceza Hakimliğinin, 13.04.2022 tarihli ve 2022/2206 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,