Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2023/887 K.2024/346

Başsavcılığının 23.12.2021 tarihli ve 2021/247127 Soruşturma, 2021/120508 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul Anadolu 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 28.04.2022 tarihli ve 2022/352 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 28.04.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 27.12.2022 tarihli ve 2022/21466 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.02.2023 tarihli ve KYB-2022/165563 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.02.2023 tarihli ve KYB-2022/165563 sayılı kanun yararına bozma isteminin.

“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, müşteki vekilinin şikayet dilekçesi ile özetle, şüphelinin, çocukluk arkadaşı olan müştekinin murisine kendisinin finansal yatırım işiyle ilgilendiğini,

kendisine para verilmesi karşılığında parayı İngiltere'de bulunan AXİ Group üzerinden Forex piyasasında değerlendirebileceğini ve aylık % 5 faiz alabileceğini söyleyerek aldığı paranın faizinin başlangıçta düzenli olarak ödendiğini, ancak daha sonra murise hiçbir ödeme yapılmadığını, şüphelinin muris ve arkadaşından aldığı paraları geri ödemediğine ve onları dolandırdığına dair ses kayıtlarını dilekçe ekinde sunduklarını, dilekçede belirtilen tanıkların dinlenmesi gerektiğini,

murisin vefatının ardından şikâyete konu olayları öğrenen müşteki ve ailesinin şüpheli ile yolda karşılaşması sonrasında şüphelinin muristen para aldığını ve bu parayı ödemediğini de açık bir şekilde beyan ettiğini, muristen alınan paranın iade edilmesinin istenilmesine rağmen bu ödemenin yapılmadığını belirterek müştekinin murisini dolandıran şüpheli hakkında şikâyetçi olması üzerine yürütülen soruşturma neticesinde, şüpheli hakkında başka bir soruşturma dosyasının bulunmadığı, şüphelinin murisin iradesini fesada uğratacak araştırma olanağını ortadan kaldıracak düzeyde hileli davranışının bulunmadığı,

dolandırıcılık suçunun kanuni unsurlarının olayda gerçekleşmediği, olayın hukuki ihtilaf olduğu gerekçeleriyle İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de.

Şüphelinin ve şikâyet dilekçesinde isimleri bildirilen tanıkların ifadelerinin alınması, şüpheli ile muris arasında geçtiği belirtilen mesajlaşmaların dökümünün yapılarak yazışmalardaki hususların şüpheliye ayrıntılı olarak açıklattırılması, şikâyet dilekçesinde müştekinin murisi dışında başkaca kişilerin de şüpheli tarafından dolandırıldığının bildirilmiş olması dikkate alınarak şüpheli hakkında benzer şekilde dolandırıcılık suçundan soruşturma yürütülüp yürütülmediğinin araştırılması;

bunların yanısıra olayın aydınlatılmasına yarar diğer delillerin toplanmasının ardından yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, şüphelinin ifadesi dahi alınmadan eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir. “ Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında.

Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir.

Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere.

Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi ... vekilinin, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına hitaben yazdığı dilekçesinde,...in, 28.06.2021 tarihinde ani bir kalp krizi neticesinde vefat ettiğini, tek yasal mirasçısı olarak kardeşi ...'ın kaldığını, şüpheli ...'ın...in çocukluk arkadaşı olup vefat etmeden önce kendisine finansal yatırım işi ile ilgilendiğini, yine ortak arkadaşları olan ...ve ...'in finansal yatırım işlerini de kendisinin yaptığını,

para vermesi halinde bu parayı İngiltere'de bulunan AXİ Grup üzerinden Forex piyasasında değerlendireceğini ve aylık yüzde 5 faiz alabileceğini söylemesi üzerine, şikâyetçinin ağabeyinin toplam 79.000 USD parayı şüpheliye verdiğini, bir kaç ay faiz ödemesi aldıktan sonra başkaca faiz ödemesi yapılmadığını ve ana paranın da iade edilmediğini öğrendiklerini, bununla birlikte...in şüpheliye hiç para vermediğinin, ...'in ise yine şüpheli tarafından aldatıldığının ortaya çıktığı, hesaplarının blokeli olduğu,

şüphelinin kendisini finansal yatırım uzmanı olarak gösterip yakın arkadaşlarının da ismini kullanmak suretiyle şikâyetçinin ağabeyinin güvenini kazanıp haksız menfaat temin ettiği iddiasında bulunması ile sonraki tarihli dilekçesinde, şüpheli hakkında benzer suçlamalar nedeniyle yürütülen soruşturmalar olduğunu da beyan etmesi karşısında; şüphelinin ifadesinin alınması, şikâyet dilekçesinde bildirilen tanıkların beyanlarına başvurulması, dosyaya ibraz edilen CD'nin çözümünün yaptırılması, şüpheli ve muris arasında gerçekleştiği belirtilen mesajlaşma kayıtlarının incelenmesi, ödemenin nasıl ve ne şekilde gerçekleştiğinin ortaya konulması,

varsa ilgili banka hesap hareketlerinin temin edilmesi, şüpheli hakkında devam eden soruşturma ve kovuşturma dosyalarının getirtilerek incelenmesi, bu dosyayı ilgilendiren delillerin bir suretinin dosya arasına alınması, sonucuna göre somut olayda dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığının tayin ve takdir edilmesi gerekirken; "...dosya kapsamına göre muris ile şüpheli arasındaki anlaşmazlığın hukuki mahiyetli ihtilaf olduğu, mevcut olayda murisin iradesini fesata uğratacak araştırma olanağını ortadan kaldıracak düzeyde hileli davranışın bulunmadığı, bu haliyle dolandırıcılık suçunun kanuni unsurlarının olayda gerçekleşmediği,

murisin mirasçısı müştekinin alacağının tahsili için ilgili hukuk mahkemelerine müracaat etmesi gerektiği..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. İstanbul Anadolu