Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2024/3579 E. , 2025/1659 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2023/938 Değişik İş SUÇ : Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık İNCELEME KONUSU KARAR : Karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar KANUN YARARINA BOZM
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2024/3579 E. , 2025/1659 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2023/938 Değişik İş SUÇ : Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık İNCELEME KONUSU KARAR : Karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesinin 16.10.2023 tarihli ve 2023/938 Değişik İş sayılı kararına yönelik, Adalet Bakanlığının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 14.05.2024 tarihli ve 2023/31735 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.05.2024 tarihli ve KYB-2024/56914 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.05.2024 tarihli ve KYB-2024/56914 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanıklar ... ve ...'in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 158/1-f, 62 ve 52/2. maddeleri gereğince 3 yıl 4 ay hapis ve 1.000,00 Türk lirası adli para cezaları ile cezalandırılmalarına dair İnebolu Ağır Ceza Mahkemesinin 20/01/2022 tarihli ve 2021/83 esas, 2022/6 sayılı kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesini müteakip, sanıklara vasi atandığının anlaşılması üzerine resen yapılan araştırma sonucunda akıl hastalığı nedeniyle yargılamanın yenilenmesine karar verilmesi üzerine, yeniden yapılan yargılama sonucunda sanıkların anılan suçlardan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 158/1-f, 62 ve 52/2 maddeleri gereğince 3 yıl 4 ay hapis ve 1.000,00 Türk lirası adli para cezaları ile cezalandırılmalarına ilişkin İnebolu Ağır Ceza Mahkemesinin 15/05/2023 tarihli ve 2023/21 esas, 2023/60 sayılı kararının, Ankara Bölge Adliye 21. Ceza Dairesinin 28/09/2023 tarihli ve 2023/1112 esas, 2023/1331 sayılı kararı ile bozulmasını müteakip, esas kararı veren hâkimlerden bazılarının tayininin çıkması nedeniyle 1 üye hakim ve heyete başkan olarak katılacak hakimin görevlendirilmesi talebine ilişkin İnebolu Ağır Ceza Mahkemesinin 10/10/2023 tarihli yazısını takiben, yeni bir hâkim görevlendirilmesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair mercii Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesinin 16/10/2023 tarihli ve 2023/938 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi. Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 20/02/2017 tarihli ve 2017/14676 esas, 2017/6284 karar sayılı ilâmında yer alan " ...5271 sayılı CMK’nın “Hâkimin davaya bakamaması ve reddi” başlıklı beşinci bölümündeki düzenlemelerde yer alan “Mercii” kelimesiyle yargılama faaliyetine doğrudan katılan yargı süjelerinin kastedilmesi ve adli yargı adalet komisyonu başkanlıklarının yargısal bir görevleri bulunmayıp, böyle bir faaliyete iştiraklerinin söz konusu olmaması yanı sıra görevlendirilen hâkimin başka yere atamasının yapılması nedeniyle görevinden geçici ayrılmasının söz konusu olmaması nedeniyle 2802 sayılı Kanun’un 115. maddesindeki şartların da oluşmaması nedeniyle kanun yararına bozmaya atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden..BOZULMASINA.." şeklinde açıklamalar ile, 5271 sayılı Kanun’un “Hakimin çekinmesi ve inceleme mercii” başlıklı 30. maddesinde yer alan, “(1) Hâkim, yasaklılığını gerektiren sebeplere dayanarak çekindiğinde; merci, bir başka hâkimi veya mahkemeyi davaya bakmakla görevlendirir. (2) Hâkim, tarafsızlığını şüpheye düşürecek sebepler ileri sürerek çekindiğinde, merci çekinmenin uygun olup olmadığına karar verir. Çekinmenin uygun bulunması halinde, davaya bakmakla bir başka hâkim veya mahkeme görevlendirilir. (3) Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde yapılan işler hakkında 29. madde hükmü uygulanır.” şeklinde düzenlemeler nazara alındığında, Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesinin 16/10/2023 tarihli ve 2023/938 değişik iş kararı ile hakimin çekinmesini gerektirecek durumun olmadığı ve talebin İnebolu Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı veya ihtiyaç duyulması halinde Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle hâkim belirlenmesi talebine yönelik karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun “Zorunlu hallerde görevlendirme” başlıklı 115. maddesinde “Herhangi bir nedenle görevine gelemeyen hâkimin yerine, bu hâkim görevine başlayıncaya veya Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca yetkilendirme yapılıncaya kadar, o yerdeki hâkimler arasından, adalet komisyonu başkanınca; adlî yargı çevresinde herhangi bir nedenle görevine gelemeyen Cumhuriyet savcısının yerine bu Cumhuriyet savcısı görevine başlayıncaya veya Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca yetkilendirme yapılıncaya kadar, yargı çevresindeki Cumhuriyet savcıları arasından, ağır ceza Cumhuriyet başsavcısı tarafından görevlendirilir.” şeklinde hükme yer verildiği, yeniden yargılama talebini değerlendirecek hakimin görevlendirilmesinin doğrudan 5271 sayılı Kanun’un 30. maddesine istinaden yapıldığı, kanunda görevlendirme hususunda herhangi bir ayrık duruma yer verilmediği, görevlendirilen hâkimin rapor veya izin gibi görev yerinden geçici olarak değil de somut olayda olduğu gibi başka yere atanması halinde tekrar görev yerine dönme ihtimali de söz konusu olmadığı cihetle, görevlendirmenin bahse konu düzenleme uyarınca mercii tarafından yapılması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1. 5271 sayılı Kanun'un yenileme isteminin kabule değer olup olmadığı kararı ve mercii başlıklı 318 inci maddesinin birinci fıkrası; "Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir." şeklinde düzenlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun'un yargılamaya katılamayacak hâkim başlıklı 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; "Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz." hükmü yer almakta olup, aynı olay hakkında daha önce görüşünü belirtmiş olan hakimin, yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek hakimin tarafsızlığı sağlanmıştır. 3. Mevcut düzenlemeler karşısında; ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği anlaşılmıştır. 4. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 08.03.2023 tarihli ve 2019/2-440 Esas, 2023/141 Karar sayılı ilamında; "...CMK'nın 223. maddesinde beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi veya düşmesi şeklinde sınırlı olarak sayılan ve hüküm niteliği taşıyan kararlar dışında, karar verilmesine yer olmadığına şeklinde bir hüküm çeşidine yer verilmemesi ve anılan madde uyarınca verilmiş bir hüküm veya temyize konu olabilecek bir karar bulunmaması nedeniyle bu hususun temyiz incelemesine konu edilemeyeceğinde herhangi bir tereddüt bulunmamakta ise de incelemeye konu kararın temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleştirme işlemlerinin yapılarak hukuk aleminde sonuç doğurmaya başladığı nazara alındığında, hüküm niteliğinde bulunmasa bile hukuken geçersiz bir karar olduğundan da söz edilemeyeceği, diğer taraftan, yalnızca hüküm değil hâkim veya mahkemelerce verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen kararlara yönelik olarak da kanun yararına bozma yoluna gidilebileceği anlaşılmakla, başkaca bir yasa yolu ile denetlenmesi mümkün bulunmayan incelemeye konu karar verilmesine yer olmadığına dair kararın, kanun yararına bozma talebine konu olabileceğinin kabulünde zorunluluk bulunmaktadır..." denilmektedir. 5. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; 5271 sayılı Kanun'un “hâkimin davaya bakamaması ve reddi” başlıklı beşinci bölümündeki düzenlemelerde yer alan “merci” kelimesiyle yargılama faaliyetine doğrudan katılan yargı süjelerinin kastedilmesi, adli yargı adalet komisyonu başkanlıklarının yargısal bir görevleri bulunmayıp böyle bir faaliyete iştiraklerinin olmaması ve görevlendirilen hâkimlerin başka yere atamalarının yapılması nedeniyle 2802 sayılı Kanun’un 115. maddesindeki şartların da oluşmaması karşısında; 5271 sayılı Kanun'un 23. maddesi uyarınca hakim görevlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, "...hakimin çekinmesini gerektirecek bir durumun bulunmadığı, hakim görevlendirmesinin İnebolu Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı veya ihtiyaç duyulması halinde Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından yapılabileceği anlaşıldığından, talep hususunda karar verilmesine yer olmadığına..." şeklindeki hatalı gerekçeyle karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesinin 16.10.2023 tarihli ve 2023/938 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.02.2025 tarihinde karar verildi.