Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2024/6658 K.2025/7167

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 13.05.2024 tarihli ve 2024/102970 Soruşturma, 2024/36643 Esas sayılı iddianamenin iadesine ilişkin, İstanbul Anadolu 12. Asliye Ceza Mahkemesinin, 11.07.2024 tarihli ve 2024/882 İddianame değerlendirme sayılı kararına vaki itirazın reddine dair mercii İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.07.2024 tarihli ve 2024/1014 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 29.07.2024’te kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 01.11.2024 tarihli ve 2024/27535 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.12.2024 tarihli ve KYB-2024/113428 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

A. Kanun Yararına Bozma İstemi

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.12.2024 tarihli ve KYB-2024/113428 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"İstanbul Anadolu 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 11/07/2024 tarihli kararı ile, şüphelinin soruşturma aşamasında alınan beyanında iddianameye konu şirket ile hiçbir ilgisinin olmadığını ve kendi adına olan şirketi ... isimli şahsın kurmuş olabileceğini beyan etmesi karşısında şüphelinin savunmalarına yönelik herhangi bir araştırmanın yapılmadığı, öncelikle şüphelinin imza yazı örnekleri alınarak şirket kuruluş evrakındaki imza yazıların şüphelinin el ürünü olup olmadığı hususunda bilirkişi raporu alınması ve şüphelinin ifadesinde bahsettiği ... isimli şahsın beyanının alınması, ardından şüphelinin hukukî durumunun mevcut delillere göre yeniden değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle iddianamenin iadesine karar verilmiş ise de;

Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 19/12/2022 tarihli ve 2022/1372 esas, 2022/20556 karar sayılı ilâmında, "...5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170/3. maddesinde iddianamede nelerin gösterileceği, aynı Kanun’un 174/1. maddesinde iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesinde yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa.

Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü uyarınca, Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukuki nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesinin gerekeceği, şüpheli hakkında kamu davasının açılması için yeterli şüphenin bulunduğu, iddianamenin iadesi kararında belirtilen gerekçelerin CMK’nin 174/1-b maddesi uyarınca suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mahiyette olmadığı anlaşılmakla;

kanun yararına bozma istemine atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce bu nedenle yerinde görüldüğünden..." şeklinde,

Yine anılan Dairenin 20/09/2021 tarihli ve 2021/12170 esas, 2021/6782 karar sayılı ilâmı ile de ; "...Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 15.01.2019 tarihli ve 2018/3659 esas, 2019/1297 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, bilirkişi raporu alınmasının mahkemenin takdirinde olduğu, bu hususun iddianamenin iadesi sebebi yapılamayacağı, gerek görüldüğünde mahkemesince bilirkişi incelemesi yaptırılabileceği gibi, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/427 esas, 2018/517 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, vergi suçlarında fatura asıllarına ulaşarak duruşmada incelenmesi zorunluluğundan vazgeçilmiş olduğu,

somut olayda iddianameye konu eylemin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesinde düzenlenen sahtecilik suçunu değil, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359/b maddesinde düzenlenen vergi suçunu teşkil ettiği, faturaların sahte olduğuna ilişkin dosyada mevcut vergi suçu raporu ve vergi tekniği raporu bulunduğu,

mahkemenin bu hususta tekrar rapor alabileceği gibi iade gerekçelerinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 174. maddesinde sayılan iade sebepleri kapsamında da bulunmadığı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden” bahisle ... kararının, 5271 sayılı CMK’nin 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA," şeklinde belirtildiği üzere;

Dosya kapsamına göre şüpheli hakkında, defter ve belgeleri ibraz etmemek suretiyle 213 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan kamu davası açıldığı, soruşturma dosyası kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı Gaziantep Denetim Daire Başkanlığınca düzenlenen 22/09/2022 tarihli vergi suçu raporunun, 19/10/2022 tarihli mütalaa formunun ve 03/03/2023 tarihli bilirkişi raporunun bulunması karşısında, şüpheli hakkında kamu davası açılmasına yeterli delilin bulunduğu gibi, iade sebeplerinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 174. maddesinde sayılan iade nedenleri arasında da bulunmadığı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. 5271 sayılı Kanun‘un 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; kamu davasını açma görevinin Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği ve soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde Cumhuriyet savcısının iddianame düzenlemekle yükümlü olduğu; aynı maddenin üçüncü fıkrasında iddianamede nelerin gösterilmesinin gerektiği, dördüncü fıkrasında ise; iddianamede, yüklenen suçu oluşturan olayların, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanacağı ve yüklenen suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmeyeceği belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “İddianamenin iadesi” başlıklı 174/1. maddesi; “(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle; a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen, b) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen, ...“ İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir." Şeklinde düzenlenmiştir.

3. İstanbul Anadolu 12. Asliye Ceza Mahkemesinin, 11.07.2024 tarihli ve 2024/882 İddianame değerlendirme sayılı kararı ile "...her ne kadar şüpheli hakkında 213 sayılı yasanın 359/a-2 maddesinde düzenlenen defter ibraz etmeme suçundan iddianame tanzim edilmiş ise de; şüphelinin soruşturma aşamasında alınan beyanında iddianameye konu şirket ile hiçbir ilgisinin olmadığını kendi adına bu şirketi ... isimli şahsın kurmuş olabileceğini beyan etmesi karşısında şüphelinin savunmalarına yönelik herhangi bir araştırmanın yapılmadığı,

öncelikle şüphelinin imza yazı örnekleri alınarak şirket kuruluş evraklarındaki imza yazıların şüphelinin el ürünü olup olmadığı hususunda bilirkişi raporu alınması ve şüphelinin ifadesinde bahsettiği ... isimli şahsın beyanının alınması, ardından şüpheli hakkında hukuki durumun mevcut delillere göre yeniden değerlendirilmesi gerektiği, bahsedilen delillerin suçun sübutuna doğrudan etki edebilecek delil niteliğinde olduğu..." gerekçesiyle İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.05.2024 tarihli ve 2024/102970 Soruşturma, 2024/36643 Esas sayılı iddianamesinin, 5271 sayılı Kanun'un 174/1-b. maddesi uyarınca iadesine karar verilmiştir.

4. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; ... Denetim Daire Başkanlığının, 22.09.2022 tarihli ve 2022-A-8336/23 sayılı vergi suçu raporu ile ...

Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi olan şüpheli hakkında, "defter, kayıt ve belgeleri gizleme" suçunu işlediği belirtilerek alınan komisyon mütalaası sonrası suç duyurusunda bulunulması üzerine başlatılan soruşturma neticesinde atılı suçtan iddianame tanzim olunmuş ise de; şüphelinin 23.03.2023 tarihinde ..

Polis Merkezi Amirliğinde alınan ifadesinde, yaklaşık 4 ay önce Maliye görevlilerinin araması ile adı geçen mükellefiyetten haberdar olduğunu, söz konusu iş yeri ile ilgisinin bulunmadığını, .... isimli arkadaşının bir süre önce kendisini ortak yapacağından bahisle kimlik bilgilerini aldığını, onun bu iş yerini bilgi ve rızası açmış olabileceğini düşündüğünü beyan ederek suçlamaları kabul etmemesi karşısında, adil yargılanma ilkesinin bir gereği olan kişilerin lekelenmeme hakkı da dikkate alınarak,

Mahkemenin iddianamenin iadesi nedenleri arasında saydığı eksiklikler giderildikten sonra şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerektiği anlaşılmakla, kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

II. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,

Dosyanın, gereği için mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,