Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2004/13818 K.2005/11246

3095 S. KANUNİ FAİZ VE TEMERRÜT FAİZİNE İLİŞKİN KANUN [ Madde 4 ]

"İçtihat Metni"

Taraflar arasında görülen davada Seyitgazi Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 27.01.2004 tarih ve 2001/19-2004/5 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline ait ve davalı şirkete makine kırılma sigorta poliçesiyle sigortalı ekskavatörün 24.10.2004 tarihinde hasarlandığını,ancak davalının hasar bedelini ödemediğini ileri sürerek kırılan boomun aynen teslimine yada parça bedeli olan 26.000 USD'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, 23.7.2004 tarihinde sigortalı ekskavatörün ana boomunda meydana gelen ilk çatlağın,makinenin ağır koşullar altında çalışması ve aşırı yüke maruz kalması nedeniyle malzemenin yorulmasından kaynaklandığını, uygun olmayan yöntemle saca kaynak yapıldıktan sonra makinenin kullanılmaya devam edilmesiyle diğer çatlakların oluştuğunu ve boomun tamir edilemez hale geldiğini,ihbarın geç yapıldığını, genel şartların 3. maddesinin h ve j,11.maddesinin a,b,c ve e bentleri gereğince hasarın ödenmesinin mümkün olmadığını,talep edilen meblağın fahiş olduğunu,döviz bazında talepte bulunulamayacağını ve müvekkilinin zarar gören parçayı aynen teslim borcu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere ve benimsenen 3.11.2003 tarihli bilirkişi kurulu raporuna göre, dava konusu iş makinesinde meydana gelen hasarın 21.737,99 USD olduğu,davacının boomda ilk çatlak oluştuktan sonra hemen sigorta şirketine müracaat etmesi gerekirken bunu yapmayarak gelişigüzel şekilde kaynak yaptırması nedeniyle hasarın artmasına yol açtığı,dolayısıyla hasarın %50'sinden sorumlu olduğu,bakiye 10.868,99 USD'yi poliçe gereği davalının ödemesi gerektiği,taraflar arasındaki sigorta poliçesinde döviz cinsinden ödemenin kararlaştırıldığı gerekçesiyle BK'nun 83.maddesi de göz önüne alınarak davanın kısmen kabulüne,

10.868,99 USD'nin (veya fiili ödeme günündeki efektif alış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının) dava tarihinden itibaren devlet bankalarının bir yıllık Amerikan Doları mevduatına uyguladığı en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve dava döviz bazında açıldığından 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince faiz istenmiş olduğunun kabulünün gerekmesine göre taraf vekillerinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava,makine kırılması sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.Karara esas alınan bilirkişi kurulu raporunda sigortalı ekskavatörün boomundaki ilk çatlamanın normal ömrünün %25'i oranında çalışmasından sonra oluştuğu,bu nedenle bu çatlağın malzeme yorulmasından, dolayısıyla hasarın makinenin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmanın sebebiyet verdiği tedrici bozulmalardan olmadığı, çatlağın çalışma şartlarından dolayı meydana geldiği ve teminat kapsamında olduğu,

bu tip ekskavatörlerin boomlarında özel yüksek mukavemetli çelikler kullanıldığından bunların kaynağının da bu çeliklere uygulanan yöntem ve usullerle yapılması gerektiği, çatlağa yapılan kaynağın usulüne uygun ve bir kaynak mühendisinin refakatinde ısı kontrollü olarak yapılmamış olması nedeniyle daha sonraki çatlamaların meydana geldiği, ilk kaynağın gelişi güzel yapılmasının hasarı büyüttüğü ve hasarın büyümesinin tamamen davacının kusurundan kaynaklandığı belirtilmiştir.

Bu tespite göre davalı sigorta şirketinin tazmin etmesi gereken gerçek zararın, 23.7.2004 tarihinde meydana gelen ilk çatlağa ilişkin hasar bedelinden ibaret olup, ilk hasarın oluşmasından sonra davacı sigortalı genel şartların 11.maddesinde belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmediğinden diğer zararlardan davalının sorumlu olmadığı düşünülmeden ve bu miktar bilirkişiye tespit ettirilerek belirlenen meblağ üzerinden buna göre hüküm kurulması gerekirken toplam hasardan davacının %50 kusuruna isabet eden kısmının düşülmesiyle bakiye zarardan davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.