Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2005/4501 K.2006/4495

Taraflar arasında görülen davada Bursa Asliye 3.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 16.12.2004 tarih ve 2001/1389-2004/623 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 6.Ulusal Meme hastalıkları kongresine katılmak ve bildiri sunmak üzere davalı Gürcan'dan davet aldığını, bu amaçla bilimsel araştırmasını içeren yazısını davalıya göndererek kongrede konuşmasını yaptığını, bilimsel kongrelerde yerleşmiş uygulamanın bildirilerin ve konuşmaların bir kitap olarak basılarak katılanlara ücretsiz dağıtılması olduğu halde kongreye gönderilen yazıların başka yazılarla harmanlanarak bir kitap halinde bedelli olarak davalıların ismi ile satışa arz edildiğini ileri sürerek, tecavüzün ref'ine, men'ine ve 1.000.000.000.TL. maddi ve 1.000.000.000.TL. manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının bilimsel araştırmam dediği yazının D…

… Breast İmaging adlı kitabın 14.bölümünden yapılmış 2 sayfalık bir tercüme yazısı olduğunu, FSEK kapsamında korunan bir hak niteliği bulunmadığını, davacının açık muvafakati ile kitaba konduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda. Davacıya ait olduğu iddia edilen yazının D…

… Breast İmaging adlı kitabın 13.bölümünden tercüme niteliğinde ve FSEK.nun 6.maddesinde öngörülen işlenmiş eser kapsamında olduğu, 21.maddeye göre eserin tercümesini yapan kişinin tercümesi üzerinde eser sahibi sıfatıyla FSEK.dan doğan haklarını kullanabilmesi için 52.maddede öngörülen yazılı bir sözleşme devralması gerektiği, bu konuda davacının ispatı bulunmadığı, davaya konu yazının bağımsız bir eser niteliğinde olmadığı, işlenme eser olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacıya ait eserin davalılar tarafından izinsiz olarak yayınlanmasından doğan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece benimsenen bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere, davacının davaya konu yazısı yabancı bir yazara ait D…

… Breast İmaging adlı kitabın 13.bölümünün tercümesi niteliğindedir. FSEK.nun 6/1. maddesi uyarınca tercümeler işlenme niteliğinde olup, aynı maddenin son fıkrası uyarınca eser kabul edilmektedirler.

Kural olarak, orijinal eser sahibinin izni olmadan da bir eser işlenerek tercümesinin yapılabilmesi mümkündür. Ancak, işleme eserden ekonomik olarak faydalanmak için asıl eser sahibinin izni gerekmektedir. Bir başka deyişle, bir işlenme, orijinal eser sahibinin izni olmadan meydana getirilmiş ise, işleme eser sahibi orjinal eser sahibine karşı her hangi bir hak ileri süremez.

Ancak, işleme eser sahibi, izinsiz olarak meydana getirmiş de olsa, böyle bir eser üzerindeki hakkını üçüncü kişilere karşı ileri sürebilecektir. Üçüncü kişiler, işlenmenin izinsiz meydana getirildiği savunmasında bulunamazlar. İşlenmenin izinli veya izinsiz meydana getirilip getirilmediği, işlenme eser sahibi ile orijinal eser sahibini ilgilendiren bir husustur.(Bkz. Dr.C.Suluk, A.Orhan Uygulamalı Fikri Mülkiyet Hukuku C.2, Genel Esaslar Fikir ve Sanat Eserleri s.233)

Bu durumda davacı davaya konu tercüme yazısında orijinal eser sahibinin iznini almış olduğunu iddia ve ispat edememiş bulunmasına göre bu yazıdan dolayı ekonomik olarak fayda sağlayacak şekilde davalılardan maddi ve manevi tazminat isteyebilmesi mümkün değil ise de, FSEK.nun 67/1. maddesine göre tecavüzün ref'ini ve 69.maddeye göre tecavüzün men'ini isteyebilmesi mümkündür.

O halde mahkemece davacının tecavüzün ref'i ve tecavüzün men'i taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davacının tüm istek kalemleri yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.