Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2005/9589 K.2006/11435

Taraflar arasında görülen davada (İstanbul Asliye Üçüncü Ticaret Mahkemesi)'nce verilen 21.03.2005 tarih ve 2002/1294-2005/190 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı ve mümeyyiz davalı K... Taş. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, İncelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline sigortalı "bilgisayar aksamı"nın Hollanda-İstanbui-İsrail taşıması sonucunda alıcısına eksik teslim edildiğini, tazminat bedelinin müvekkili tarafından sigortalısına ödendiğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek 16.643.111.782 TL asıl alacak ve 3.300.000.000 TL faiz için itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı K... Taşımacılık Ltd. Şti. temsilcisi, husumet itirazı ve zamanaşımı definde bulunarak taşınmak üzere teslim alınan dava konusu emtianın orijinal kapları içinde mühürlü olarak teslim edildiğini, 6 koii malın mahrecinde unutulduğunun diğer davalı tarafından kanıtlandığını, eksik teslim edildiğine ilişkin usulüne uygun tespit yapılmadığını savunarak, davanın reddini kötüniyetli takip nedeniyle alacağın % 4Q'ı oranında tazminata hükmedilmesini istemiştir.

Davalı M... Milletlerarası Nakliyat Ltd. Şti. vekili, müvekkili şirketin taşımayı gerçekleştirmediğini, taşıma sözleşmesinin tarafı olmadığını, davacının ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini, CMR Konvansiyonu'nun 23/3. maddesi gereğince taşıyanın sınırlı sorumlu olduğunu, 27. maddesi gereğince yıllık % 5'ten fazla faize hükmedilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, Nakliyat Sigorta Sözleşmesi ile taşıması yapılan emtianın, malın mahiyetinden, zati ayıbından, vasıtanın gecikmesinden, ambalaj yetersizliğinden kaynaklanmadıkça tüm nakliye rizikolarına karşı teminat altına alındığı, davalı M... Ltd. Şti.'nin taşıyıcı sıfatı bulunmadığı, acente ve depo İşleticisi olduğundan husumet yöneltilemeyeceği, davalı K... Ltd.

Şti.'nin taşıyıcı olarak meydana gelen eksiklikten CMR Konvansiyonu'nun 23/3. maddesi gereğince kayıp malın kg. başına 8.33 SDR ile sorumlu bulunduğu gerekçesiyle davalı M... Milletlerarası Taşımacılık Ltd. Şti. hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine, davalı K... Taşımacılık Ltd.

Şti. hakkındaki davanın kısmen kabulü ile itirazın 2.587,63 YTL üzerinden iptali ile takibin devamına, takip tarihinden itibaren % 60 ve değişen oranlarda reeskont faizi yürütülmesine, alacak likit olmadığından icra-înkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ile davalı K... Taşımacılık Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

1- Dava, uluslararası kara taşıması ile taşınan bilgisayar aksamının eksik teslim edilmesi nedeniyle teslim edilmeyen mal bedelinin rücuan tazmini istemine ilişkindir.

Taşımanın yapılacağı güzergah dikkate alındığında, uyuşmazlığa "Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi" (CMR) hükümlerinin uygulanacağı tartışmasızdır. Davalılar, uluslararası taşıma nedeniyle teslim aldıkları bilgisayar emtiasını eksik teslim etmişlerdir. Bu durumda, davalıların sorumluluğunun sınırlarının belirlenmesinde CMR'nin 23 ve 29. maddesi hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir. CMR'nin 29. maddesi gereğince taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun hangi hallerde uygulanamayacağı gösterilmiş olup, taşıyıcının kendi kötü hareketinden veya isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurundan meydana gelen hasar halinde, taşıyıcının sorumluluğunu sınırlayan veya ispat yükünü karşı tarafa yükleyen hükümlerin uygulanma olanağı kalmamaktadır.

Somut olayda, davalılara taşınmak üzere teslim edilen bilgisayar aksamı eksik teslim edilmiş olup, davalı taşıyıcı K... Taş. Ltd. Şti., malların mahrecinde unutulduğunu savunmuş, ancak, unutulan malın dava konusu emtia olmadığı anlaşılmıştır. Davalılara teslim edilen emtianın alıcısına eksik ulaşmasına ilişkin davalı açıklamasının makul ve kabul edilebilir olup olmadığı üzerinde durul-maksızın, taşıyıcının sınırlı sorumluluğuna ilişkin yapılan hesaplama sonucu belirlenen miktar üzerinden karar verilmiştir.

O halde mahkemece, bilirkişilerden ek rapor alınmak suretiyle CMR'nin 29. maddesinin somut uyuşmazlığa uygulama olanağı bulunup bulunmadığı üzerinde durularak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken, eksik inceleme ve değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde davalı K... Taş. Ltd. Şti.'nin sınırlı sorumluluğuna karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2- Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, M... Milletlerarası Nak. Ltd. Şti. lehine düzenlenen ordino faturasından bahisle, davalı M... Milletlerarası Nak. Ltd. Şti.'nin acente ve depo işleticisi olduğu, taşıyıcı sıfaü bulunmadığı belirtilmiştir. Anılan davalı lehine, davacıya sigortalı şirket tarafından navlun faturası düzenlenmiş olup, bilirkişi raporunda navlun faturasından bahsedilmemiştir.

O halde mahkemece, navlun faturasının dava konusu taşımaya ilişkin olup olmadığı üzerinde durularak, sonucuna göre bir karar vermek gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.