Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/11683 K.2010/2491

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 18.09.2007 tarih ve 2005/209 - 2007/456 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ile davalı... Ulus.Taş.Hiz.Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili tarafından Macaristan'da mukim Muxxx Impex Kft. firmasına satılan (15.935) Euro bedelli malların davalılar tarafından taşındığını, ancak vesaik mukabili teslim şartına uyulmadan alıcıya teslim edildiğini, alıcının da mal bedelini ödemeyip ortadan kaybolduğunu ileri sürerek, anılan meblağın % 5 oranında temerrüt faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Ulus.Nak.Tic.A.Ş. vekili, dava konusu taşınmanın son taşıyıcı sıfatıyla diğer davalı tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkilinin 10.09.2004 tarihli yazı ile bu davalıyı teslimin vesaik mukabili yapılması gerektiği, aksi halde tüm sorumluluğun kendilerinde olacağı konusunda uyardığını, dolayısıyla müvekkiline bir sorumluluk yüklenemeyeceğini savunmuş; davalı... Ulus.Taş.Hiz.Tic.Ltd.Şti. vekili davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, dava konusu taşıma senedinde alıcı olarak Dresdner Bank RT'nin gösterildiği, ancak dolaşım belgesinde alıcının Muxxx Impex firması olarak belirtildiği, davalı ... Ulus.Nak.Tic.A.Ş.'nin alıcı tarafından banka yazısı alınmadan malın teslim edilmemesi konusunda diğer davalıyı uyardığı halde yükün taşıma senedinde ihbar edilen olarak gösterilen Muxxx Impex firmasına teslim edilmesinin davalı taşıyıcıları CMR Konvansiyonu'nun 21. maddesi uyarınca sorumlu kıldığı, ancak dolaşım belgesinde alıcı isminin hatalı gösterilmesinin zararı kolaylaştırdığı, BK'nun 43-44. maddeleri uyarınca zarardan 1/3 oranında indirim yapıldığı gerekçesiyle davanın (10.623,33) Euro üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ile davalı... Ulus.Taş.Hiz.Tic.Ltd.Şti. vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı... Ulus.Taş.Hiz.Tic.Ltd.Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; dava, uluslararası kara taşıması sözleşmesine dayalı alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Dava konusu taşımaya ülkemizin de taraf olduğu CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dosyaya sunulan taşıma sözleşmelerinin incelenmesinden, anılan sözleşmelerde gönderen olarak davacı Külsan A.Ş.’nin, alıcı (consignee) olarak Dresdner Bank RT’nin, ihbar adresi (notify) olarak da Muxxx Impex KFT.’nin gösterildiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla taşıma senetleri vesaik mukabili ödemeli satışlara uygun şekilde düzenlenmiş olup buna göre eşya varma yerine ulaştığında taşıyıcı, yükün geldiğini gönderilen Muxxx Impex KFT’ye ihbar edecek, ihbarı alan gönderilen taşıma senedinde alıcı olarak gösterilen bankaya müracaat ederek eşya bedelini ödemek suretiyle bankadan aldığı taşıma senedinin 2. nüshasını taşıyıcıya ibraz edecek ve eşyayı taşıyıcıdan teslim alacaktır.

Davalılardan asıl taşıyıcı Rasyonel Ulus.Nak.Tic.A.Ş. dahi diğer davalı alt taşıyıcı... Ulus.Taş.Hiz.Tic.Ltd.Şti.’ne gönderdiği 10.09.2004 tarihli yazıda, dava konusu taşımanın vesaik mukabili teslim şartıyla yapıldığını bildirerek, malın alıcı firmadan banka serbest yazısı alınmadan teslim edilmemesini istemiştir. Yine Rasyonel Ulus.Nak.Tic.A.Ş.’nin... Ulus.Taş.Hiz.Tic.

Ltd.Şti.’ne verdiği aynı tarihli konişmento talimatında da alıcının Dresdner Bank RT., ihbar adresinin Muxxx Impex KFT. olduğu ayrıca belirtilmiştir.

Bu türden bir taşımada taşıyıcı, eşyayı gönderilen sıfatına sahip olmayan bir kişiye teslim ederse geçerli bir teslim söz konusu olmayacağından, taşıyıcı CMR. Konvansiyonu’nun 17. maddesinde düzenlenen doğru teslim borcundan kurtulmuş olamaz. Zira doğru bir teslimden söz edebilmek için taşıyıcının CMR. 17/1. maddesinden doğan borcunu tam ve doğru bir şekilde yerine getirmesi, bunun için de eşyayı sözleşmede kararlaştırılan doğru kişiye teslim etmesi gerekir. Doğru kişi ise taşıma sözleşmesinde gönderilen olarak belirtilen kişidir (CMR. 6/1,e). Dolaşım (ATR) belgesi ise teslime yönelik bir belge olmayıp, taşıyıcının bu belgeye dayanarak açıklanan sorumluluğundan kurtulması mümkün değildir.

Bu durum karşısında mahkemece, davalı taşıyıcıların zararın tamamından müteselsilen sorumlu oldukları kabul edilerek hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuş ve kararın açıklanan nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.