Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/12747 K.2010/3032

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 08.11.2007 tarih ve 2005/337 - 2007/499 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 16.03.2010 gününde davacı avukatları ...ve ... ile davalı avukatı ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Rusya Savunma Bakanlığı ile sözleşme imzalayarak Rusya'da 901 adet konut yapım işini taahhüt ettiğini, davacının anılan sözleşmeye dayanarak dava dışı Sadri Şener İnşaat ve Tic.A.Ş. ile imzaladığı taşeronluk sözleşmesi ile konut yapım işini alt taşerona verdiğini, alt taşeronluk sözleşmesi gereği Sadri Şener İnş. ve Tic.A.Ş.'nin lehine, davalı banka tarafından muhatabı davacı şirket olan 2.050.000 DM tutarında bir teminat mektubunu müvekkili şirkete verdiğini,

müvekkili şirketin alt taşeronluk sözleşmesinden kaynaklanan edimlerin yerine getirilmemesi nedeniyle teminat mektubunun tazmini talebi ile davalı bankaya başvurduğunu, ihtarnameye rağmen mektup bedelinin ödenmediğini, müvekkili şirketin teminat mektubundan doğan alacağı ve bu alacağın talep edilebilir olduğunun menfi tespit davasının birleştirilerek görüldüğü Kadıköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2000/439 Esas, 2001/1282 Karar sayılı kararı ve bu kararı onayan 11.Hukuk Dairesi'nin kararı ile tevsik edildiğini ileri sürerek,

teminat mektubu bedeli olan 2.050.000 DM'nın karşılığı olan 1.08.148 Euro'nun tazmin talep tarihinden itibaren en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu avans teminat mektubunun süreli olup, avans teminat mektubunun düzenleme tarihinin 10.06.1994 tarihli olduğu, süreli teminat mektuplarında zamanaşımı süresinin düzenleme tarihinden itibaren başlayacağı, işbu davanın zamanaşımı süresinde açılmadığını, teminat mektubunun vade bitim tarihi olan 31.12.2004 tarihi itibariyle avans teminat mektuplarının tazminini gerektirir bir durum olmadığını, avans teminat mektubunun işin finansmanı için verilmediğini, teminat mektubunun lehtar ve muhatabının teminat mektubunun maksadı dışına çıkarak işin finansmanında kullanılmak üzere tazmin talebinde bulunulduğunu,

davacının avans teminat mektubu lehtarının hakedişlerinden sözleşme gereği yapması gereken kesintileri yapmadığını, bir kısım avansı kötüniyetle tahsil etmediğini, ayrıca riskin sona erdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, Kadıköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.12.2004 tarih ve 2004/337 Esas, 2004/1052 Karar sayılı kararının "taraflar arasındaki çekişme ile ilgili olarak davalı ...

And Toubro Ltd.Şti.'nin İİK'nun 72/4. maddesi gereğince % 40 tazminat talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi" sebebi ile bozulduğu, diğer temyiz itirazlarının reddedildiği, anılan karar ile taraflar arasındaki işbu davanın sonucuna etki eden ve tarafları bağlayıcı kesin hüküm oluştuğu, Kadıköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.12.2004 tarihli 337/1052 sayılı kararında "birleştirilen 1.Ticaret Mahkemesi'nin 1997/113 Esas sayılı davasının kısmen kabulüne,

10.06.1994 tarihli 2.050.000 DM tutarlı teminat mektubu yönünden 650.199 DM yönünden davacının (Şekerbank T.A.Ş.'nin) borçlu olmadığının tespitine karar verildiği" buna göre davacı ...

And Toubro Ltd.Şti.'nin 1.399.801 DM karşılığı olan 715.707 Euro tutarında teminat mektubu bedelini davalıdan isteyebileceği, ödenecek miktarın mahkeme kararı ile tespit edilmesi nedeniyle davacının faiz talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, 715.707 Euro'nun davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Davacı vekilinin temyizine gelince; Dava, davalı bankaca düzenlenen teminat mektubu bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Türk mevzuatında, garanti akdine ilişkin bir düzenleme mevcut olmamakla birlikte, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Kurulu’nun 01.12.1967 gün 1966/16 esas, 1967/7 karar sayılı ve 11.06.1969 gün 1969/4-6 sayılı kararlarında açıklandığı ve öğretide baskın şekilde kabul edildiği gibi, banka teminat mektupları garanti akdi niteliğinde bulunduğu kabul edilmektedir. Bunun doğal sonucu olarak banka, teminat mektubu vermekle bir asli borç yüklenmiş olmaktadır.

Teminat mektubunu öderken kendi borcunu ödemiş olmaktadır. Banka mücbir sebepleri, beklenmeyen halleri imkansızlığı, muhatap ile lehtar arasındaki akdin geçersizliğini, lehtarın ölümünü, iflasını ileri sürerek tazmin talebini reddedemez. Banka teminat mektubunun geçersiz olduğunu, zamanaşımına uğradığını mahkemece ödememe konusunda tedbir bulunduğu gibi sırf kendisine ait def’ileri ileri sürmek suretiyle mektup bedelini ödemekten kaçınabilir.

Bu durum karşısında mahkemece, davalı banka tarafından düzenlenen teminat mektubunda ödeme tarihine ilişkin özel bir düzenleme olup olmadığı araştırılarak, bu konuda bir düzenleme bulunmaması halinde ilk talep tarihinden itibaren davacı yararına temerrüt faizine hükmedilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile temerrüt faiz talebinin reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.